Kriebelbeestjes om ons heen
Kriebelbeestjes om ons heen
Open vanuit de leefwereld van de leerlingen: kleine diertjes die ze in de tuin, op de speelplaats of in het park kunnen zien. Houd het breed en herkenbaar.
Ons leerdoel
Ik kan kriebelbeestjes herkennen, enkele kenmerken benoemen en uitleggen wat deze diertjes nodig hebben om te leven en waarom ze nuttig zijn in de natuur.
Deze slide heeft geen instructies
Welke kriebelbeestjes ken jij al?
Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Laat leerlingen voorbeelden noemen zoals mier, spin, regenworm, kever of lieveheersbeestje.
Wat zijn kriebelbeestjes?
Kleine diertjes die we vaak buiten vinden
Ze kruipen, lopen, vliegen of graven
Je ziet ze in gras, aarde, onder stenen of op planten
Gebruik hier eenvoudige taal. Niet alle kriebelbeestjes zijn insecten; in deze les gaat het om kleine diertjes die kinderen zo benoemen in hun omgeving.
Kriebelbeestjes zijn niet allemaal gelijk
Sommige hebben 6 poten, andere 8 poten
Sommige hebben vleugels, andere niet
Sommige hebben voelsprieten
Sommige hebben een zacht lijf, andere een hard schildje
Leg nog geen moeilijke indeling op. Het doel is leren kijken en verschillen opmerken.
Bekende voorbeelden
mier
lieveheersbeestje
spin
regenworm
kever
Deze vijf voorbeelden keren later terug. Spreek de namen duidelijk uit en koppel ze aan herkenbare beelden.
Zo kijk je goed
Als we een kriebelbeestje bekijken, letten we op:
het aantal poten
voelsprieten of niet
vleugels of niet
een schildje of een zacht lijf
kruipen of vliegen
Dit is de kijkwijzer voor de rest van de les. Verwijs er later telkens naar bij elk dier.
De mier
Klein, donker diertje
6 poten en voelsprieten
Loopt in een rij
Kruipt op de grond
Houd het bij zichtbare kenmerken. Vermijd te veel detail over mierennesten; de focus ligt op herkennen.
Het lieveheersbeestje
Vaak rood met zwarte stippen
6 poten en voelsprieten
Heeft vleugels onder een hard schildje
Kan kruipen en vliegen
Wijs erop dat de vleugels meestal niet altijd zichtbaar zijn omdat ze onder de schildjes zitten.
De spin
Heeft 8 poten
Geen voelsprieten
Geen vleugels
Kruipt en maakt vaak een web
Belangrijk onderscheid: een spin is geen insect. Voor deze leeftijd volstaat: spinnen hebben 8 poten.
De regenworm
Lang, zacht lijf
Geen poten
Geen vleugels
Beweegt kronkelend door de aarde
Kinderen vinden het soms verrassend dat een regenworm ook bij de kriebelbeestjes hoort in de brede betekenis van de les.
De kever
Heeft 6 poten
Heeft voelsprieten
Vaak een hard schildje
Sommige kevers kunnen vliegen
Verbind de kever met het lieveheersbeestje door het idee van een hard schildje terug op te nemen.
Zo verschillen ze van elkaar
mier
spin
regenworm
veel kevers
Kruipende diertjes
Vliegende diertjes
lieveheersbeestje
sommige kevers
ze landen weer op planten of de grond
Benadruk dat sommige dieren beide kunnen: kruipen én vliegen. Het verschil gaat over hoe ze zich bewegen.
Welk diertje heeft 8 poten?
regenworm
spin
mier
kever
Controleert het belangrijke onderscheid uit deze reeks voorbeelden: de spin heeft 8 poten, mieren en kevers 6, regenwormen geen poten.
Vul de juiste woorden in
Een mier heeft 6 poten en voelsprieten. Een spin heeft 8 poten en geen voelsprieten. Een regenworm heeft een zacht lijf en geen poten.
Herneemt de kijkwijzer en de drie duidelijk verschillende voorbeelden uit het eerste grote lesblok.
Waar wonen ze?
