Wondzorg Rode/gele/zwarte wonden

VPV
Module - onderdeel

Vpt handelingen niv 3/4   

Module:wondzorg

Onderdeel:rood/geel/zwarte wond

Lesmateriaal:


Plaatje

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2-4

In deze les zitten 23 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

VPV
Module - onderdeel

Vpt handelingen niv 3/4   

Module:wondzorg

Onderdeel:rood/geel/zwarte wond

Lesmateriaal:


Plaatje

Opbouw van de les

  • Wat weet je al?

  • Doel van de les

  • Herkennen van rode, gele en zwarte wonden

  • Beschrijven van het doel van de behandeling van de rode, gele en zwarte wond

  • Wondkweek afnemen

  • Rapportage volgens TIME-model

  • Wondanamnese volgens ALTIS-model

  • Wondapps

  • Resultaten behaald?

  • Afronden


Doel: De student weet na de les

  • Wat het doel van de behandeling van een rode, gele en zwarte wond is

  • Waar de behandeling van de rode, gele en zwarte wond op gericht is

  • Hoe je een wondkweek afneemt en kent daarvan de reden

  • Hoe je een wondanamnese volgens ALTIS afneemt

  • Kent verschillende wondapps


Verdeling wonden volgens WCS
(Woundcare Consultant Society )

Rood 

  • Kenmerk: granulerend. Wondoppervlak is schoon en wondbodem bestaat uit vaatrijk en  korrelig bindweefsel. Bij verbinden opletten dat nieuw weefsel beschermd wordt.

Geel 

  • Exsuderende wond, reactiefase

  • Geïnfecteerd beslag: het wondoppervlak is bedekt met eventueel geïnfecteerd geel beslag.

  •  Het accent van de verzorging ligt op reiniging van de wond.

Zwart 

      Reactiefase 

  • Zwarte necrose: het wondoppervlak is bedekt met zwarte necrose. Dit is plaatselijk afgestorven 

  • weefsel. Het accent van de verzorging ligt op het verwijderen van de necrose.



Nat-droog sub classificatie WCS



Rode wond

Rode wond

  • Een rode wond bestaat uit granulatie weefsel en bevindt zich in de regeneratiefase. 

    • In deze fase wordt weefsel dat verloren is gegaan vervangen door nieuw weefsel(epithelialisatie). 

    • Granulatie weefsel is vaatrijk en korrelig bindweefsel dat zich vormt op de bodem van een wond. Deze bodem is gezond.

  • Bij het verzorgen van de wond moet deze gezonde wondbodem vochtig worden gehouden en beschermd worden tegen beschadiging. Alleen dan kan granulatie weefsel groeien.  Het verband mag niet verkleven aan de bodem: daarmee wordt beschadiging door verbandwisselingen voorkomen.


Doel verzorging rode wond

  • Schoon houden​

  • Juiste vochtbalans in de wond​

  • Beschermen van nieuw gevormde granulatieweefsel​

  ​

​Materialen ​

Honinggel, zalfgazen, schuimverbanden​

Wondranden z.n beschermen: zinkolie/Cavilonswaps​

  • Keuze verband afhankelijk van: grootte, diepte, oppervlakte en hoeveelheid exsudaat. ​

  • Idealiter moet het verband exsudaat absorberen, zonder de wond uit te drogen. ​

  • Een juist klimaat is nodig om granulatievorming van de wond te stimuleren. Om deze reden wordt bij droge wonden voor vocht inbrengende middelen gekozen en bij natte wonden juist voor absorberende.​​

Gele wond

fibrine

Fibrine is een onoplosbaar eiwit (gele wond) dat wordt gevormd tijdens het bloed- stollingsproces. Als de fibrine tot diep in de huid zit, moet dit worden verwijderd. De gele kleur duidt op een infectie, je moet zorgen dat de wond gereinigd wordt van pus en overtollig wondvocht (exsudaat). Pas als de wond vrij is van infectie of vuil kan de genezing plaatsvinden.

Zorg voor de gele wond

  • Het wondbed is bedekt met een beslag (debris) dat geel is.

  • Gele wonden moeten gereinigd worden van debris .

  • Doel van de wondzorg is gericht op het oplossen van het gele aspect en het creëren van juiste vochtgehalte in de wond

  • Daarna verbinden met bijvoorbeeld schuimverbanden, hydrocolloïden, alginaten, hydrofybers, zilververband.


Specifieke verzorging van de gele wond

Oppervlakkige gele wond;

Wond is ondiep en produceert veel of weinig exsudaat (wondvocht).

Droge wond--> taaie gele beslag moet vloeibaarder worden en kan loslaten van de wondbodem. 

Materiaal; een alginaat

Gebruik; verzadigd alginaat en de resten van vloeibaar beslag kunnen weggespoeld worden met zachte straal kraanwater. Bij veel excudaat extra afdekken met absorberend verband. Deze regelmatig verwisselen ivm bacteriegroei.

Diepe gele wond;

Wondgebied ligt lager dan omliggende niveau van de omliggende huid. 

Natte Wond-->  produceert veel wondvocht en pus, dit moet geabsorbeerd worden.

Materiaal; absorberend materiaal

Gebruik; wond spoelen om debris te verwijderen, absorberend materiaal moet wel contact maken de wondbodem.

Zwarte wond

De zwarte wond

- Het zwarte dode weefsel wordt necrose genoemd.

- Zolang necrose in de wond aanwezig is, kan de wond niet genezen.

