Onthouden - Het geheugenpaleis
Lesduur is: 25 minOnderdelen in deze les
Voor deze les is het advies om eerst de les 'Onthouden - Associëren & visualiseren' te geven.
Module-inzicht: Je kunt je geheugen trainen.
Lesinzicht: Door gebruik te maken van een geheugenpaleis kan je beter worden in het onthouden van volgordes.
Benodigdheden:
- pen + een leeg blaadje per leerling
Extra informatie:
In het boek ‘Het geheugenpaleis’ schrijft Joshua Foer (2011) over zijn bevindingen in het jaar dat hij zijn geheugen ging trainen. In het boek wordt uitgelegd dat een herinnering vaak naar boven komt als deze opgeroepen wordt door een andere herinnering of gewaarwording. Het geheugenpaleis is dan ook een goede tool om makkelijker te onthouden: het speelt in op onder andere visueel denken en ruimtelijke navigatie. Op deze manier maak je verschillende gewaarwordingen of herinneringen aan, die je weer terugbrengen naar datgene wat je wilde onthouden.
Na deze les
Ben je beter geworden in het onthouden
van een volgorde.
Lees de slide voor.
Eventueel kun je ook de leerdoelen van de les benoemen (zie hieronder).
Leerdoelen:
De leerling kan uitleggen wat het geheugenpaleis is.
De leerling heeft geoefend met het onthouden van een volgorde middels het geheugenpaleis.
De leerling weet hoe je deze techniek op je eigen leerstof kan toepassen.
Hoe pak jij het nu aan?
Vertel dat jullie 'De Check' gaan doen.
Vertel dat de leerlingen door middel van De Check erachter komen hoe zij iets nu aanpakken of hoe zij nu ergens over denken.
Vertel dat De Check een vraag of opdracht is en dat er geen goede of foute antwoorden zijn.
Extra informatie:
De Check is er om te ontdekken welke strategieën of technieken de leerlingen nu gebruiken of hoe zij ergens nu over denken. Ook kan het de leerlingen inzicht geven in hoe effectief hun huidige strategie is.
Jouw aanpak
We gaan onderzoeken wat jullie nu doen om
rijtjes te onthouden. Zometeen verschijnen er één voor één woorden. Probeer deze woorden in je hoofd in de juiste volgorde te onthouden.
Lees de slide voor.
Zorg ervoor dat de leerlingen vast pen en papier klaar hebben liggen.
Als het helemaal stil is, start je het filmpje op de volgende slide.
De leerlingen moeten de woorden in de juiste volgorde onthouden. Ze mogen dus niet meeschrijven en doen het zelfstandig.
Speel het filmpje af.
Schrijf de woorden op een blaadje in de juiste volgorde op
45
second
Zet de timer aan.
Laat de leerlingen de woorden in de juiste volgorde opschrijven. Ze mogen hierbij niet overleggen.
Benoem hierbij dat het niet erg is als de leerlingen niet alles meer weten. Deze opdracht is enkel om erachter te komen hoe ze het onthouden van een volgorde normaal gesproken aanpakken. Het gaat er dus niet om hoeveel ze er nog weten.
Wat was de volgorde?
Tomaten
Lucifers
Broccoli
Kaas
Sap
Deo
Kwark
Croissantjes
Wc-papier
Olijfolie
Vraag bij elk nummer aan een leerling welk woord erbij hoort. Wanneer de leerling het antwoord heeft gegeven, kan je verder klikken om het antwoord in beeld te laten verschijnen.
Hoe heb je het onthouden
aangepakt?
Vraag aan een aantal leerlingen om hun antwoord toe te lichten.
Vraag hoe deze aanpak voor hen werkte.
Het gaat er dus niet om hoeveel woorden de leerlingen nog wisten (het resultaat), maar om hoe ze het hebben aangepakt (het proces).
Dit is er allemaal mogelijk!
Vertel dat jullie nu verder gaan met 'Het Ervaren'.
Vertel dat de leerlingen tijdens 'Het Ervaren' erachter komen wat er allemaal bekend is uit de wetenschap over een thema en dat ze hiermee gaan oefenen om te ervaren hoe dit precies voor hen werkt.
