Wat is de definitie van klimaat?
De gemiddelde temperatuur, neerslag en wind van 30 jaar.
De gemiddelde temperatuur, neerslag en wind.
Het gemiddelde weer.
De verschillen in temperatuur en neerslag tussen zomer en winter
Wat is de definitie van klimaat?
De gemiddelde temperatuur, neerslag en wind van 30 jaar.
De gemiddelde temperatuur, neerslag en wind.
Het gemiddelde weer.
De verschillen in temperatuur en neerslag tussen zomer en winter
Deelvraag
Wat is de invloed van reliëf op het klimaat?
6.2
Het klimaat in de bergen
Lesverloop:
Herhaling van de reliefvormen + huiswerk bespreken.
Je kunt de kenmerken van de vorm en het reliëf van Europa beschrijven.
Relief en neerslag
Je kunt de neerslagverschillen in Noorwegen verklaren met behulp van de ligging van het hooggebergte.
Je kunt het ontstaan van stuwingsregens verklaren en daarbij de begrippen
loefzijde, lijzijde en regenschaduw op de juiste manier gebruiken.
6.2
Het klimaat in de bergen
Reliëf van Europa
● In Europa is veel reliëf: vanuit de Alpen stroomt
de Rijn via middelgebergte en heuvelland (DU)
naar het laagland (NL).
6.2
Vorm van Europa
►.Schiereiland
Europa heeft meerdere kleinere
schiereilanden en andere eilanden.
Schiereiland: een stuk land dat door water wordt omringd en aan één kant vastzit aan het vasteland.
Europa in zijn geheel is een schiereiland van het continent Eurazië
Het klimaat in de bergen
Lesverloop:
Herhaling:
Je kunt de kenmerken van de vorm en het reliëf van Europa beschrijven.
Relief en neerslag:
Je kunt de neerslagverschillen in Noorwegen verklaren met behulp van de ligging van het hooggebergte.
Je kunt het ontstaan van stuwingsregens verklaren en daarbij de begrippen
loefzijde, lijzijde en regenschaduw op de juiste manier gebruiken.
J
6.2
Het klimaat in de bergen
6.2
Reliëf en neerslag
► Klimaat = gemiddelde temperatuur en neerslag in een
gebied over een periode van 30 jaar.
Reliëf bepaalt deel neerslagverschillen in Europa.
3x zoveel neerslag in Bergen als in Lillehammer.
Het klimaat in de bergen
6.2
Het klimaat in de bergen
B53 Stuwingsregen
► Stuwingsregen = neerslag die ontstaat door
stijgende lucht tegen een gebergte.
● Loefzijde:
– kant van het gebergte waar de wind vandaan komt
– vochtige lucht moet stijgen en koelt af
– wel neerslag
● Lijzijde:
– kant van het gebergte uit de wind
– dalende lucht wordt warmer, wolken verdwijnen
– regenschaduw: weinig / geen neerslag
Lesverloop:
Herhaling:
Je kunt de kenmerken van de vorm en het reliëf van Europa beschrijven.
Relief en neerslag:
Je kunt de neerslagverschillen in Noorwegen verklaren met behulp van de ligging van het hooggebergte.
Je kunt het ontstaan van stuwingsregens verklaren en daarbij de begrippen
loefzijde, lijzijde en regenschaduw op de juiste manier gebruiken.
6.2
Het klimaat in de bergen
−13 °C
− 6 °C
13 °C
6 °C
Reliëf =
De bergen in het landschap.
De vorm van het landschap.
Hoogteverschillen in de aardkorst.
Hooggebergte = hoger dan
500 meter
1000 meter
2000 meter
1500 meter
Beschrijf wat een schiereiland is:
Deelvraag
Wat zijn de kenmerken van de klimaten in Europa en wat is de invloed daarvan op het landschap?
6.3
Europa: klimaat en landschap
Leerdoelen:
Je kunt de temperatuur- en neerslagkenmerken van het zeeklimaat, Middellandse Zeeklimaat, landklimaat, toendraklimaat en hooggebergteklimaat beschrijven.
