OPL boek Hout Materialen les 4: schroeven, schuurpapier, afwerkingsproducten

• Opleidingsboek Hout
• Buitengewoon secundair onderwijs

OPL boek Hout les 4

MATERIALEN

AGENDA

GASV: OPL HB HOUT MATERIALEN

WAT GAAN WE LEREN?

1. Herkennen van de verschillende soorten plaatmaterialen
2. Herkennen van de verschillende soorten schroeven, spijkers, nagels
3. Herkennen van de verschillende soorten schuurpapier
4.  Herkennen van de verschillende soorten lijmen en andere bewerkingsproducten

NAGELS/SPIJKERS

Wanneer gebruik je nagels?

WANNEER NAGELS/SPIJKERS ?

Spijkers zijn geschikt om op een vlugge manier houtverbindingen tot stand te brengen of hout met andere materialen te verbinden.​

SOORTEN NAGELS

00:35

Welk soort spijker gebruikte de man in het filmpje?

Wat staat er op het etiket?

De naam van de fabrikant (afkorting)

De soort:    RK = RondKop draadnagel     PK = Platkop draadnagel

Het fabricatienummer
De afmetingen:  Eerste nummer = de dikte van de nagel vb. 5.Omm - Tweede nummer = Lengte van de nagel vb. 125mm

De grondstof van of behandeling van de nagel: vb. blank

Het gewicht van de verpakking vb. 5kg

Wat is er nodig om een nagel goed in de plank te kunnen slaan?

Wat is er nodig om een spijker goed in de muur te kunnen slaan?

1. Het slagvlak van de hamer moet proper zijn.
2. De kop van de nagel moet proper zijn (geen roest)
3. Je moet juist slaan met de hamer.
4. Bij harde houtsoorten moet je voorboren of de nagel insmeren.
5. Soms kan je op de punt van de nagel best even slaan om het splijten van het hout te voorkomen.

SCHROEVEN

Er zijn te veel soorten schroeven.

Ja, het verwart beginners.

Verschillende soorten zijn nodig.

Keuzevrijheid is belangrijk voor ons.

Schroeven zijn veiliger dan spijkers.

Zeker, ze bieden meer stabiliteit.

Niet altijd, hangt van gebruik af.

Spijkers zijn sneller en goedkoper.

WANNEER SCHROEVEN GEBRUIKEN?

1. Stevige verbinding maken tussen hout met hout, metaal met hout enz.
   
   
2. De verbinding gemakkelijk terug uit elkaar kunnen nemen of samen brengen

Sleufkopschroef

• Andere naam = Platte schroef
• Simpelste variant
• Minder grip dan de andere schroeven
• Belangrijk om juiste bit te gebruiken met je schroevendraaier of schroefmachine

Kruiskopschroef Philips

• Meest gebruikte schroef
• PH geen extra inkeping
• Meer grip dan een platte kop schroef
• Belangrijk om juiste bit te gebruiken ! GEEN PZ bit ! Anders verslijten je bits en schroeven een stuk sneller

Kruiskopschroef Pozidriv

• Lijkt op kruis PH schroef
• Heeft extra inkeping
• Gebruikt om in kleine hoeken te schroeven
• Belangrijk om juiste bit te gebruiken ! GEEN PH bit ! Anders verslijten je bits en schroeven een stuk sneller

TORX

• Stervormig
• Biedt zeer hoge grip
• Gebruikt voor zware werkzaamheden
• Belangrijk om juiste bit te gebruiken anders snel beschadiging
• Schroef niet te diep in materiaal schroeven!

INBUS

• Zeshoek - Hexschroef
• Te bevestigen met een Inbussleutel
• Gebruikt in de meubelindustrie
• Belangrijk om juiste maat te gebruiken anders snel dol draaien

Inbus

Torx

Kruiskop PZ

Kruiskop PH

Platkopschroef

Schuurpapier

Wanneer schuurpapier?

De afwerkingsgraad van het werkstuk verbeteren zodat het aan de regels van de kunst beantwoordt.​

​

Soorten:​

- Bladen: om met de hand te schuren (plooibaarder)​  Open bestrooiing van de schuurkorrels(met tussenruimten)​

- Rollen: om machinaal (of met de hand) hard hout te schuren​ Gesloten bestrooiing (kan tegen hoge temperaturen.)​

​

Bindmiddel:​

De schuurkorrels worden op het schuurpapier gelijmd.

Nummering schuurpapier

​P = volgens Europeese normen gefabriceerd.​

Het nr. = het aantal openingen in een zeef.​

Bv. Nr 60 = 60 openingen in de zeef.​

Hoe hoger het nummer hoe fijner je schuurt.

​

Het schuren zelf

• Ruw schuren (bv nr. P60)​
  De meeste bewerkingen worden uitgevoerd met een schuurblokje.​
  
  
• ​Fijn schuren (bv nr.P100)​ 
  Het ruw geschuurde oppervlak een fijnere afwerkingsgraad​ geven.​
  
  
• ​Slissen (bv nr.P180, P220, enz.)​
  Gebeurt zonder schuurblokje (schuurpapier in drie vouwen.)

