Samenstellingen
Week 41
- Les 14: aaneenschrijven en tussenklanken
- Les 42: samenstellingen met koppelteken en getallen
Samenstellingen
Week 41
- Les 14: aaneenschrijven en tussenklanken
- Les 42: samenstellingen met koppelteken en getallen
Leerdoelen
- Ik kan zelf correcte samenstellingen maken en fouten verbeteren.
- Ik kan uitleggen hoe de betekenis van een tekst of woord kan veranderen door fouten met samenstellingen.
- Ik kan nieuwe voorbeelden van correcte of foutieve samenstellingen vinden en bedenken.
Aaneenschrijven
- hoofdregel =
} één persoon / dier / ding = één woord
feestbeest, feestwinkel
} dit geldt ook voor andere woorden dan zelfstandig naamwoorden: daarnaast, eraf
- Engelse leenwoorden
bodyguard airbag
Maak van de volgende woorden een samenstelling: eik boom
Maak van de volgende woorden een samenstelling: droom baan
Tussenklanken: -s
- als je een –s hoort: lievelingskleur
- tweede deel begint met een s -> Vervang tweede deel ter controle: kappersschaar – kappersopleiding
Tussenklank: -er & -en
Tussenklank -en
- eerste deel samenstelling heeft een meervoud op –en:
stoelendans
Tussenklank -er
- eerste deel samenstelling heeft een meervoud op –eren:
kalverliefde
Tussenklank -e
- eerste deel samenstelling heeft een meervoud op
–s (horloges) of - s & -n (groenten/groentes):
etalagepop, secondewijzer
- eerste deel heeft geen meervoud / er bestaat er maar één van:
aardewerk, maneschijn
- versterkt een bijvoeglijk naamwoord:
beresterk
Maak van de volgende woorden een samenstelling: kind arts
Maak van de volgende woorden een samenstelling: woord lijst
Maak van de volgende woorden een samenstelling: dorp straat
Samenstellingen met een koppelteken (-)
- klinkerbotsing: na-apen, zo-even
- combinatie titels en beroepen: singer-songwriter
- aardrijkskundige namen en samenstellingen: Zuid-Afrika
- afkortingen, letters, speciale tekens: x-as, 48+-kaas
- samenstellingen met hoofdletters: anti-Europees, on-Nederlands
Samenstellingen met een koppelteken (-)
- na de voorvoegsels:
adjunct, aspirant, assistent, bijna, collega, ex, interim, kandidaat, leerling, meester, niet, non, oud, sint, substituut
aspirant-lid, non-actief
- voor deze woorden: -generaal, -president, -testamentair, -verbaal of -militair
minister-president, proces-verbaal
Maak van de volgende woorden een samenstelling: IQ test
Maak van de volgende woorden een samenstelling: lente ui
Samenstellingen: cijfers
- Getallen in letters schrijf je aan elkaar: zeventig, achttien
- na een getal in cijfers schrijf je een koppelteken: 22-jarige, 40-urige werkweek
Let op!
Na duizend, na en voor miljoen & miljard komt een spatie: zes miljoen driehonderdduizend tien (=6.300.010)
Maak van het volgende getal een samenstelling: 7.310.090
Zelf aan de slag
- Maak les 14 en 42: kijk zelf welke opdrachten je nodig hebt.
- Maak je (her)schrijfopdracht af!