Extra informatie
Tijdens het ervaren krijgen leerlingen wetenschappelijke theorie en slimme leertips uitgelegd waar ze vervolgens mee aan de slag gaan. Het doel is dat ze ontdekken hoe de aangeboden kennis, technieken en/of strategieën voor hen werken. Hierin is het belangrijk dat de leerlingen het zelf gaan ervaren. Alleen dan kunnen ze kiezen wat ze hier verder mee willen doen.
Doe je ogen dicht en
luister naar het verhaal
Stel je voor: je bent in een huis waar al een tijdje niemand meer woont. Terwijl je door het huis loopt kom je allerlei dingen tegen.
Probeer zo veel mogelijk van het verhaal
in de juiste volgorde te onthouden!
Zorg ervoor dat alle leerlingen een leeg blaadje + pen hebben. Benoem dat ze deze pas bij de volgende slide nodig hebben.
Lees de slide voor.
Start het geluidsfragment door erop te klikken.
Extra informatie:
De leerlingen gaan luisteren naar een verhaal waarin ze langs allerlei plekken in een huis lopen. Bij elke plek komen ze iets tegen. De leerlingen hebben de taak om te onthouden wat ze bij elke plek hebben gezien.
Wat weet je nog?
Schrijf nummer 1 t/m 8 op je blaadje en schrijf bij elke plek op wat je daar zag. Als je er eentje niet meer weet, sla je die gewoon even over.
1
m
00
second
Zorg ervoor dat alle leerlingen een leeg blaadje + pen hebben.
Lees de slide voor en laat de leerlingen de volgorde (of wat ze er nog van weten) opschrijven. Ze mogen hierbij niet overleggen.
Benoem dat het niet uitmaakt als ze er eentje (of meerdere) niet meer weten.
Wat was de volgorde?
Regenton
Oud bosje
Barbie met klitten
Jong bosje
"Yes we can"
Donald Duck met trompet
Oude man met bidon
Donald Duck met trompet
Vraag bij elk nummer aan een leerling welk woord erbij hoort. Wanneer de leerling het antwoord heeft gegeven, kan je verder klikken om het antwoord in beeld te laten verschijnen.
Wijs de leerlingen er nogmaals op dat het niet erg is als ze er eentje (of meerdere) vergeten zijn. Door er veel mee te oefenen, word je er steeds iets beter in.
Hoe ging het onthouden van deze volgorde?
Laat de leerlingen de vraag beantwoorden.
Vraag enkele leerlingen om hun antwoord toe te lichten: Was het makkelijk/moeilijk? Hoe kwam dat? Zou je deze methode vaker willen proberen en waarom?
Wat heb je net onthouden?
Lees de slide voor.
Geef enkele leerlingen de beurt om te vertellen wat zij denken dat ze net hebben onthouden.
Als de leerlingen geen idee hebben, kun je wat hints geven. Met name Donald Duck met de trompet (Donald Trump) en de oude man met de bidon (Biden), zullen de leerlingen nog wel herkennen.
Amerikaanse presidenten!
Je hebt met deze oefening de laatste acht presidenten van de VS onthouden.
1. Regenton: Reagan
2. Oud bosje: Bush sr.
3. Barbie met klitten: Clinton
4. Jong bosje: Bush Jr.
5. "Yes we can": Obama
6. Donald Duck met trompet: Trump
7. Oude man met bidon: Biden
8. Donald Duck met trompet: Trump
Lees de slide voor.
Loop met de leerlingen de route nog eens langs en leg de koppeling van de visualisaties naar de naam van de Amerikaanse presidenten.
Het geheugenpaleis
Je hebt net gebruikgemaakt van het geheugenpaleis: een techniek die geheugenkampioenen gebruiken om volgordes beter te onthouden door het te koppelen aan plekken in een bekende ruimte.
Lees de slide voor.
Vertel dat leerlingen op deze manier allerlei verschillende volgordes kunnen onthouden, zoals gebeurtenissen voor geschiedenis, cycli bij biologie of aardrijkskunde, de volgorde van formules, etc.
Benoem dat het enige wat je ervoor nodig hebt een ruimte is waar je een logische route door kunt lopen die je uit je hoofd kent.