Je kunt het verband tussen het klimaat en plantengroei beschrijven.
6.3
Europa: klimaat en landschap
6.3
Zeeklimaten
► Zeeklimaat (Nederland en West-Europa):
– hele jaar door neerslag en gematigde temperaturen
– niet heel warm in de zomer en niet heel koud in de winter
– loofbomen
Europa: klimaat en landschap
6.3
Zeeklimaten
► Middellandse Zeeklimaat (Zuid-Europa):
– gemiddeld warmer in de zomer en de winter
– drogere zomers, meeste neerslag in winter.
– subtropische bomen, zoals olijfbomen en palmen
Europa: klimaat en landschap
6.3
► Landklimaat (binnenland Europa):
– hoe verder naar het oosten minder invloed van de zee en aanlandige wind.
– hetere zomers, koudere winters
– gemiddelde wintertemperatuur onder de -3 °C
– hele jaar neerslag (zomer beetje meer)
● Geleidelijke overgang zeeklimaat naar landklimaat.
– naaldbomen
(Taiga)
Bonusvraag:Waarom heeft Zweden een landklimaat, ondanks de ligging aan de Oostzee?
Europa: klimaat en landschap
Boomgrens = zomer kouder dan 10 °C
Boomgrens = zomer kouder dan 10 °C
6.3
Koude klimaten
► Toendraklimaat:
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 10 °C
– de zomertemperatuur is de boomgrens.
– hele jaar neerslag, zomer regen, winter sneeuw.
– toendra: landschap met grassen, mossen en
lage struiken, maar zonder bomen.
Europa: klimaat en landschap
6.3
Koude klimaten
► Hooggebergteklimaat:
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 0 °C
– veel neerslag, vooral in de vorm van sneeuw
– boomgrens.
Europa: klimaat en landschap
temperatuur
Leerdoelen:
Je kunt de temperatuur- en neerslagkenmerken van het zeeklimaat, Middellandse Zeeklimaat, landklimaat, toendraklimaat en hooggebergteklimaat beschrijven.
Je kunt het verband tussen het klimaat en plantengroei beschrijven.
6.3
Europa: klimaat en landschap
6.3
Europa: klimaat en landschap
B81 Mediterrane plantengroei:
– gematigde zone subtropen
– tussen 23½° en 40°
– warmer en droger klimaat
– oa palmen, vijgen en kurkeiken
23½°
B81 Loofboomgordel:
– gematigde zone zeeklimaat
– zomer > 10 ºC
– winter > -3 ºC
– oa eiken, beuken
B82 Naaldboomgordel (taiga)
– gematigde zone landklimaat
tot bij de poolstreken 66½° (boomgrens)
– zomer > 10 ºC
– winter < -3 ºC
– oa sparren, dennen.
66½°
6.3
B83 Toendra
– in de poolstreken ten noorden van de boomgrens
– bodem is ongeveer 9 maanden bevroren, diepere laag met permafrost het hele jaar
– grassen, mossen, lage struikjes
– moerassig in de zomer door gesmolten sneeuw
● Geen scherpe grens tussen de toendra en de taiga: bomen steeds verder uit elkaar.
Europa: klimaat en landschap
Leerdoelen:
Je kunt de temperatuur- en neerslagkenmerken van het zeeklimaat, Middellandse Zeeklimaat, landklimaat, toendraklimaat en hooggebergteklimaat beschrijven.
Je kunt het verband tussen het klimaat en plantengroei beschrijven.
6.3
Europa: klimaat en landschap
Klaar ?
B68 Klimaatdiagram
Leerdoelen:
Je kunt de temperatuur- en neerslagkenmerken van het zeeklimaat, Middellandse Zeeklimaat, landklimaat, toendraklimaat en hooggebergteklimaat beschrijven.
Je kunt het verband tussen het klimaat en plantengroei beschrijven.
Je kunt klimaatgrafieken aflezen en ze plaatsen bij het juiste klimaatgebied.
6.3
Europa: klimaat en landschap
6.3
Europa: klimaat en landschap
B68 Klimaatdiagram
► Een klimaatdiagram laat de gemiddelde
temperatuur en neerslag zien.
