DANS
Cultuur van de kerk
Dans in Europa
DANS
Cultuur van de kerk
Dans in Europa
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag
Waar, wat en door wie werd er gedanst?
Kerk en dans
Kunstanalyse bij dans
huiswerkopdracht: Theater
Deze slide heeft geen instructies
VOORSTELLING & VORMGEVING?
Deze slide heeft geen instructies
Kunst analyseren
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Dans
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe denk jij dat de Kerk vroeger dacht over dansen? Goed/slecht/soms toegestaan?
Deze slide heeft geen instructies
Dans en de kerk
Veel rituelen werden langzamerhand ingelijfd in de christelijke cultuur. Zo ook de dansrituelen. Echter, het Memento Mori (gedenk te sterven) drukte een steeds grotere stempel op de Middeleeuwen. De kerk werd een machtig instituut en de geestelijken beloofden de mensen een zalig leven na de dood, tenminste als je vroom leefde!
Daar paste volgens de kerk ‘dans’ niet meer in; zij predikte onder andere ‘ontkenning van het (zondige) lichaam’. De kerk verbood de dans in de kerk. De redenen van die verboden hadden te maken met 'de duivelse verleidingen van de dans'.
Deze slide heeft geen instructies
Dus: Kerk verbiedt het in de Kerk, want duivelse verleiding lichaam, behalve cirkeldans.
Deze slide heeft geen instructies
Waar en wanneer werd er gedanst?
Cirkeldans in de kerk (vrouwen mogen niet meedoen)
Kerk tolereert soms: tijdens uitzonderingen zoals narrenmis
Volkse dansen en feestdansen (rondedans en reidans, thuis en op pleinen.
Dodendansen: dansextase en dansmanie, op kerkhof.
Hofdans/ hoofse dans in kastelen.
een nar is een soort clown. Clowns doen gekke dingen, zetten de wereld op hun kop!
Deze slide heeft geen instructies
Volksdans: om te vieren / voor plezier: wild, gemengd
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
schrijf zoveel mogelijk op over ruimte bij het vorige fragment
Dans voor in de kerk, volksdans of hoofse dans? Waarom?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Dansen aan het hof: basse danse
Waar de boeren bij hun volksdansen impulsief en enthousiast stampen en springen, ontwikkelt zich in de adellijke kringen een meer ingetogen, beschaafde vorm van dansen.
Gebruik de vormgevingsaspecten van dans: TIJD, RUIMTE en KRACHT om duidelijk te maken hoe je kunt zien dat dit een hofdans (ingetogen, beschaafd, adellijk) is.
Deze slide heeft geen instructies
Gebruik de vormgevingsaspecten van dans: TIJD, RUIMTE en KRACHT om duidelijk te maken hoe je kunt zien dat dit een hofdans (ingetogen, beschaafd, adellijk) is.
Tijd: ik zie ...., dus..
Ruimte: ik zie....,dus..
Kracht: ik zie...., dus..
Deze slide heeft geen instructies
De dodendans
Ondanks de afwijzing van de kerk ontstond er in de middeleeuwen een bijzonder verschijnsel: de dodendans.
Deze dodendansen vonden vaak plaats op het kerkhof, waar men als een soort bezwering een woeste dans uitvoerde op
de graven. Daarna naar de Kerk. Waarom?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
vertel iets over de kracht die wordt gebruikt in het vorige fragment
herhaling Theater
Het theater begon in de Kerk.
Wat was altijd de belangrijkste functie van kunst in de Middeleeuwen, volgens de kerk?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
mise-en-scène
Plaatsing acteurs in speelvlak/
blikrichting/ bewegen van de
personages ten opzichte van
elkaar en speelvlak
Deze slide heeft geen instructies
Didactische functie liturgisch drama
Bijbelverhalen aan de ongeletterde kerkbezoeker uitleggen en ze te verlevendigen
Deze slide heeft geen instructies
Liturgisch drama
Verdriet:
-Theater SPEL
-theater VORMGEVING
Deze slide heeft geen instructies
Liturgisch drama
Liturgie (kerkdienst) moet aantrekkelijker worden voor leken: liturgisch drama ontstaat.
Voorgelezen verhalen uitbeelden voor de kerkgangers in dialoogvorm.
Beperkte regie.
Werd groot --> verplaatst eerst in de kerk (per scene), later naar buiten
Eerst in Latijn, later ook in de volkstaal.
Wordt steeds minder een mis en steeds meer theater.
