Voorbereiden Chit-Chat
12 dia's (zie opdracht)
20 seconden per dia!
Voorbereiden Chit-Chat
12 dia's (zie opdracht)
20 seconden per dia!
Wat is belangrijk?
LEES HET BOEK!!!!
Welke begrippen krijg je?
1. Titelverklaring
2. Thema
3. Motieven
4. Personages – identificatie
5. Tijd
6. Plaats/ruimte
7. Opbouw (chronologisch/niet-chronologisch)
8. Motorisch moment
9. Vertelsituaties
10.. Mening geven
1. Titelverklaring
De titel van een verhaal kun je verklaren (uitleggen). Waarom heet het boek zo? Misschien is er iets in het verhaal gebeurd wat met de titel te maken heeft.
2. Thema
Het thema van een verhaal is het onderwerp. Meestal kun je dat in één of een paar woorden zeggen. Het hele verhaal gaat hierover.
Je kunt het begrip 'thema' vergelijken met een pizza.
3. Motief
Er komen in een verhaal allerlei deelonderwerpen voor die samen het thema van het hele verhaal vormen. Die deelonderwerpen noemen we motieven. Het zijn situaties, gebeurtenissen of gedachten die regelmatig in het verhaal terugkeren.
Je kunt het begrip 'motief' vergelijken met een pizzapunt.
4. Personages en identificatie
Bij het lezen van een boek of het bekijken van een film heb je vast wel eens het gevoel gehad dat je met de hoofdpersoon ging meeleven. Dat noemen we identificatie. Je kunt je afvragen hoe het komt dat je je identificeert. Gedraagt de persoon zich herkenbaar? Zou je willen meemaken wat die persoon beleeft?
5. Tijd
De tijd waarin een verhaal speelt, is belangrijk om de gebeurtenissen te kunnen begrijpen. Als een verhaal in de middeleeuwen speelt, heeft het gedrag van de personen te maken met de gewoonten van die tijd.
Een verhaal kan zich in het heden afspelen. Dat is nu. In het verleden is vroeger.
6. Plaats en ruimte
De gebeurtenissen in een verhaal spelen zich op bepaalde plaatsen af. We noemen al die plaatsen samen: de ruimte.
Een belangrijke plaats in het verhaal kan bijvoorbeeld een stad of een school zijn. Het kan ook specifieker, bijvoorbeeld een steegje waar iemand wordt bedreigd.
7. Opbouw van het verhaal
Een verhaal bestaat uit gebeurtenissen en het is op een bepaalde manier opgebouwd. Er zijn verschillende opbouwmogelijkheden.
- Chronologisch volgorde = de gebeurtenissen worden na elkaar verteld, zoals in de werkelijkheid.
- Niet-chronologische volgorde = De vorm van het verhaal kan ook afwijken van de ‘normale’ volgorde. De gebeurtenissen kunnen door elkaar zijn gegooid en terugblikken (flashbacks) bevatten.
8. Motorisch moment
In een verhaal draait het altijd om een conflict of een probleem. De gebeurtenis waarin het conflict of probleem ontstaat, is de motor van het verhaal: alles komt dan op gang. We noemen die gebeurtenis het motorisch moment.
Het hangt van de verhaalopbouw af, waar het motorisch moment staat. In een chronologisch verteld verhaal aan het begin, bij een verhaal met een afwijkende volgorde wordt pas veel later duidelijk wat het motorisch moment is.
9. Vertelsituaties
Op welke manier wordt het verhaal verteld?
Er zijn drie soorten vertelsituaties:
- Ik-vertelsituatie
- Personale vertelsituatie
- Alwetende vertelsituatie
Ze worden hierna uitgelegd.
9. Vertelsituaties
- Ik-vertelsituatie
Je ziet de gebeurtenissen door een ik-persoon, meestal de hoofdpersoon. Als lezer weet je niet meer dan de ik-persoon weet. Je leert deze figuur goed kennen, want diens gedachten en gevoelens kom je rechtstreeks te weten. Je zit als het ware in diens hoofd. Het innerlijk van de andere personages blijft voor je verborgen, waardoor zij verrassend kunnen reageren.
9. Vertelsituaties
- Ik-vertelsituatie - voorbeeld
Als Murad zwijgend mijn hand schudt, bespeur ik een eigenaardige flikkering in zijn ogen. Een ondefinieerbaar gevoel waarschuwt me dat ik voor hem op mijn hoede moet zijn.
9. Vertelsituaties
- Personale vertelsituatie
Net als bij de ik-vertelsituatie zien we de gebeurtenissen door de ogen van één persoon. Het verschil is alleen dat het verhaal in de hij- of zij-vorm staat.
Voorbeeld: Marlène knipperde met haar ogen om het gezicht van Anwar, dat boven haar hing, scherp op haar netvlies te krijgen. Ze voelde zich erg licht in haar hoofd en ze hoorde iets gonzen, alsof allebei haar oren waren dichtgedrukt.
9. Vertelsituaties
- Alwetende vertelsituatie
In deze situatie is de verteller iemand die alles weet van alle personages. Hij weet wat zij zien, horen, denken en voelen. Hij kan in alle hoofden kijken. Hij kent de toekomst en het verleden. Deze verteller is geen personage in het verhaal.
9. Vertelsituaties
- Alwetende vertelsituatie - voorbeeld
Om halfelf besloot hij naar bed te gaan. Door een kier van het gordijn loerde hij even naar buiten. Als hij goed had gekeken, had hij de schim aan de overkant van de straat gezien, half achter een boom. Maar hij wierp slechts een vluchtige blik in de straat. Had hij dat maar niet gedaan.
9. Vertelsituaties
- Wisselende vertelsituatie
In deze situatie wisselt de vertelsituatie. Dat kan per hoofdstuk zijn, maar ook in een hoofdstuk zelf kan gewisseld worden van vertelsituatie. Zo kan je het ene hoofdstuk vanuit personage A lezen en het andere hoofdstuk vanuit personage B. De vertelsituaties wisselen dus.
10. Mening geven
Als je vertelt wat je van een boek vindt, dan geef je je mening. Je mening geven doe je met beoordelingswoorden. Voorbeelden van beoordelingswoorden zijn:
Spannend – saai – vreemd – eng – griezelig – onecht – vaag – grappig – oninteressant – interessant – herkenbaar – droevig – langdradig – zielig – afwisselend – net echt – onecht – oneerlijk – verrassend – ongeloofwaardig
Succes met lezen!