Herhaling thema 3; Verbranding en ademhaling

B1: Verbranding en energie

Th2: Verbranding en ademhaling

1 / 59
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 59 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

B1: Verbranding en energie

Th2: Verbranding en ademhaling

Doelstelling

  • Je kunt verbranding bij een kaars beschrijven

  • Je kunt koolstofdioxide aantonen met een indicator

  • je kunt verbranding in je lichaam beschrijven

ff nadenken

Wanneer je hard fiets of hard rent krijg je het warm.

  • Hoe kan dit?

  • Wat produceert het lichaam?

  • Wat heeft het lichaam nodig?



Verbranding van een kaars

Wat gebeurt er bij het verbranden van een kaars?


  • Kijk naar het experiment, waarom gaat de kaars uit?


  • Welke stoffen zijn nodig om een kaars brandend te houden?

  • Welke stoffen ontstaan bij het verbranden van een kaars?

Verbranding kaars

Stoffen die nodig zijn:

  • Brandstof: kaarsvet. Een brandstof is energierijk

  • Zuurstof


Stoffen die ontstaan (verbrandingsproducten):

  • Koolstofdioxide

  • Water



Verbranding


Brandstof + zuurstof --> koolstofdioxide + water (+ energie)

Indicator koolstofdioxide

Een indicator is een stof waarmee je een andere stof kunt aantonen


Kalkwater is helder, maar het wordt troebel (melkachtig) als er koolstofdioxide bijkomt

Samenvatting

Verbranding: brandstof en zuurstof worden omgezet in koolstofdioxide en water

  • glucose is de brandstof

  • energierijke organische stoffen worden omgezet in anorganische stoffen

  • er komt energie vrij (warmte of beweging)

  • 24 uur per dag!

B2: Ingeademde en uitgeademde lucht



Th3: Verbranding en ademhaling

Doelstelling


Je kunt de verschillen tussen ingeademde en uitgeademde lucht noemen

Ingeademde lucht


  • 78% stikstof

  • 21% zuurstof

  • 1% edelgassen

  • 0,04% koolstofdioxide

  • Weinig waterdamp

  • Temperatuur <32 C

Uitgeademde lucht


  • 78% stikstof

  • 17% zuurstof

  • 1% edelgassen

  • 4% koolstofdioxide

  • Veel waterdamp

  • Temperatuur  32 C

Verschil zuurstof

Door de verbranding verbruik je zuurstof, dus uitgeademde lucht bevat minder zuurstof

Verschil koolstofdioxide

Bij de verbranding in het lichaam ontstaat koolstofdioxide, daarom bevat uitgeademde lucht meer koolstofdioxide dan ingeademde lucht

Verschil waterdamp

Bij de verbranding ontstaat water, daarom bevat uitgeademde lucht meer waterdamp dan ingeademde lucht

Verschil temperatuur

Bij de verbranding ontstaat warmte (energie), daarom heeft uitgeademde lucht een hogere temperatuur dan ingeademde lucht

B3: Het ademhalingsstelsel



Th3: Gaswisseling

Doelstelling

  • Je kunt de delen van het ademhalingsstelsel benoemen met hun kenmerken en functies

  • Je kunt de stand van de huig en van het strotklepje aangeven bij het ademhalen, het slikken en het verslikken

  • Je kunt uitleggen dat neusademhaling gezonder is dan mondademhaling

Neusholten

  • Neusharen; houden grove deeltjes tegen

  • Neusslijmvlies; hieraan blijven fijne stofdeeltjes en ziekteverwekkers kleven

  • Trilharen; verplaatsen slijm naar keelholte

  • Bloed verwarmt de binnenstromende lucht

  • Ruiken

Mondholte

  • Binnenstromende lucht wordt niet goed verwarmt

  • lucht wordt niet vochtig gemaakt

  • lucht wordt niet gezuiverd

Keelholte

  • Ademen: huig en strottenklepje open

  • Slikken: huig sluit neusholte af, strotklepje sluit luchtpijp af

  • Verslikken: huig en strotklepje staan open terwijl je eet -> hoesten

Strottenhoofd

  • Stembanden

Luchtpijp

  • Binnenkant bekleed met slijmvlies

  • Verstevigd door hoefijzervormige kraakbeenringen -> openhouden luchtpijp

Bronchiën

  •  Binnenkant bekleed met slijmvlies

  • Wand bevat kraakbeenringen

Luchtpijptakjes

  • Vertakkingen van de bronchiën

  • Wanden bevatten spiertjes

Longblaasjes

  • Zuurstof wordt opgenomen in het bloed

  • Koolstofdioxide wordt opgenomen in de lucht van de longblaasjes

  • Gaswisseling vindt snel plaats door:

  • dunnen wand longblaasjes en longhaarvat

  • alle longblaasjes samen hebben een groot oppervlak (16m gebied voetbalveld)

Voordelen neusademhaling

  • de lucht wordt verwarmd door de bloedvaten

  • neusharen en neusslijmvlies houden stofdeeltjes en ziekteverwekkers tegen

  • neusslijmvlies maakt de lucht vochtig

  • het reukzintuig keurt de lucht 

B4: Ademhalen

Th3: Verbranding en ademhaling

Doelstelling

Je kunt beschrijven hoe een inademing en een uitademing tot stand komen

Ribademhaling

Inademen

  • de ribben en het borstbeen bewegen omhoog en naar voren

  • de borstholte wordt groter

  • het longvolume wordt groter

  • Lucht stroomt de longen binnen

Ribademhaling

Uitademen

  • de ribben en het borstbeen bewegen omlaag en terug 

  • de borstholte wordt kleiner

  • het longvolume wordt kleiner

  • lucht stroomt de longen uit

Middenrifademhaling

Inademen

  • het middenrif beweegt omlaag

  • de borstholte wordt groter

  • het longvolume wordt groter

  • lucht stroomt naar binnen

Middenrifademhaling

Uitademen

  • het middenrif beweegt omhoog 

  • de borstholte wordt kleiner

  • het longvolume wordt kleiner

  • lucht stroomt de longen uit

Hoesten

  • Bij uitademing

  • Verwijderen van slijm of voedsel uit de luchtwegen



Hikken

  • Krampachtige samentrekking van de middenrifspieren

  • Er stroomt lucht in de longen

B5: Gezonde lucht

Doelstelling:

Je kunt aangeven wat je kunt doen voor een gezond binnenklimaat

Invloeden op het binnenklimaat

  • Stoffen

        bv te weinig zuurstof (warme lucht), te veel koolstofdioxide,          tabaksrook, chemische stoffen

  • Organismen 

        bv schimmels, huisstofmijt, stuifmeel

Koolstofmonoxide

Wanneer er te weinig zuurstof aanwezig is voor de verbranding, ontstaat er koolstofmonoxide in plaats van koolstofdioxide = onvolledige verbranding

Koolstofmonoxide

CO, wordt snel in je bloed opgenomen ipv zuurstof

Jou cellen krijgen dus niet genoeg zuurstof, je wordt snel moe en kunt bewusteloos raken en zelfs sterven.



Preventie

  • Ventileren

Luchtstroom die steeds verse (schone) lucht aanvoert. 

Raam open of ventilatierooster open


  • Koolstofmonoxidemelder  (zoals een brandmelder)

B6: Problemen met ademhalen



Th5: Gaswisseling

Doelstelling


Je kunt omschrijven wat er aan de hand is bij astma, COPD (bronchitis en longemfyseem) hooikoorts en andere allegrieën

Astma

  • Symptoom: benauwdheid, hoesten

  • Spiertjes in de luchtwegen trekken samen, ademhaling gaat moeilijker

  • Risico's: benauwdheid, niet levensbedreigend

  • Veroorzaker: inspanning, roken, erfelijke aanleg

  • Wat kun je eraan doen: medicijnen

COPD

  • Chronische ontsteking van de luchtwegen die meestal door roken wordt veroorzaakt, geneest niet

  • Bronchitis: bronchiën zijn ontstoken waardoor meer slijm ontstaat,

  • Longemfyseem: de wanden van de lonblaasjes zijn beschadigd

Chronische bronchitis

Longemfyseem

Allergie

  • Een sterke reactie op een stof die niet in je lichaam thuishoort., maar bijvoorbeeld inademt.

  • Huisstofmijt, haren van dieren, bepaalde stoffen 

  • Je kan last hebben van: huiduitslag, branderig gevoel, jeuk, ontstekingen

Hooikoorts

  • Allergie voor stuifmeelkorrels

  • Symptomen: tranende ogen, ontstoken slijmvliezen, loopneus, niesbuien