Literatuur - Reynaert de vos

• newEditor
• Nederlands
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 5

Literatuur - Reynaert de vos

Lesdoelen en manier van werken

• een middeleeuws verhaal begrijpen

• satirische en parodiërende elementen duiden

We baseren ons op les 19, maar niet alle vragen gaan we in volgorde beantwoorden. Leidraad is deze LessonUp en werkboek les 19. Maak notities op een apart blad.

Wat weet je nog over de middeleeuwse ridderverhalen?

Wie had de meeste macht in de middeleeuwen? ( 2 antwoorden)

A

De handelaren

B

De boeren

C

De koning

D

De paus

Wat is een kenmerk van ridderepiek? (2 antwoorden)

A

Sprookjesachtige elementen

B

Romantische poëzie

C

Heroïsche avonturen

D

Ridderlijke waarden

Wie is een bekende hoofdpersoon in de ridderepiek?

A

Arthur Conan Doyle

B

Hercules

C

Karel de Grote

Welke van de volgende termen horen NIET bij de queeste?

A

Ordo

B

Manque

C

Cherche

D

Queeste

Proloog in de middeleeuwen

Wat zijn de vaste elementen van een proloog ook alweer?

• reden (causa sribendi)

• moeite

• bron

• gebed om hulp

Inleiding verhaal

Waar zie je de elementen van de proloog terugkomen?

Wat is er zo bijzonder aan deze proloog?

Het slot

De naam van de auteur zit in de tekst verstopt als acrostichon. Wie vindt de naam terug? Wat is een acrostichon dan?

Willem die Madocke maecte

Oefening 3 pg. 181

We kijken naar de video. Beantwoord de vragen in jouw notities.

a. Reconstrueer het profiel van Willem die Madocke maecte. Links noteer je hoe Willem vermoedelijk was en rechts waarom we kunnen aannemen dat hij vermoedelijk zo was.

b. Wie wordt als kandidaat-auteur naar voren geschoven en waarom?

Introductie verhaal - noteer grote lijnen

Verhaal Van den vos Reynaerde

• hofdag - koning Nobel

• Reynaert komt niet

• Iedereen doet beklag over Reynaert

• twee 'ridders' worden erop uit gestuurd

  • Bruun de beer

  • Tibeert de kater

    • beiden zonder succes

• Reynaert uiteindelijk toch naar het hof - veroordeeld tot de galg

  • Reynaert verzint staatsgreep die hij wist te vermijden

  • schat van Kriekenputte

    • koningin wil schat

    • Reynaert wordt vrijgelaten maar moet plaats van schat aantonen

    • hij verdwijnt, schat wordt nooit gevonden

Beschuldiging van Reynaert

Kijk naar de video en beantwoord oefening 1 op pg. 181. Noteer je antwoorden in jouw notities!

a. Welke dieren komen aan bod? Waarvan betichten ze Reynaert?

b. Geef enkele woordspelingen.

c. Geef enkele dubbelzinnigheden.

d. De dieren vormen een spiegelbeeld van de maatschappij. Voor wie staan ze respectievelijk?

Queeste van Bruun

Basisboek pg. 33-37

Oefening 4 pg. 181 in WB

a. Vertel kort de inhoud na van dit fragment.

b. Welke menselijke trekken en zwakten vertoont Bruun?

c. Hoe worden de dorpelingen afgeschilderd? Illustreer met concrete voorbeelden.

d. Wat concludeer je uit regel 825-827?

e. Bewijs dat Reynaert een getrainde manipulator is die anderen makkelijk om de tuin kan leiden.

Extra - Is de queestestructuur hier van toepassing?

Queeste van Tibeert

Extra tekst lezen.

• Wat gebeurt hier?

• Over welke hypocrisie moet de middeleeuwer hier nadenken? Aan welke zonden maken de personages zich schuldig?

Afloop

Hoe eindigt het voor Reynaert?

Afloop

Bekijk de video en beatwoord vraag 6 op pg. 183 in het werkboek. Vul aan de hand van de info uit de video en wat je gelezen hebt over Bruun het schema aan.

Denk nadien na over de volgende vragen:

• Wat wil de auteur duidelijk maken aan het middeleeuwse publiek? Wat wilde hij ontmaskeren?

• Waarom worden er dieren in plaats van mensen gebruikt, denk je?

Belangrijke begrippen

• Dierenverhaal

  • antropomorfisme

    • dieren spreken en handelen op menselijke wijze

    • op indirecte wijze mensen en toestanden bekritiseren of te bespotten

• Satire

  • maatschappijkritiek

    • in Van den vos Reynaerde wordt iederen op de korrel genomen (bekritiseerd)

• Parodie

  • spottende nabootsing

    • populaire ridderverhalen worden nagebootst

Voor wie meer wil...

• https://www.literatuurgeschiedenis.org/teksten/van-den-vos-reynaerdet

• Wie was willem?

• Van den vos Reynaerde | Literaire Canon

• Reynaert als pelgrim

• Reinaert de vos gerapt – springlezend.nl

• Geraffineerde Streken: Het Avontuurlijke Leven van Reintje de Vos

Verwerkingsopdracht

Maak per 3 à 4 leerlingen een mindmap over 'Van den vos Reynaerde'. De volgende zaken moet je zeker verwerkt hebben.

• kenmerken proloog

• proloog 'Van den vos Reynaerde' - bijzonderheid

• auteur Van den vos Reynaerde

• verhaal Reynaert de vos

• queeste van Bruun

• queeste van Tibeert

• satire

• parodie

• antropomorfisme - link met maatschappijkritiek