th2 bs2 klas4v.pptx

• newEditor
• Biologie
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 4

Welkom klas 4 

- Ga rustig op je plek zitten

- Pak je spullen op tafel

- Doe je jas uit

- Doe je telefoon weg.

Th2 Voortplanting en seksualiteit
bs2 Geslachtelijke voortplanting

Wat ga je deze les leren:

- Je kunt beschrijven hoe door meiose gameten worden gevormd en hoe de bevruchting verloopt.

- Je kunt de bouw, werking en functie van de voortplantingsorganen van de mens beschrijven.

Lichaamscellen en gameten

• Gameten = geslachtscellen

• Gameet vrouw = eicel

• Gameet man = zaadcel

• Somatische cel (lichaamscel) = 2 sets chromosomen -> paar chromosomen

• Gameten 1 set chromosomen -> enkelvoudig chromosoom

• Bevruchting = kern van gameten van beide geslachten smelten samen

Lichaamscellen en gameten

• Genetische variatie = verschil in erfelijke eigenschappen van de nakomelingen.

• Alleen in geval van geslachtelijke voortplanting ontstaat bij nakomelingen verschillen in de erfelijke eigenschappen -> zo lijken nakomelingen nauwelijks op elkaar.

Meiose

• Haploïd (n) = cel met 1 set chromosomen

• Diploïd (2n) = cel met twee set chromosomen

Sommige dieren en planten:

• Polyploïd (4n)

• Haploïde cellen worden in eierstokken en teelballen gemaakt

Meiose (reductiedeling)

• Uit een diploïde cel ontstaan twee haploïde cellen

• Bestaat uit

• Meiose I & Meiose II

• Meiose I = 1 diploïde cel met gekopieerde chromosomen, gekopieerde chromosoomparen gaan uit elkaar door trekdraden. 1 diploïde cel worden twee haploïde cellen. In ieder haploïde cel zit 1 set chromosomen met twee chromatiden. chromosomen met twee chromosomen.

• Meiose II = chromatiden worden ui elkaar getrokken. Uit twee haploïde cellen ontstaan vier haploïde dochtercellen -> hieruit ontwikkelen de gameten

Meiose I

Meiose II

De vrouw

• Primaire geslachtskenmerken = lichamelijke kenmerken aanwezig bij de geboorte die geslacht bepalen -> Vulva

Vulva bestaat uit:

• Buitenste schaamlippen

• Binnenste schaamlippen deel clitoris

• Opening vagina

• Orgasme = door stimulatie van clitoriseikel trekken de wanden van de vagina, anus en baarmoeder samen -> beter opname van sperma

Gameten van de vrouw

• Vrouw wordt geboren met primaire eicellen in de eierstokken

• Oöcyten = eicellen -> gameten van de vrouw

• Oögenese = vorming van eicellen

• Primiare oöcyten bevinden zich aan het begin van meiose I

• Follikel = haploïde oöcyt is omgeven door een laagje diploïde follikelcellen

Follikel (86D)

• V.a. puberteit ontwikkelen de follikels zich

• Tijdens de meiose ontstaat een eicel met een follikel en een pollichaam 

• Pollichaam heeft geen genoeg info voor embryo en sterft af

• In follikels zitten de eicellen

• Iedere maand groeit 1 follikel door zich te vullen met vocht (rijping).

• Ovulatie (eisprong): follikel zit vol met vocht eicel is rijp -> follikel barst op en eicel komt in eileider terecht.

• Rest van de follikel zonder eicel heet gele lichaam = produceert hormonen tijdens zwangerschap.

Bevruchting

• Na de ovulatie is de eicel (oöcyt) 12 tot 24u in leven

• Als de eicel binnen deze tijd niet wordt bevrucht door een zaadcel, sterft het af.

• Zygote = bevruchte eicel

• Een bevruchte eicel wordt door de beweging van de trilharen en spierbeweging in de eileider vervoerd richting de baarmoeder.

De man

• Primiare geslachtskenmerken man = penis en teelballen

• Gameten man = spermacellen -> gemaakt in teelballen man

• Gekronkelde zaadbuisjes -> zitten in teelballen van man -> hierin zitten sperma-moedercellen -> hieruit ontstaan zaadcellen

• Spermatogenese -> ontstaan zaadcellen:

Diploïde cellen delen zich door mitose -> deze cellen ondergaan meiose -> ontstaan van 4 nieuwe zaadcellen

Zaadcellen worden in de bijballen opgeslagen

Balzak

• In de balzak zitten de teelballen en bijballen

• Gunstige temp. voor productie van sperma is 35graden 

• Door spieren in balzak worden de teelballen dichter en verder van het lichaam gehaald

• Opgewonden -> zwellichamen vullen zich met bloed = erectie

• Prikkeling van eikel -> orgasme -> zaadlozing

• In welke seizoen staat de teelbal dichterbij het romp van de man?

Winter, dichterbij romp is minder afkoeling in balzak

Bevruchting

• Geslachtsgemeenschap -> zaadlozing in vagina van de vrouw -> deel sperma sterft door zure omgeving van vagina vrouw -> deel zaadcellen zwemt via baarmoeder mond, baarmoeder en eileider naar eicel -> bevruchting vindt plaats m.b.v. 1 zaadcel -> zaadcel dringt met kop door laag van eicel -> kern zaadcel smelt met kern eicel -> Eicel wordt ondoordringbaar voor andere cellen = ontstaan zygote

• https://www.youtube.com/watch?v=YP9mWEIx2qs

• https://www.youtube.com/watch?v=_s69rJTt7ks

Stel hier je vragen over de les(stof).
Let op: deze vragen zijn alleen zichtbaar voor de docent. (Geef aan of je wilt dat jouw vraag klassikaal wordt besproken)

Maak opdr 16 t/m 22 (18 overslaan)