6.2 Systematische naamgeving II
Vorige les: Alkanen & Alkenen
Deze les: Alkynen, cycloalkanen & aromaten
6.2 Systematische naamgeving II
Vorige les: Alkanen & Alkenen
Deze les: Alkynen, cycloalkanen & aromaten
Systematische naamgeving alkanen
Stappenplan:
Zoek en benoem de langste aaneengesloten koolstofketen.
Dit is de hoofdketen
Zoek en benoem de zijgroepen
Geef de zijgroepen plaatsnummers (tel vanaf kant met laagste plaatsnummer) en geef telwoorden (hoe vaak komt dezelfde groep voor)
Gebruik Binas tabel 66C+D
Naamgeving van een alkeen
Alkenen: CnH2n
Lijkt op naamgeving voor een alkaan, maar 2 veranderingen:
uitgang is niet -aan, maar -een
plaats van dubbele binding wordt weergegeven met een nummer
Alkenen (&alkynen)
De naamgeving van de alkynen gaat op dezelfde manier als de naamgeving van de alkenen. Bij de alkynen heb je enkel een andere uitgang, namelijk -yn.
Naamgeving alkenen(&alkynen)
Wanneer je molecuul een dubbele binding heeft moet je een alkeen stam gebruiken. Ook als de alkaan stam langer zou zijn
Voor de rest gebruik je dezelfde regels:
Alkeen(&Alkyn) nummering
Vaak is ook een locatiegetal nodig voor de positie van de dubbele binding
Deze zetten we dan achter de stam, gescheiden door een ‘-’
Dit getal krijgt met voorrang het laagste getal
Dieen, trieen
Bij moleculen met meer dan één dubbele binding gebruik je weer een telwoord voor de ~een
Locatienummers met ‘,’ en ‘-’ zoals eerder:
Bijzondere alkanen: cycloalkanen
Cycloalkanen
Naam = cyclo+ stam + aan
Koolstofketen met enkele bindingen tussen C-atomen
in een cyclische verbinding
Voorbeeld: cyclohexaan
molecuulformule: CnH2n
Naamgeving van een cycloalkaan
Cyclo komt voor de stamnaam erbij
Zoek de ring van C-atomen
Ring van 5 C-atomen: cyclopentaan
Methylgroep op C-1 en C-3:
1,3-dimethyl
Naam: 1,3-dimethylcyclopentaan
Aromaten
Aromaten zijn koolwaterstoffen die ook cyclisch zijn. Maar aromaten hebben om en om een dubbele binding.
Omdat de elektronen van de dubbele gelijkmatig zijn verdeeld, wordt vaak een cirkel getekend.
Benzeen
C6H6
Aromaten (2)
Als benzeen een zijgroep met een dubbele binding heeft, wordt die zijgroep de stamnaam en wordt de benzeenring een zijgroep
Naam zijgroep: fenyl
fenyletheen
Naamgeving van aromaten
Benzeenring als zijgroep: fenyl
Stamnaam: etheen
Naam: fenyletheen
Naamgeving Aromaten
Stam: benzeen
Zijgroepen: broom (2x)
Posities zijgroepen: 1,2
Naam:
1,2-dibroombenzeen
Regel van Huckel
Met behulp van deze regel kun je bepalen of een koolwaterstof aromatisch is of niet:
Structuur is ringvormig
alle atomen in een vlak
geconjugeerd systeem (om en om een dubbele binding)
Aantal pi elektronen voldoet aan 4n+2; waarbij 1 een heel getal is.
Voorbeelden
Huiswerk
Leren 6.1
6.2: 9 t/m 19