Paus 1216 verbiedt toneel in de kerk! geen liturgisch drama meer in de kerk --> mysteriespel
Deze slide heeft geen instructies
Mysteriespel: kenmerken
Vindt plaats buiten de kerk.
Gebaseerd op Bijbelverhalen
Kan dagenlang duren.
In Volkstaal, niet meer Latijn
Toneelspelen worden steeds ingewikkelder, complexer, uitgebreider.
Mirakelspel: beelden de levens van heiligen uit en de wonderen die zij verrichten.
Wagenspel: de verschillende scènes worden op boerenwagens gespeeld met elk een eigen decor.
Passiespel: over lijdensweg en kruisiging Jezus Christus
Moraliteit/zinnenpel: moraal van verhaal staat centraal.
Sotternie, of een klucht (-----> zot!): komische toneelstukken, worden steeds wereldser.
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan nieuwe vormen
mysteriespel
passiespel
mirakelspel
wagenspel (processiespelen)
Deze slide heeft geen instructies
Bij een wagenspel werd het toneelstuk letterlijk op platte wagens gespeeld. Elke wagen is een ander decor. De wagens gingen langs het publiek of het publiek langs de wagens.
Deze slide heeft geen instructies
Mirakelspel: kenmerken
Staat losser van de Bijbelteksten
Onderwerp: zondaars die hun leven beteren, vaak door een wonder.
Sterke morele boodschap (goed/kwaad): 'memento mori'
Voorbeeld: Mariken van Nieumeghen, Elkerlyck
Deze slide heeft geen instructies
MARIKEN
Een familiefilm, gebaseerd op een bekend Nederlands verhaal uit de Middeleeuwen. Mariken vertelt het meeslepende en poëtische verhaal van het pittige jonge meisje genaamd Mariken. De wees Mariken woont in een afgelegen bos met een excentrieke oude kluizenaar. Op een dag besluit ze haar omgeving te verlaten en vertrekt ze naar de stad om een nieuwe geit te kopen. Op haar avontuurlijke reis naar de 'echte' wereld ontdekt ze de goede en slechte kanten van mensen.
https://www.imdb.com/title/tt0239593/plotsummary/?ref_=tt_ov_pl
In het fragment zien we de een opvoering van het Mirakelspel Marieke van Nieumeghen. De opvoering vindt plaats in de open lucht voor publiek op een plein. Dit heeft effect op het SPEL van de acteurs, namelijk op gebied van STEM en LICHAAM. Geef aan wat dit effect is en waarom de acteurs op deze manier hun rol moeten spelen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Theatervormgeving
Theater spel
Decor
Kostuum
Grimering
Muziek
Belichting
Lichaam
Stem
Mise-en-scene
Locatie
speelstijl
Deze slide heeft geen instructies
religieus drama tegenwoordig
Vanaf 2011 organiseren enkele publieke omroepen jaarlijks een live-uitzending op de donderdag voor Pasen (witte donderdag) met als titel The passion.
(een passiespel in moderne vorm)
Je ziet hierbij een ' klaagzang' van Maria staande bij het kruis.
KIJKVRAGEN:
Hoe wordt haar verdriet duidelijk aan ons?
Zie je overeenkomsten met middeleeuws theater?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Veelgemaakte fouten
> Te korte antwoorden. "De kleuren." "Het is simpel afgebeeld.".
>veel fouten door verkeerd antwoord op aspecten. Begrippenboekje!
>Te snel lezen. of: Voorstelling of vormgeving?
> "Noem 2 .." En dan 4 dingen noemen.
> Een verhaaltje opschrijven, en dat ik moet zoeken of je 3 dingen noemt.
>Herhaling van de vraag of brontekst, maar dat het lijkt op een antwoord.
>Hele algemene/vage antwoorden met moeilijke woorden, waar eigenlijk niks staat.
> Jouw antwoord heeft correcte informatie, goed uitgelegd,
maar geeft geen antwoord op de vraag..
Deze slide heeft geen instructies
Tips toets:
1. Lees goed de vraag. Wat wordt er gevraagd? Begrijp je alle woorden?
2. Geef antwoord in volledige zinnen. Wat is 'het'?
3. Check of jouw antwoord een kop-romp-staart heeft.
4. Geef je echt antwoord op de vraag?
5. Leer de analysebegrippen uit je hoofd! Dans: ruimte-tijd-kracht.
6. Voorstelling en vormgeving
Deze slide heeft geen instructies
Kunst analyseren
Deze slide heeft geen instructies