Wat ga je uitproberen tijdens de volgende les?
Vertel dat 'Mijn Experiment' de laatste stap is van het proces van experimenteren met leren.
Vertel dat in deze les duidelijk is geworden hoe het geheugenpaleis je kan helpen om makkelijker een volgorde te onthouden.
Benoem dat de leerlingen op de volgende slide een aantal voorbeelden te zien krijgen van hoe ze kunnen oefenen met datgene wat ze deze les geleerd hebben en hoe ze dit in de praktijk kunnen toepassen. Ze hebben immers geleerd dat ze ergens pas beter in worden als ze er vaker mee oefenen.
Zorg ervoor dat je de volgende les een Experimentenles doet, zodat de leerlingen kunnen oefenen met dit thema tijdens de les.
Zo kun je oefenen met 'Het geheugenpaleis'
Ik ga een plattegrond van een voor mij bekende ruimte maken met daarin 10 plekken waar ik volgens een logische route langs kan lopen. Zo maak ik mijn eigen geheugenpaleis.
Ik ga visualisaties bedenken bij een volgorde die ik voor een toets moet onthouden en zet deze vervolgens in mijn eigen geheugenpaleis. Daarna probeer ik deze te onthouden door dit meerdere keren te oefenen.
Ik ga een boodschappenlijstje (of een ander lijstje dat ik graag wil onthouden) van 10 dingen in mijn eigen geheugenpaleis zetten en probeer de volgorde te onthouden door dit meerdere keren te oefenen.
Dit zijn voorbeelden van experimenten uit de les 'Het geheugenpaleis'.
Lees de slide voor en laat de leerlingen iets kiezen (of zelf een experiment bedenken).
Tijdens de volgende les gaan de leerlingen met het experiment aan de slag.
Extra informatie:
Het helpt bij experimenteren om het plannetje zo concreet mogelijk te maken. Wij geven per les steeds voorbeelden van passende experimenten, maar het is belangrijk dat leerlingen ook de ruimte voelen om zelf iets te kiezen, mits het concreet is en uit te voeren is tijdens deze les.
Pak je boek erbij!
Ga naar 'Mijn Experiment' en kies een level.
Kiezen uit één van de voorbeelden? Level 1
Zelf bedenken en nog wat hulp nodig? Level 2
Helemaal zelf bedenken? Level 3
Geen boek? Sla deze slide dan over en laat de leerlingen hun experiment invullen op de volgende slide.
Gebruik je het Experimentenboek? Dan zijn er geen levels.
Lees de slide voor.
Laat de leerlingen kiezen op welk level zij willen experimenteren.
Voor inspiratie kunnen zij kijken bij 'Wat kan ik hiermee?!'
Benoem dat het belangrijk is om het experiment zo concreet mogelijk te maken.
Zorg ervoor dat de leerlingen iets hebben bedacht waardoor ze het niet gaan vergeten.
Extra informatie:
De leerlingen kunnen op verschillende levels experimenteren:
Level 1: De leerling weet nog niet zo goed waar hij/zij mee wilt experimenteren en vindt het lastig om dit concreet te maken. Hij/zij kan dan één van de voorbeelden uit het boek kiezen en de vragen onderaan de pagina invullen.
Level 2: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren, maar heeft nog wel wat hulp nodig om het concreet te maken.
Level 3: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren en kan dit ook heel concreet maken. Eventueel kan hij/zij de checklist nog gebruiken.
Wat wordt jouw experiment? Kies een van de voorbeelden of bedenk zelf een experiment
Deze vraag kun je laten invullen door de leerlingen als je een duidelijk overzicht wilt van wie met welk experiment aan de slag gaat.
Door in het linkermenu op het 'oogje' naast de slide te klikken, wordt deze slide ook zichtbaar in je les (anders wordt de slide automatisch overgeslagen).
Benoem dat het belangrijk is om het zo concreet mogelijk te maken.
Vraag een aantal leerlingen of ze hun experiment willen toelichten.
Wanneer een experiment nog niet zo concreet is, kan je er op doorvragen. ("Wat ga je precies doen?", "Wanneer ga je het doen?", "Wat is de eerste stap?").
Sluit de les af.