In het gras
Onder bladeren
Onder stenen
Op planten
In de aarde
Koppel elke plek aan een voorbeeld: regenworm in de aarde, spin op een plant of in een hoekje, mier op de grond.
Wat hebben ze nodig?
Een veilige plek om te schuilen
Voedsel
Lucht
Vaak ook vochtige plekken
Rust in de natuur
Houd het algemeen en concreet. Sluit aan bij wat kinderen kunnen zien in een tuin of park.
Waarom bladeren en aarde belangrijk zijn
Bladeren geven schuilplaatsen
In de aarde kunnen diertjes graven
Op planten vinden ze vaak voedsel
Een groene plek helpt kriebelbeestjes leven
Verbind met het thema 'Een zoen voor groen': meer groen betekent meer plek voor kleine dieren.
Wat hebben kriebelbeestjes nodig om te leven?
plastic
zeep
voedsel
verf
Sluit aan bij de slides over leefplaats en basisbehoeften: veilige plek, voedsel, lucht, vochtige plekken en rust.
Vul de juiste woorden in
Kriebelbeestjes wonen vaak in het gras, onder bladeren of in de aarde. Ze hebben ook een veilige plek nodig om te schuilen.
Echoot letterlijk de leefplaatsen en behoeften uit slides 12 tot 14.
Kriebelbeestjes helpen opruimen
Sommige kriebelbeestjes helpen in de natuur door oude blaadjes en restjes kleiner te maken. Zo blijft de bodem niet gewoon vol liggen met afval uit de natuur.
Gebruik hier de regenworm en sommige kevers als herkenbare voorbeelden zonder te veel soortenkennis te vragen.
Het lieveheersbeestje helpt planten
Het eet graag bladluizen
Bladluizen kunnen planten beschadigen
Zo helpt het lieveheersbeestje de plant
Dit is een mooi en concreet voorbeeld van nut in de natuur. Leg bladluizen eenvoudig uit als piepkleine diertjes op planten.
De regenworm maakt de bodem los
De regenworm kruipt door de aarde
Zo wordt de bodem losser
Dat is goed voor planten
Vermijd complexe bodemkunde. Het eenvoudige verband is genoeg: wormen bewegen door de grond en dat helpt de bodem.
Waarom zijn kriebelbeestjes nuttig?
Ze helpen opruimen in de natuur
Ze helpen planten
Ze maken de bodem beter
Ze horen bij een gezonde, groene plek
Laat hier de les landen: kriebelbeestjes zijn niet alleen klein, maar ook belangrijk voor de natuur.
Waarom is een lieveheersbeestje nuttig?
Het eet bladluizen
Het maakt verf
Het bouwt stenen
Het drinkt regenbogen
Test het concrete voorbeeld van nut in de natuur. De foute opties zijn duidelijk onjuist voor deze leeftijdsgroep.
Vul de juiste woorden in
Sommige kriebelbeestjes helpen opruimen in de natuur. Het lieveheersbeestje eet graag bladluizen. De regenworm maakt de bodem losser. Zo helpen kriebelbeestjes planten en een groene plek.
Verbindt de drie functies uit het slotblok: opruimen, planten helpen en bodem verbeteren.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen in eigen woorden iets noemen dat is blijven hangen, bijvoorbeeld een diertje, een kenmerk of waarom het nuttig is. Geen exact goed antwoord nodig.
Wat hielp jou om goed te kijken?
Mogelijke antwoorden: kijken naar poten, voelsprieten, vleugels, schildje of hoe een dier beweegt. Gebruik dit als reflectie op wat hielp bij het leren.
Eén woord dat jij onthoudt van deze les
Gebruik de woordenwolk als korte afsluiter. Verwacht woorden zoals mier, spin, bodem, vleugels, bladluizen of opruimen.
Woordenlijst
kriebelbeestjes - kleine diertjes die kruipen, lopen, vliegen of graven
voelsprieten - sprietjes op de kop van sommige diertjes
vleugels - delen waarmee sommige diertjes kunnen vliegen
schildje - een hard deel op het lichaam van sommige diertjes
bladluizen - piepkleine diertjes die op planten leven
bodem - de grond waarin planten groeien
schuilplaats - een veilige plek om zich te verstoppen
Deze slide heeft geen instructies