1.2 Onvrede in de Nederlanden
Onvrede in de Nederlanden
paragraaf 1.2
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Onvrede in de Nederlanden
paragraaf 1.2
Het bestuur van de Nederlanden
Nederland was in de Middeleeuwen niets meer
dan wat losse hertogdommen en graafschappen:
gewesten.
Deze gewesten bestuurden zichzelf en hadden
eigen wetten en regels via de Staten.
Karel V kreeg in 1515 de macht over de gewesten
en werd hierdoor koning van de Nederlanden.
Het bestuur van de Nederlanden
Karel vond het maar niets dat die gewesten zichzelf bestuurden en wilde de Nederlanden centraliseren: het streven naar gebied die zo veel mogelijk vanuit een centraal punt of persoon bestuurd wordt.
Dit deed hij door:
Meer belastingen
Centrale wetten die overal golden
Vervolgen van protestanten
Filips II
Filips II was de zoon van Karel V.
Hij wilde verder centraliseren door het aanstellen van een:
landvoogd: iemand die in de plaats van
Filips de Nederlanden bestuurdestadhouder: een hoge edelman in elk gewest
die Filips hielp
Karel V wilde:
Overal dezelfde wetten en regels in zijn rijk .
De baas worden in Engeland
Meer edelen die gaan besturen
Méér verschillende gewesten in de Nederlanden
Voordelen van een centraal bestuur voor Filips II
Ambtenaren waren niet meer nodig.
De adel in de Nederlanden zou meer macht krijgen.
Filips II zou beter met de adel moeten samenwerken.
Filips II zou beter met de adel kunnen samenwerken.
Filips II zou meer macht krijgen.
Overal zouden dezelfde regels gelden.
Margaretha van Parma was landvoogdes van Nederland. Wat is een landvoogd?
Iemand die uit naam van Willem van Oranje de Nederlanden bestuurd.
Iemand die uit naam van de Spaanse koning de Nederlanden bestuurd.
Iemand die ketters veroordeeld.
Iemand die bijbels vertaald in het Duits
Onvrede in de Nederlanden
paragraaf 1.2
Wat betekent centralisatie?
Welke gebieden waren allemaal van Karel V?
Is Filips II voor of tegen centralisatie?
Voor
Tegen
Filips II was...
Katholiek maar vond de protestante prima
Protestant maar vond de katholieke prima
Katholiek en moest niks hebben van de protestante
Protestant en moest niks hebben van de katholieke
Filips II wilde ketters vervolgen. Wanneer was je een ketter volgens Filips II?
Als je katholiek was
Als je protestants was
Als je van adel was
Als je tegen Filips II was
Verzet tegen Filips II
Er was veel ontevredenheid in de Nederlanden over de Spaanse koning.
Redenen:
Veel edelen wilden helemaal geen centralisatie
Nederlanders waren tegen de vaste belastingen die Filips had ingesteld
De strenge vervolging van protestanten
Verzet vanaf 1566
Nederlandse edelen besloten het smeekschrift in te dienen bij Margaretha van Parma.
Ze vroegen hierin om de afschaffing van de inquisitie.
Margaretha ging akkoord, waardoor de protestanten hagenpreken gingen houden: kerkdiensten in de open lucht
Sommige protestanten gingen zelfs zo ver dat ze katholieke kerken gingen vernielen: de Beeldenstorm
Gevolgen Beeldenstorm
Filips II was woedend op de daders van de Beeldenstorm en nam direct maatregelen.
Landvoogdes Margaretha van Parma werd
vervangen door de hertog van AlvaDe hertog van Alva stelde een rechtbank in, waarbij
iedereen veroordeeld werd die niet in het belang van
Filips II handelde: de Raad van Beroerten
"Eenieder moet voortdurend in doodsangsten
verkeren!
Cultureel
Economisch
Politiek
De Nederlanders edelen wilden geen centraal bestuur. Zij wilden niet gehoorzamen aan Spaanse ambtenaren.
In de Nederlanden waren de meeste mensen calvinist. Zij waren tegen de vrede vervolging van de protestanten
Nederlanders waren tegen vaste belastingen, zij zouden daardoor een deel van hun macht verliezen.
Wie speelden de hoofdrollen in de Nederlanden rond 1560?
De koning
De landvoogd(es)
De stadhouder
Margaretha van Parma
Willem van Oranje
Filips II
Karel V
Tijdlijn 16e eeuw
______________________________________________________
1500
1600
1566:
Beeldenstorm
1517:
95 stellingen, Maarten Luther
Begin van protestantisme
1560:
Onvrede in de Nederlanden
1568:
De opstandelingen Spaanse troepen aan
1572:
Opstandelingen veroverden Den Briel.