Grammatica zinsontleding 2vwo wederkerende werkwoorden (talent)

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2

Grammatica 

Wederkerende werkwoorden

Werkwoordelijk gezegde of lijdend voorwerp?

Lesdoel

In zinnen met wederkerende werkwoorden weet je dat een wederkerend voornaamwoord soms bij het werkwoordelijk gezegde (wg) hoort en dat het soms een lijdend voorwerp is (lv).

je

me

zich

ons

Hij vergist ...

Wij vergissen ...

Jij vergist ...

U vergist ...

Ik vergis ...

Jullie vergissen ...

Wederkerende werkwoorden

Wederkerende werkwoorden kunnen onderverdeeld worden in

 verplicht wederkerende werkwoorden en toevallig wederkerende werkwoorden.

Wederkerende werkwoorden worden gecombineerd met een wederkerend voornaamwoord dat gelijk is aan het onderwerp. 

Staat het onderwerp in de derde persoon, dan is het wederkerend voornaamwoord zich. 

Verplicht wederkerend werkwoord

Ik vergis me wel eens.

Je kunt een ander niet vergissen, alleen jezelf. Daarom noem je dit een verplicht wederkerend werkwoord. 

Bij het werkwoord hoort een wederkerend voornaamwoord (me) dus hoort zich bij het werkwoordelijk gezegde

Verplicht wederkerend werkwoord

Een voorbeeldzin met een verplicht wederkerend werkwoord is:

Hij bemoeit zich met mijn dochter.

Hij kan niet iemand anders bemoeien. 

WG = bemoeit zich

zich bemoeien 

zich ergeren

zich gedragen

zich uit de voeten maken

zich ontfermen

zich schamen

zich uitsloven

zich vergissen

zich verschuilen

zich verslapen

zich verslikken verspreken

zich voornemen

Verplicht wederkerende werkwoorden

Toevallig wederkerende werkwoorden

Een voorbeeldzin met een toevallig wederkerend werkwoord is:

Hij wast zich elke dag.

Hij kan wel iets of iemand anders wassen --> Hij wast de auto elke dag. 

Wast = wg en zich = lv 

Toevallig

wederkerende werkwoorden

(zich) amuseren

(zich) bezeren

(zich) aankleden

(zich) scheren

(zich) verwonden

(zich) vermaken

(zich) wassen

Even oefenen 

In welke zin staat een wederkerend werkwoord?

A

Je verveelt je snel in een saaie les.

B

Je bent snel afgeleid in een saaie les.

C

Je werkt minder hard in een saaie les.

D

Je hoopt dat de tijd snel gaat in een saaie les.

Verplicht of toevallig wederkerend werkwoord? Zich vermaken

A

Verplicht

B

Toevallig

C

D

In welke zin staan een toevallig wederkerend werkwoord?

A

Ik kleed me aan

B

Ik bedenk me

C

D

Welke van deze werkwoorden is geen verplicht wederkerend werkwoord?

A

verslapen

B

uitsloven

C

gedragen

D

verwonden

Ik schaamde me voor de opmerkingen die mijn ouders maakten. Wat voor wederkerend werkwoord is schamen?

A

toevallig wederkerend werkwoord

B

verplicht wederkerend werkwoord

C

D

Verplicht of toevallig wederkerend werkwoord? Zich verschuilen

A

Verplicht

B

Toevallig

C

D

Welk werkwoord is een verplicht wederkerend werkwoord?

A

vertragen

B

verspreken

C

vertrouwen

D

vervangen

In welke zin staat een verplicht wederkerend werkwoord?

A

Hij slooft zich uit

B

Hij scheert zich

C

D

Opdrachten

Maak opdrachten 3,4, 6 en 9 van 2.8

We gaan hier volgende les mee verder.