Staatsinrichting_VMBO_met_afbeeldingen_en_vragen.pptx

Staatsinrichting van Nederland


  • VMBO KB Geschiedenis – Examenonderdeel A

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Staatsinrichting van Nederland


  • VMBO KB Geschiedenis – Examenonderdeel A

Republiek en Monarchie


  • Staatsinrichting = manier waarop een land bestuurd wordt

  • Nederland was vroeger een republiek → nu een monarchie

  • Sinds 1813 is Nederland een koninkrijk

  • Tot 1848 had de koning veel macht → geen inspraak voor burgers

  • 💡 Vraag: Wat is het verschil tussen een republiek en een monarchie?

Grondwet van 1848


  • Koning Willem II werd bang voor revoluties in Europa

  • Hij gaf opdracht tot een liberale grondwet

  • Opgesteld door Thorbecke

  • Meer macht voor parlement, ministers leggen verantwoording af

  • 💡 Vraag: Wat was de rol van Thorbecke in 1848?

Constitutionele Monarchie


  • Nederland bleef een monarchie, maar mét grondwet

  • Koning werd politiek onschendbaar

  • Ministers kregen ministeriële verantwoordelijkheid

  • 💡 Vraag: Wat betekent 'constitutionele monarchie'?

Kiesrecht en stemrecht


  • 1848: censuskiesrecht (alleen rijke mannen)

  • 1917: algemeen kiesrecht voor mannen + passief kiesrecht vrouwen

  • 1919: vrouwen kregen ook actief kiesrecht

  • 💡 Vraag: Wat is het verschil tussen passief en actief kiesrecht?

Kiesstelsels


  • Districtenstelsel (voor 1917): stemmen op iemand uit je regio

  • Evenredige vertegenwoordiging (vanaf 1917): landelijke stemverdeling

  • 💡 Vraag: Wat is het verschil tussen districtenstelsel en evenredige vertegenwoordiging?

Parlement en Regering


  • Parlement = Eerste + Tweede Kamer

  • Regering = Ministers + Koning (staatshoofd)

  • Coalitie = samenwerking van regerende partijen

  • Oppositie = partijen buiten de regering

  • 💡 Vraag: Wat is een coalitie en wat is een oppositie?

Kabinet en Ministerraad


  • Ministers + staatssecretarissen vormen het kabinet

  • Ministerraad bespreekt beleid en voert uit

  • 💡 Vraag: Wat is het verschil tussen kabinet en ministerraad?

Rechten van het Parlement


  • Controlerende taken: interpellatie, enquête, budgetrecht

  • Wetgevende taken: amendement, initiatief (alleen Tweede Kamer)

  • 💡 Vraag: Welke rechten heeft alleen de Tweede Kamer?

Wetgevingsproces


  • 1. Minister/Tweede Kamerlid dient wetsvoorstel in

  • 2. Tweede Kamer bespreekt, kan wijzigen

  • 3. Eerste Kamer keurt goed of af

  • 4. Koning en minister ondertekenen

  • 💡 Vraag: Waarom moet een minister ook ondertekenen bij een wet?

Rechtsstaat


  • Nederland is een rechtsstaat: iedereen moet zich aan de wet houden

  • Burgers beschermd door grondrechten

  • 💡 Vraag: Wat betekent 'rechtsstaat'?

Scheiding der Machten


  • Wetgevende macht → Parlement + Regering

  • Uitvoerende macht → Regering (kabinet)

  • Rechtsprekende macht → Rechters (onafhankelijk)

  • 💡 Vraag: Waarom is scheiding van machten belangrijk?

Taken van de Eerste en Tweede Kamer


  • Eerste Kamer: wetten goed- of afkeuren

  • Tweede Kamer: wetten maken, wijzigen, controleren

  • 💡 Vraag: Wat is het verschil in taak tussen de Eerste en Tweede Kamer?

Klassieke en sociale grondrechten


  • Klassieke grondrechten: vrijheid van meningsuiting, godsdienst, onderwijs

  • Sociale grondrechten: recht op werk, zorg, onderwijs, huisvesting

  • 💡 Vraag: Wat is het verschil tussen klassieke en sociale grondrechten?

Politieke stromingen


  • Liberalisme: vrijheid, weinig overheid

  • Confessionalisme: geloof centraal

  • Socialisme: opkomen voor zwakkeren

  • 💡 Vraag: Welke stroming stond achter de ARP?

Samenvatting


  • Grondwet 1848: parlement kreeg macht

  • Rechten parlement en wetgevingsproces

  • Scheiding der machten → rechtsstaat

  • Algemeen kiesrecht sinds 1919

  • 💡 Vraag: Wat zijn de belangrijkste kenmerken van een rechtsstaat?