- Het dode weefsel is een voedingsbron voor bacteriën

- Het doel van de behandeling van de zwarte wond is het verwijderen van het necrotische weefsel


Onderverdeling van zwarte wonden

1. Wond met necrose of vervloeide necrose;  wond bestaat uit nat dood weefsel of een gele wond met vervloeid nat necrotisch weefsel. Deze wonden ruiken sterk. Doel van de zorg; verwijderen van dood weefsel met enzymatische necrose-oplossers.

2. Wonden met harde necrose zonder ontstekingsverschijnselen; weefsel is hard en droog. Geen ontstekingsverschijnselen erbij. De wond geneest onder het necrotische weefsel en na verloop van tijd valt de necrotische korst eraf. Doel van de zorg is dat de wond droog moet blijven.

3. Wonden met harde necrose en ontstekingsverschijnselen; deze wonden hebben harde korst en de volgende verschijnselen; roodheid, warmte, zwelling en pijn. Onder de korst is een ontsteking gaande, dus de korst moet verwijderd worden. Het weefsel wordt weggeknipt of gesneden. Dit wordt necrotomie of debridement genoemd. Hierna moet de zorg weer aangepast worden op de nieuwe fase van de wond.

Wanneer een wond niet geneest of juist achteruit gaat, kan er sprake zijn van infectie.


Door afnemen van een wondkweek kan de behandeling doelgericht starten


Handeling;

Met het kweekstokje gedurende 5 seconde in een gebied van 1 bij 1 cm wrijven zonder daarbij de wondranden aan te raken.

Breng de tip van het kweekstokje steriel in het kweekbuisje.


Wondkweek

Aandachtspunten bij afname wondkweek

  • Neem het monster voor de kweek af vóór de start van een behandeling met een antibioticum

  • Verzorg eerst de niet-geïnfecteerde wonden en verbind deze. Verzorg daarna de geïnfecteerde wond en neem de wondkweek af.

  • Reinig de wond vóór de kweekafname. Verwijder pus, wondvocht, resten van zalven, necrose en sterk fibrineus weefsel. Ontsmet de wond niet. Droog de omgeving rond de wond vóór kweekafname met een gaasje.

  • Gebruik handschoenen bij het verwijderen van het verband. Trek nieuwe handschoenen aan voor je de kweek afneemt.

  • Voorkom contaminatie, zorg voor een steriele afname. Raak de binnenkant en rand van buisjes en dopjes niet aan.

  • Zorg dat het kweekbuisje binnen twee uur na afname op het laboratorium is. Bewaar het in de koelkast als geen onmiddellijk transport mogelijk is.



TIME model

  • Geeft een beschrijving van het wondbed zodat je deze kunt klaarmaken voor genezing(wondbedpreperatie)

  • Letters staan voor de vier locale factoren die genezing van wonden belemmeren.

  • Time model helpt om gestructureerd te kijken. Goede observatie is van belang.


  • T = Tissue → weefsel

  • I    = Infection → infectie

  • M  = Moisture → vochtbalans 

  • E   = Edge → Wondranden



Inspectie van de wond en de omgeving

  • Bij de start is een volledige wondregistratie van belang.

    • Zodat in het verloop van de behandeling de resultaten goed zichtbaar worden

    • Een manier om hier structuur in aan te brengen is ALTIS.


Wondanamnese

Bij huidletsel wordt een wondanamnese volgens ALTIS methode  (Aard, Lokalisatie, Tijdsduur, Intensiteit en Samenhang) uitgevoerd. Deze dient ervoor om klachten bij wonden steeds op dezelfde manier te beoordelen.

Aard

  • Hoe is de wond ontstaan: door druk en schuifkrachten (= decubitus), door feces of urine (letsel door incontinentie) of door contact van huid op huid (smetten)?

    • Wat voor soort wond is het?

    • Doet de wond pijn en hoe voelt de pijn aan?

Lokalisatie van de wond en de pijn: waar zit de wond en waar doet het pijn?

Tijdsduur: sinds wanneer is er sprake van huidletsel?

Intensiteit: ernst van het letsel of bij decubitus - welke categorie is het? Afmetingen van de wond.

Samenhang

  • Beloop van de klachten: zijn de klachten of de wond erger geworden sinds het ontstaan?

    • Wat is er aan gedaan?

    • Begeleidende verschijnselen: bijv. koorts, jeuk, eczeem, enzovoort.

    • Uitlokkende en verergerende factoren: verminderde mobiliteit, allergische reacties, enzovoort.

    • Verzachtende factoren: wat kan de cliënt zelf tegen de pijn doen, tijdstippen waarop de pijn minder is enzovoort.


Wondapp

1. Wondwijzer;  De app geeft je advies over de verzorging van een wond nadat je hebt aangegeven

met wat voor wond je te maken hebt:

welke materialen je moet kiezen en hoe je deze moet gebruiken of aanbrengen.


2.Wondadviseur app; Deze app geeft product- en behandelingsadviezen voor de meest voorkomende wonden via het zogenaamde WCS wond-behandelingsprotocol.



3.Wond zorg app; De Wond Zorg App van Boomerweb is speciaal voor organisaties. Met deze app kunnen meerdere zorgverleners één complexe wond centraal behandelen

Afsluiting – Waar sta je nu?

Resultaten – De student weet nu : 

  • Hoe je een rode, gele en zwarte wond moet behandelen

  • Hoe je wondkweek afneemt

  • Hoe je een rapportage over wond doet (TIME)

  • Hoe je een wondanamnese afneemt (ALTIS)

  • Ken je het gebruik van wondapps


Zijn er nog vragen of opmerkingen?