​

Plaats het schuurpapier van grof naar fijn.

Houtlijm - Afwerkingsmiddelen

Soorten  Houtlijm

• Thermo-plastische lijmen
  Wanneer de lijm wordt opgewarmd verliest het zijn kracht en kunnen de onderdelen van elkaar loskomen.
  
  
• Thermo-hardende lijmen
  Er is een chemische reactie bij het hard worden waardoor beide delen onoplosbaar zijn.

Klassen houtlijm

Geeft aan voor welke omstandigheden de lijm geschikt is. Deze classificatie is vastgelegd volgens Europese norm, namelijk NBN EN 204. Je kan deze klassen duidelijk terugvinden op de verpakkingen.

• D1:  Droge omstandigheden. Bv. voor binnenmeubilair (niet vochtbestendig).
  
  
• D2: Geschikt voor binnengebruik waar het af en toe vochtig is. Bv. voor badkamermeubels (vochtbestendig).
  
  
• D3: Geschikt voor een vochtig binnenklimaat (badkamers) of voor buiten onder bv.  afdaken (waterbestendig).
  
  
• D4: Voor een buitenklimaat en constant contact met water. Ideaal voor buitenmeubelen en houten boten (watervast).

Kies je een lijm met een te lage klasse, dan heb je kans dat de lijmverbinding na verloop van tijd los gaat laten. Let hier dus goed op!

Witte houtlijm D2

Wanneer gebruiken:
Binnengebruik, alle houtsoorten

Eigenschappen:

• Thermo-plastisch
• Niet waterbestendig
  
  

Soorten: 

• Met opvulmiddel (ongeschaafd hout)
• Zonder opvulmiddel (geschaafd hout)

Waarop moet je letten bij het gebruiken van witte houtlijm D2?

Enkele tips! 

• Lijm op twee vlakken aanbrengen.​
• ​Rekening houden met de open tijd (tijd die je hebt zonder dat ​de lijm begint te harden).​
• ​Lijmdruk regelen zodat niet alle lijm uitgeperst wordt.​
• ​Lijmbus afsluiten!
  

Zet in de juiste volgorde

5

4

3

2

1

8

7

6

Reinigen hout

Opruwen Hout

Lijm op beide zijden aanbrengen

Opentijd 10 min.

Samenbrengen en persen

Perstijd +- 30 min

Uithardingstijd = +- 18 uur

Klaar! 

Wat kan er allemaal fout lopen bij het lijmen?

Afwerkingsproducten

Wat wil het zeggen als we hout willen afwerken?

Afwerken van hout wat is dat?

• We gaan afwerkingsmiddelen gebruiken om ons hout te beschermen.​
• Afwerken wil zeggen dat we een vocht- en vuil-werende beschermlaag gaan aanbrengen.​
• Wij gebruiken op school meestal lijnolie en vernis op waterbasis.

Lijnolie

Wanneer gebruiken we dit?

Is ideaal voor het voeden, beschermen en waterafstotend maken van hout.​

​Hoe gebruiken we dit?

• Aanbrengen met verfborstel 
• Het teveel opnemen met een vod.

Vernis

Wanneer gebruiken we dit?
Is ideaal voor het voeden, beschermen en waterafstotend maken van hout.​

​Hoe gebruiken we dit?

• Aanbrengen met verfborstel of verfrol.​
• Steeds uitwassen met water.​
• Minstens 3u laten drogen.​
• Slissen.​ (= zacht afschuren)
• Aanbrengen van een 2e laag.

01:17

Waarom is het beschermen van hout nodig?

01:51

Wat doet een Olie met je hout?

1. Het maakt het enkel waterafstotend
2. Het beschermt tegen water en uitdroging
3. Het beschermt tegen krom trekken
4. Het maakt het hout grijs

03:01

Hoe kan je zien of het hout voldoende olie heeft opgenomen?

1. Doordat water in het hout trekt
2. Doordat het glad aan voelt
3. Doordat er niets meer op je vod hangt
4. Doordat het water parelt op het hout

03:53

Wat is het voordeel van olie op waterbasis?

1. Het is mooier
2. Het droogt sneller
3. Het droogt sneller en was gemakkelijk uit de borstel
4. Het smeert beter uit

07:06

Wat is het verschil tussen Beits en Vernis?

07:44

Transparant

Dekkend

Hout structuur is zichtbaar

Houtstructuur is niet meer zichtbaar

09:07

Wat is er speciaal aan het vernis voor de trap?

09:38

Wat zou jij kiezen om jouw hout te beschermen?

Lijnolie

Beits

Vernis

Lak

Ik kan wat ik vandaag geleerd heb...

Meteen toepassen in de praktijkles Hout.

Niet onthouden, kunnen we het er nog eens over hebben?

Meenemen voor later we doen dit niet in de praktijklessen.