Nierstenen

Nierstenen

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2,3

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Nierstenen

De les focust op wat nierstenen zijn, hoe ze ontstaan, welke klachten ze geven en wat je meestal doet bij een pijnaanval. Inhoud afgestemd op de genoemde publieksbronnen.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat nierstenen zijn, hoe ze ontstaan en welke klachten ze kunnen geven.


Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan nierstenen?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door op woorden als pijn, drinken, nieren, plasbuis of bloed.

Wat zijn nierstenen?

  • Harde steentjes van kristallen in de urine

  • Ontstaan in de nier of in de urinewegen

  • Grootte varieert van heel klein tot enkele millimeters of groter

  • Kunnen vanzelf uitplassen of vastlopen

Benadruk dat het geen 'stenen' van buitenaf zijn, maar neerslagen van stoffen die normaal in urine voorkomen.


Houd het mechanistisch: concentratie van stoffen in urine neemt toe bij te weinig vocht. Vermijd onnodige chemische verdieping buiten de bron.

Waar ontstaan de meeste klachten?

A

In de blaas

B

In de urineleider

C

In de nierader

D

In de plasbuis

Kleine stenen in de nier geven niet altijd klachten. Vooral vastlopen in de urineleider veroorzaakt problemen en pijn.

Nierstenen

Benadruk dat het geen 'stenen' van buitenaf zijn, maar neerslagen van stoffen die normaal in urine voorkomen.

Factoren die de kans vergroten

  • te weinig water uitplast.

  • grote hoeveelheden mineralen uitplast.

  • bepaalde medicijnen gebruikt

  • vaak last hebt van blaasontsteking of een nierbekkenontsteking

  • teveel dierlijke eiwitten (vlees) eet

  • te veel zout eet

Formuleer voorzichtig: niet elke patiënt heeft dezelfde oorzaak. Het doel is herkennen dat risico multifactorieel is.

Wat merk je van een pijnaanval?

  • Hevige, plotselinge pijn in zij of rug

  • Pijn kan uitstralen naar lies

  • De pijn komt vaak in golven

  • Stilzitten of liggen helpt meestal niet

Deze koliekpijn is kenmerkend. De golvende pijn past bij krampende bewegingen van de urineleider rond de steen.

Wat is vaak de eerste aanpak bij een pijnaanval?

A

Direct opereren

B

Veel rennen

C

Pijnstilling geven

D

Niet meer drinken

Volgens de les ligt de nadruk eerst op klachten verlichten met pijnstilling; daarna wordt gekeken of de steen vanzelf weggaat.

Andere klachten bij een niersteen

  • Misselijkheid of overgeven

  • Bloed in de urine

  • Pijn of branderig gevoel bij plassen

  • Vaker kleine beetjes plassen

Niet alle klachten zijn altijd aanwezig. Leg uit dat bloed in de urine zowel zichtbaar als onzichtbaar kan zijn.

Waardoor kan een niersteen ontstaan?

A

Te weinig zout

B

Te weinig vocht

C

Te veel beweging

D

Te warme blaas

De kern uit dit blok: bij te weinig vocht wordt urine geconcentreerder, waardoor kristallen makkelijker ontstaan en samenklonteren.

Wat gebeurt er vaak met de steen?

  • Kleine stenen plassen vaak vanzelf uit

  • Tijdens het uitplassen kan de pijn wisselen

  • Niet elke niersteen hoeft direct behandeld te worden

Maak duidelijk dat grootte en ligging belangrijk zijn voor het beloop, zonder in specialistische behandelkeuzes te vervallen.

Wanneer geeft een niersteen klachten?

A

Gelijk bij ontstaan

B

Bij te weinig drinken

C

Als de steen vast gaat zitten in de urineleider

D

Bij terecht komen in de blaas

De kern uit dit blok: bij te weinig vocht wordt urine geconcentreerder, waardoor kristallen makkelijker ontstaan en samenklonteren.

Maak de uitleg compleet

Nierstenen zijn harde kristallen in de urine. Ze ontstaan sneller bij te weinig vocht of te veel zout. Vaak spelen stoffen mee zoals calcium of urinezuur. Je krijgt klachten van pijn. Deze pijn komt en gaat. Dit heet koliekpijn. De niersteen zal je vanzelf uitplassen. Bij aanhoudende klachten is er een vervolg onderzoek nodig.

kristallen
vocht
zout
calcium
urinezuur
koliekpijn
bacteriën
zuurstof
suiker
golvende pijn

Alle begrippen komen letterlijk of bijna letterlijk uit de slides over ontstaan en samenstelling.

Behandeling: eerst klachten verlichten

  • Pijnstilling is vaak het belangrijkst bij een pijnaanval

  • Soms: Tamsulosine erbij

  • Daarna wordt gevolgd of de steen vanzelf weggaat

  • Soms is extra behandeling nodig als de steen blijft vastzitten

Noem geen uitgebreid medicatieschema; de les gaat om hoofdlijnen. Verwijs mondeling naar medische beoordeling bij ernstige klachten.

Aanhoudende klachten? Wat dan?

  • Urine onderzoek op de praktijk

  • PA onderzoek steen

  • Rontgen

  • Echo


  • Verwijzing urologie

  • CT

  • Vergruizen

  • Operatie

Urine onderzoek op de praktijk

PA onderzoek steen

Rontgen

Echo


Verwijzing urologie

CT

Nierschade

De les focust op wat nierstenen zijn, hoe ze ontstaan, welke klachten ze geven en wat je meestal doet bij een pijnaanval. Inhoud afgestemd op de genoemde publieksbronnen.

Lesdoel

  • Ik kan uitleggen wat nierschade is

  • hoe het ontstaat

  • welke klachten en risico’s erbij horen

  • hoe je nierschade kunt opsporen en afremmen.

Deze slide heeft geen instructies

Acute nierschade

Chronische nierschade

Oorzaken

Deze slide heeft geen instructies

Oorzaken chronische schade

  • diabetes

  • hoge bloeddruk

  • ontstekingen van de nieren

  • erfelijke nierziekten

  • problemen met de afvoer van urine

  • sommige medicijnen of schadelijke stoffen

Deze slide heeft geen instructies

Klachten van nierschade

  • vocht vasthouden

  • hoge bloeddruk

  • zwakke botten

  • bloedarmoede

  • GEEN(!!)


Deze slide heeft geen instructies

Hoe komen we op de diagnose?

3 maanden bloedonderzoek + urine controle.


  • Nefroloog

  • Echo nieren

Deze slide heeft geen instructies

Welke bloedwaarde zakt bij nierschade?

A

Hemoglobine

B

Glucose

C

Ferritine

D

EGFR

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een oorzaak voor chronische nierschade?

A

Te veel vitamine A + C

B

Hoge bloeddruk

C

Teveel drinken

D

Diabetes

Deze slide heeft geen instructies

Sleepvraag

Chronische nierschade

Acute nierschade

Ongeluk

Zwangerschapsvergiftiging

Hoge bloeddruk

Diabetes

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

Slide tekst

Deze slide heeft geen instructies

Nierfalen

  • Extreme vermoeidheid

  • Opgezwollen enkels, handen of gezicht door vochtophoping

  • Kortademigheid

  • Misselijkheid en overgeven

  • Verwardheid of slechte concentratie

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

Slide tekst

Deze slide heeft geen instructies

Wat te doen?

  1. BSL > Urinewegen

  2. BSL > Chronische nierinsufficiëntie


Echt klaar? Nierstenen doornemen (thuisarts.nl) of op nierstichting.nl


Deze slide heeft geen instructies