§ 3 Het volk krijgt de macht
§ 3 Het volk krijgt de macht
Lesdoelen:
1: Welke gevolgen van de industrialisatie waren rond 1900 in Nederland zichtbaar
2: Op welke manieren streden vrouwen voor hun rechten?
3: Wat veranderde er met de grondwetswijziging van 1917?
(!) Gevolgen van de industrialistatie
(!) Bevolkingsgroei in steden
(!) Meer welvaart voor de rijken
(!) Verslechtering van de leef- en werkomstandigheden van arbeiders (= sociale kwestie)
Slechte werkomstandigheden
Onveilig en ongezond, eentonig werk
Lange werkdagen (14 uur per dag)
Lage lonen => amper gezin onderhouden
Geen rechten !
Slechte woonomstandigheden
Slechte kleine huisjes (krotten)
Grauwe arbeiderswijken
Veel gezinsleden
Slecht eentonig voedsel (vlees was zeldzaam)
Hoge kindersterfte
Weinig hygiëne -> één toiletblok voor een hele wijk
Wat is de sociale kwestie? (1)
Moet onze overheid wel/niet ingrijpen bij de verslechtering van de leef- en werkomstandigheden van arbeiders?
Wat is de sociale kwestie? (2)
(!) Verschillende meningen:
(!) Liberalen: overheid moet niet ingrijpen. "Het probleem zichzelf wel zal oplossen".
(!) Socialisten willen wel dat overheid de positie van arbeiders verbetert door sociale wetten.
§ 3 Het volk krijgt de macht
Van liefdadigheid naar sociale wetten
(!) Armenwet (1854)
(!) 'Kinderwetje van Van Houten' (1874)
(!) Leerplichtwet (1900)
(!) Woningwet (1901)
(!) Ongevallenwet (1901)
1: Zoek op wat deze wetten inhouden
2: Maak de opdrachten van par. 3 tot en met vraag 6
Terugkoppeling vorige les
Industrialisatie en alle gevolgen daarom heen.
Sociale kwestie
Wat is de sociale kwestie?
Het probleem dat arbeiders niet mochten stemmen.
Het probleem van de slechte leef- en werkomstandigheden van de arbeiders.
Het probleem dat er kinderen moesten werken.
Het probleem dat mensen niet sociaal deden tegen elkaar.
Kinderwetje van Van Houten
Sociale wetgeving
Het kinderwetje van Van Houten
(!) De liberalen waren bang voor opstanden van arbeiders (socialistische revolutie).
(!) Samuel van Houten (een liberaal) ziet dat sociale wetgeving nodig is om dit te vermijden.
(!) In 1874 wordt het Kinderwetje van Van Houten goedgekeurd.
(!) Alleen in fabrieken kwam er een verbod op kinderarbeid onder de 12 jaar.
§ 3 Het volk krijgt de macht
(!) Feminisme
(!) Vrouwen die opkomen voor
de (gelijke) rechten van de vrouw
(!) Eerste feministische golf
(!) In Nederland: 1870-1920
(!) Doel 1: Kiesrecht voor vrouwen
(!) Doel II: Toelating tot universiteiten
(!) Vereeniging voor
Vrouwenkiesrecht (VvVK)
Wilhelmina Drucker
Aletta Jacobs
Hoe keken de zuilen naar vrouwenkiesrecht?
Socialisten
Confessionelen
Liberalen
MENINGEN OVER VROUWENKIESRECHT
(!) SOCIALISTEN: Steunden vrouwenkiesrecht, maar algemeen kiesrecht voor mannen is belangrijker!
(!) CONFESSIONELEN: Politiek is alleen voor mannen - Vrouw thuis bij het gezin!
(!) LIBERALEN: Verdeeld - Grootste deel vóór vrouwenkiesrecht
3.3 De veranderingen in de grondwet van 1917
'Sinterklaasfeest van 1917'
3.3 De veranderingen in de grondwet van 1917
Algemeen kiesrecht
''Zoveel mensen zoveel wensen''
Verandering grondwet is nodig!
Zuilen moeten samenwerken om doelen te bereiken
(!) Grondwetswijziging 1917
(!) Algemeen mannenkiesrecht (1917) en
(!) Passief kiesrecht vrouwen
(!) Schoolstrijd opgelost door:
(!) Financiële gelijkstelling onderwijs
(!) Evenredige vertegenwoordiging
1815
1848
18
venredige vertegenwoordiging
Schoolstrijd
(!)
Pacificatie
1917
(!) Pacificatie betekent letterlijk: vredestichting
Er werd tussen de partijen politieke vrede gesloten door een oplossing te vinden voor een aantal politieke problemen
'Sinterklaasfeest van 1917'
Maken par. 3:
opdr. tot en met 12
Verhoudingen vóór en na de Pacificatie van 1917
Vandaag:
Nakijken paragraaf 3
Voorbereiden paragraaf 4:
Lees bladzijde 20 t/m 23 in je lesboek
Maak (per kopje) je mindmap voor de paragraaf (gebruik zoveel mogelijk schema's met oorzaak en gevolg)
Hierna: Tijdlijn over heel hoofdstuk 1
Examen- en toetstips
Gebruik geen woorden als IEDEREEN, ALLE, ALLEMAAL, NOOIT, of ALLES.
B.v.: “Iedereen houdt van vakantie”. Deze omschrijving is niet goed! Heel veel mensen houden van vakantie maar er is ook een kleine groep mensen die vakanties haat!
Gebruik de vraag in je antwoord
Herhaal een gedeelte van de vraag in je antwoord:
VB: De demonstranten wilden kiesrecht voor vrouwen. Maar ze hadden helemaal geen politieke invloed.
Leg uit hoe dat kwam.
- De vrouwen hadden geen politieke invloed, omdat ze niet mochten stemmen/ ze hadden geen kiesrecht.
Examen- en toetstips
Gebruik geen begrippen als GOED, SLECHT of TOEN. Leg uit wat er GOED is, wat SLECHT is, wanneer TOEN was.
Dit is een fout antwoord: “Ze vonden dat het allemaal goed was”!
Wie zijn “ze”, wat is “dat”, wat is “het” wat is dat goede, en het woord “allemaal” zal waarschijnlijk ook niet kloppen.