Hoofdstuk 9.4 - Propaganda en communicatie.pptx

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo lwoo, vwo
• Leerjaar 5

Paragraaf 9.4
Propaganda en communicatie

Paragraaf 9.4
Propaganda en communicatie

• Kenmerkende aspect:

• De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie

Propaganda

Vóór 1900 is er al propaganda:

• 16e eeuw: katholieken ↔ protestanten

• 19e eeuw: opkomst politieke partijen (als gevolg van de democratisering)

Doel van propaganda:

• Eigen ideeën aanprijzen en verkondigen

• Ideeën van andersdenkenden/ tegenstanders verdacht maken

Protestantse spotprent over de paus

Spotprent met dubbelkop

van de paus (met kroon)

en de duivel (met hoorns),

uit ongeveer 1600.

Socialistische spotprent (19e eeuw)

Spotprent van de socialist

Albert Hahn tegen de uitbuiting

van kinderen in de 19e eeuw.

Kinderen gingen met hun

ouders mee naar de fabriek

waar zij zware arbeid

verrichtten en lange dagen

maakten, soms tot wel 16 uur

per dag. Ook werkten ze vaak

met gevaarlijke machines

zodat ongelukken geen

zeldzaamheid waren.

Propaganda in de Eerste Wereldoorlog
Geallieerden

Propaganda in de Eerste Wereldoorlog
Centralen

Van voorlichting naar indoctrinatie

• Voorlichting

• Reclame

• Propaganda

• Indoctrinatie

De kracht van Propaganda in totalitaire staten

• Propaganda wordt gecombineerd met onderdrukking.

• Nieuwe communicatiemiddelen als radio en film kunnen de massa goed beïnvloeden.

• Massaorganisaties spelen een grote rol.

• De jeugd word actief benaderd en geïndoctrineerd.

De Sovjet-Unie
Het socialistisch realisme

De ‘officiële’ kunst van de Sovjet-Unie

• socialistisch: de ideologie van het communisme uitdragen

• realistisch: begrijpelijk voor de massa

Doel:

• verheerlijking van het communisme.

• verheerlijking van leider Stalin.

Sovjet-Unie: Socialistisch realisme
Propageren van het communisme

Sovjet-Unie: Socialistisch realisme
Verheerlijking Stalin

1933 | Russisch verraad | In Europa (2007/2008)

Duitsland
‘Echte’ en ‘Entartete’ kunst

• ‘Echte’ Duitse kunst moet symbool van het reine Duitse wezen zijn en de gezonde Duitse tijd van nu weerspiegelen.

• ‘Entartete kunst’ (ontaarde kunst) is gemaakt door zieke geesten van de natuur: joden, negers, communisten, enz.

Duitsland
Nationaal-socialistische kunst

Duitsland
Verheerlijking van Hitler - Samenwerking tussen werkgevers en arbeiders

Duitsland
Entartete kunst (van joden, negers, communisten,e.d.)

Duitsland
Massaorganisaties

Alle maatschappelijke organisaties worden

door de NSDAP gelijkgeschakeld: onderdeel

van het nationaal-socialisme

• Arbeitsfront: hierin werken werkgevers en arbeiders samen (de vakbonden worden dus afgeschaft) → eenheid, geen klassenstrijd. Het Arbeitsfront organiseerde

- filmvoorstellingen

- dansavonden

- groepsreizen

• Hitlerjugend: de jeugd wordt min of meer verplicht lid en leer vechten en marcheren.

Indoctrinatie van de jeugd
Duitsland: Hitlerjugend / Bund Deutscher Mädel

Indoctrinatie van de jeugd
Duitsland: Hitlerjugend / Bund Deutscher Mädel

Indoctrinatie van de jeugd
Duitsland: Hitlerjugend / Bund Deutscher Mädel

Rusland
Massaorganisaties

Alle maatschappelijke organisaties worden

door gelijkgeschakeld: onderdeel van het

communisme

• Volwassenen worden verplicht lid van de communistische vakbond.

• Komsomol: de jeugd wordt hiervan verplicht lid. De Komsomol zorgt voor

- vrijetijdsbesteding (dansen, film kijken).

- vakantiekampen.

Indoctrinatie van de jeugd
Sovjet-Unie: Komsomol (jeugdbeweging)

De communistische maatschappij in de Sovjet-Unie onder Stalin

Welke kenmerken

van een totalitaire staat

kom je tegen in de

Sovjet-Unie tijdens Stalin?

• socialistisch realisme

• massaorganisaties
  (komsomol)

• censuur

• geheime politie

• strafkampen

en nog veel meer

John Heartfield

• Wat zie je?

Text

Doel: Begrijpen hoe kunst kan worden gebruikt om sociale en politieke bood-schappen over te brengen, en zelf een kritisch kunstwerk maken geïnspireerd door John Heartfield.

Bekijk het werk op je tafel.

Vragen:

1. Wat valt je op aan het gebruik van beeld en tekst in deze fotomontage?

2. Wat denk je dat Heartfield wil zeggen over Hitler?

3. Hoe maakt Heartfield gebruik van humor en sarcasme om zijn boodschap over te brengen?

Stel je voor dat je leeft in de jaren 30, een tijd waarin fascisme, censuur en propaganda overal om je heen zijn. Je bent een kunstenaar zoals John Heartfield en wilt met jouw werk kritiek leveren op de opkomst van Hitler en het nazisme. Je hebt geen sociale media of moderne technologie, alleen foto's, kranten en tijdschriften.

Maak een fotomontage die lijkt op een werk van John Heartfield. Kies één van de volgende thema’s:

1. Censuur en propaganda: Hoe wordt de waarheid verdraaid door propaganda?

2. Militarisme: Hoe worden oorlog en geweld verheerlijkt door de nazi’s?

3. Economische ongelijkheid: Wie profiteert er eigenlijk van het fascistische regime?

   Stappen

1. Onderzoek het thema: Lees over hoe de nazi’s censuur gebruikten, oorlog promootten of de economie manipuleerden.

2. Verzamel beelden: Gebruik foto’s van historische figuren zoals Hitler, krantenkoppen, symbolen (zoals hakenkruisen of militaristische afbeeldingen) en combineer deze met andere beelden.

3. Maak de montage: Zorg dat jouw fotomontage een duidelijke en scherpe boodschap heeft. Gebruik contrast, humor of overdrijving, net zoals Heartfield deed

Lever hier je afbeelding in!