GWP3 h3 5.3

• newEditor

Paragraaf 5.3

Postindustrieel Nederland

Planning

• Doelen van de les

• Vragen over het huiswerk?

• Opfrissen

• Instructie

• (zelfstandig aan het werk / verlengde instructie)

• Afsluiten

Doelen van de les:

Ik kan uitleggen hoe de Nederlandse economie zich ontwikkelde vanaf 1973.

Ik kan uitleggen hoe de verzorgingsstaat werd beperkt.

Ik kan uitleggen hoe de samenleving invloed had op de politiek vanaf de jaren 60

wat in 1983 werd gewijzigd in de grondwet

Leg uit hoe de economische ontwikkeling mede heeft geleid tot de verzorgingsstaat.

Schrijf op in je schrift.

Wat is de WAO?

Schrijf op in je schrift.

De economie vanaf 1973

In 1973 kwam er een eind aan de economische bloeiperiode

• Sterke stijging olieprijs

  • Crisis

• Kosten van lonen en uitkeringen waren gestegen

  • Nederlandse producten waren erg duur, en werden minder verkocht

    • Veel industrie moest sluiten

      • Automatisering

        • Gevolg: grote werkloosheid

De economie vanaf 1973

Na 1985 groeide de economie weer; de welvaart nam opnieuw toe.

• De industriële sector --> de diensten sector

  • Industriële samenleving --> postindustriële samenleving

De computers en mobile telefoons zorgden ook voor een informatiemaatschappij.

Maken opdracht 1a

Schrijf meteen mee in je werkboek!

Beperking van de verzorgingsstaat

1973: De kosten van de WAO liepen erg op.

• Goedkope manier om van personeel af te komen

  • Voor de werknemers financieel ook gunstig

Gevolg: de verzorgingsstaat werd ongelooflijk duur

• Regering ging bezuinigen

  • Uitkeringen werden verlaagd

  • WAO'ers moesten zich herkeuren

  • Nieuwe wet: WIA

Beperking van de verzoringsstaat

Nieuwe wet: WIA

• de kosten voor de sociale zekerheid daalde

• Veel mensen bleven recht hebben op een WAO

Nog meer beperkingen: AOW-leeftijd werd verhoogd

De verzorgingsstaat verandert in een participatiesamenleving

• "Van iedereen die het kan wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving."

Geef twee voorbeelden van de beperking van de verzorgingsstaat.

Overleg.

Schrijf op in je schrift.

Samenleving en politiek

Na 1960 ontwikkelde Nederland zich sociaal-cultureel:

• Humanisme werd de dominante wereldbeschouwing

• Rechten en vrijheden van het individu nemen toe

• Seksuele revolutie

• Individualisering

Gevolg? Conservatisme nam toe.

Samenleving en politiek

Conservatisme rond 1990

• Individualisering was te ver doorgeschoten

• Moeite met de komst van migranten

• Boos over welvaartsverschillen

• Groei populisme

Samenleving en politiek

Groei populisme

PvdA leider Kok werkte mee aan de beperking van de verzorgingsstaat

• Nieuwe linkse partij (SP)

• Pim Fortuyn

  • Ze kozen de kant van het volk, en zette zich af tegen de heersende elite

Maken opdracht 3b en d

Overleg.

Schrijf op in je werkboek.

Voor nu...

Zelfstandig aan het werk

• Maken van de opdrachten

  • Zie SOM

Klaar?

• Nakijken

Verlengde instructie

• Concrete vragen

  • Wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe?