4.2 Verstedelijking

• newEditor
• Mens & Maatschappij
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 1

Steef Linssen

Thema 4:

Stedentrip

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

4.1 De stad

4.2 Verstedelijking

4.2.1 De dichtbevolkte stadskern

4.2.2 Verbinding tussen het centrum en de periferie

4.2.3 De aantrekkingskracht van de groeiende stad

4.3 De middeleeuwse stad

4.4 Forensen en favela’s

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Reisdoelen paragraaf 4.2

Steef Linssen

Steden

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 4.2.1 ”De dichtbevolkte stadskern”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Delen van de stad

Een stad is meestal opgebouwd uit drie delen (van binnenstad naar buitenwijk):

1

Stadskern

• Oudste stadsdeel

• Veel voorzieningen

• Vaak ook het central business district (CBD)

2

Stadswijken

• Hier wonen de meeste mensen

• Mensen wonen dicht op elkaar

• Soms oude fabrieken uit de 19e eeuw

3

Stadsrand

• Nieuwbouwwijken

• Hoogbouw

• Industriegebieden

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Kan jij de legenda kloppend maken?

Koppel de cultuurgebieden aan het juiste cijfer:

1. Stadsrand

2. Stadskern

3. Stadswijken

1

2

3

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Bevolkingsdichtheid

De bevolkingsdichtheid is het gemiddeld aantal inwoners per vierkante kilometer.

De bevolkingsdichtheid reken je zo uit:

• Aantal inwoners / oppervlakte in km2 = bevolkingsdichtheid

Voorbeeld:

• In de stad Utrecht wonen 376.982 inwoners.

• De stad heeft een landoppervlakte van 93,83 km2

• 376.982 / 93,83 = 4018 inwoners per km2

Midden-Limburg is ... bevolkt

A

Dichtbevolkt

B

Dunbevolkt

Welk gebied in Nederland is het meest dichtbevolkt?

A

De achterhoek

B

Groningen

C

Regio Eindhoven

D

De Randstad

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Waar in Nederland is de bevolkingsdichtheid het hoogst?

Klik op de kaart en ga naar de interactieve kaart van het CBS. Zoek daar de bevolkingsdichtheid van jouw gemeente.

Begrippen 4.2.1

• Stadskern

• Central business district (CBD)

• Stadswijken

• Stadsrand

• Bevolkingsdichtheid

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 4.2.2 ”Verbinding tussen het centrum en de periferie”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Centrum-periferiemodel

• Het centrum en de periferie staan met elkaar in verbinding.

• Centrum is het rijke gebied van een land/stad. De periferie staat bekend als het 'platteland/armere' gebied

1

Centrum

• Rijk kerngebied

• Worden investeringen gedaan

• Worden beslissingen genomen

2

Periferie

• Randgebied

• Staat in dienst van het centrum

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Kan jij de legenda kloppend maken?

Koppel de begrippen aan het juiste cijfer:

1. Centrum

2. Periferie

1

2

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Waar in Nederland is de bevolkingsdichtheid het hoogst?

Maastricht:

Oppervlakte is 60 km2

Aantal inwoners is 126.000

Bevolkingsdichtheid = ???

Leudal:

Oppervlakte is 165 km2

Aantal inwoners is 36.000

Bevolkingsdichtheid = ???

Bonus

Kijk op site CBS naar huidig aantal inwoners NL --> dashboard bevolking

Zoek op wat de oppervlakte van NL is en bereken daarna de bevolkingsdichtheid

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Verschillende schaalniveaus

Het centrum-periferiemodel kan je op verschillende schaalniveaus toepassen:

Mondiaal:

• Centrum: rijke landen

• Periferie: arme landen

Nationaal:

• Centrum: stedelijk gebied

• Periferie: landelijk gebied

Lokaal:

• Centrum: marktplein

• Periferie: omliggende platteland

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Verbinding tussen centrum en periferie

• Er is goede infrastructuur nodig om het centrum en de periferie met elkaar te verbinden.

• Infrastructuur is alles wat nodig is om het transport van mensen, goederen of informatie mogelijk te maken.

• Bijvoorbeeld:

  • wegen;

  • (snel)wegen;

  • spoorwegen;

  • kanalen;

  • stations;

  • luchthavens;

  • telefoon- en internetverbindingen.

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Welke voorbeelden van infrastructuur herken jij?

Begrippen 4.2.2

• Centrum-periferiemodel

• Infrastructuur

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Aan de slag!

Opdracht

1. Log in op paspoort21.nl

2. Maak de opdrachten bij tekst 4.2.2

55B

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

En nu… lezen maar!

Opdracht

Lees de tekst 4.2.3 ”De aantrekkingskracht van de groeiende stad”.

Noteer woorden die je niet begrijpt en vragen die je hebt.

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Wat is er de afgelopen 200 jaar veranderd?

Op deze kaart zie je of de meeste mensen in een land in de stad of op het platteland wonen.

De kaart laat zien hoe dit is veranderd van 1800 tot 2026.

Rood = De meeste mensen wonen op het platteland

Blauw = De meeste mensen wonen in een stad

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

De wereld verstedelijkt

• In 1800 woonde 2% van de wereldbevolking in een stad.

• Nu leeft meer dan de helft van de wereldbevolking in een stad.

• De groei van stedelijke gebieden noem je urbanisatie (of verstedelijking).

De verwachting is dat de wereld de komende jaren alleen maar verder urbaniseert.

Herhaling

Wat is ook alweer migratie?

Wat is ook alweer urbanisatie?

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Push- en pullfactoren

Redenen om te migreren:

Pullfactoren

• Aantrekkingsfactoren

• Reden om ergens naartoe te gaan

Pushfactoren

• Afstotingsfactoren

• Reden om ergens te vertrekken

Voorbeelden?

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Lagos

• Lagos in Nigeria is één van de snelst groeiende steden ter wereld. Veel Nigerianen migreren van het platteland naar de stad.

• Pullfactoren van de stad:

  • Meer werkgelegenheid

  • Betere salarissen

  • Betere gezondheidszorg

  • Beter onderwijs

• Pushfactoren van het platteland:

  • Tekort aan banen

  • Te weinig voedsel

  • Geen toegang tot zorg

  • Geen toegang tot onderwijs

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Terug naar het platteland

• De drukte van een stad kan ook een pushfactor zijn.

• In Nederland verhuizen daarom veel mensen terug naar het platteland.

• De trek van de stad naar het platteland noem je suburbanisatie.

Wat kunnen push- en pullfactoren zijn voor het platteland?

Begrippen 4.2.3

• Urbanisatie

• Pullfactoren

• Pushfactoren

• Suburbanisatie

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Aan de slag!

Opdracht

1. Log in op paspoort21.nl

2. Maak de opdrachten bij tekst 4.2.3

55C

Steef Linssen

Start

Lezen

Leren

Doen

Afsluiting

Exit ticket

Beantwoord de volgende vragen:

1. Noem drie dingen die je vandaag hebt geleerd.

2. Noem twee dingen die je nog lastig vindt aan dit onderwerp.

3. Stel één vraag die je nog hebt.

Steef Linssen