● Gemiddelde temperatuur: 24 uur per dag
metingen voor maandgemiddelde.
= Gemiddelde maximumtemperatuur (overdag)
en gemiddelde minimumtemperatuur (‘s nachts).
● Gemiddelde neerslag Nederland: 850 mm (per jaar.)
Boomgrens = zomer kouder dan 10 °C
Wat is kenmerkend voor een zeeklimaat?
Hete zomers en strenge winters hele jaar neerslag.
Weinig temperatuurverschillen
Gematigde zomers en winter hele jaar neerslag
Grote temperatuurverschillen
Wat is kenmerkend voor een middellandse zeeklimaat?
Warme zomers en zachte winters.
Natte zomers en droge winters.
Het hele jaar veel neerslag
Droge warmere zomers, winter mild en meeste neerslag.
Wat is kenmerkend voor een landklimaat?
Zachte winters en koele zomers
Kleine temperatuurverschillen.
Warme zomers en koude winters
Droge zomers en natte winters
6.3
Koude klimaten
► Toendraklimaat (noorden Europa en hooggebergten):
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 10 °C
– de zomertemperatuur is de boomgrens
– toendra: landschap met grassen, mossen en
lage struiken, maar zonder bomen.
■ Hooggebergteklimaat:
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 0 °C
– veel neerslag, vooral in de vorm van sneeuw
Europa: klimaat en landschap
6.3
Koude klimaten
► Toendraklimaat (noorden Europa en hooggebergten):
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 10 °C
– de zomertemperatuur is de boomgrens
– toendra: landschap met grassen, mossen en
lage struiken, maar zonder bomen.
■ Hooggebergteklimaat:
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 0 °C
– veel neerslag, vooral in de vorm van sneeuw
Europa: klimaat en landschap
Leerdoelen:
Je kunt de temperatuur- en neerslagkenmerken van het zeeklimaat, Middellandse Zeeklimaat, landklimaat, toendraklimaat en hooggebergteklimaat beschrijven.
Je kunt klimaatgrafieken aflezen en ze plaatsen bij het juiste klimaatgebied.
Je kunt beschrijven welk (oorspronkelijk) landschap er voorkomt in het zeeklimaat, landklimaat, Middellandse Zeeklimaat, toendraklimaat en hooggebergteklimaat.
Je kunt beschrijven en verklaren welke invloed de ligging van een hooggebergte heeft op het klimaat.
Je kunt het verband tussen het klimaat en plantengroei beschrijven.
6.3
Europa: klimaat en landschap
6.3
Zeeklimaten
► Zeeklimaat (Nederland en West-Europa):
– hele jaar door neerslag en gematigde temperaturen
– niet heel warm in de zomer en niet heel koud in de winter
– loofbomen
● Middellandse Zeeklimaat (Zuid-Europa):
– gemiddeld warmer in de zomer en de winter
– drogere zomers
– subtropische bomen, zoals olijfbomen en palmen
Europa: klimaat en landschap
6.3
Koude klimaten
► Toendraklimaat (noorden Europa en hooggebergten):
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 10 °C
– de zomertemperatuur is de boomgrens
– toendra: landschap met grassen, mossen en
lage struiken, maar zonder bomen.
■ Hooggebergteklimaat:
– gemiddelde temperatuur zomer: onder de 0 °C
– veel neerslag, vooral in de vorm van sneeuw
Europa: klimaat en landschap
6.3
Europa: klimaat en landschap
6.3
Europa: klimaat en landschap
B81 Loofbos
► Loofboomgordel:
– gematigde zone
– warmste maand gemiddeld > 10 ºC
– koudste maand gemiddeld > -3 ºC
– oa eiken, beuken
6.3
Europa: klimaat en landschap
B82 Naaldbos (taiga)
► Naaldboomgordel of taiga:
– gematigde zone en dicht bij de poolstreken
– warmste maand gemiddeld > 10 ºC (boomgrens),
● Gemengde bos: overgangsgebied met loof- en naaldbomen (geen scherpe grens).