Thema 4:
Immuniteit
samenvatting
Thema 4:
Immuniteit
samenvatting
ziekteverwekkers = pathogenen
virussen
bacteriën
schimmels
dieren
infectie = binnendringen van ziekteverwekkers in je lichaam
Afweerschema
Specifieke en Aspecifiek afweer
Aspecifieke afweer
Is alle vormen van afweer die het lichaam tot zijn beschikking heeft tegen elke pathogeen (ziekteverwekker)
Specifieke afweer
De afweer die wordt geactiveerd ter bestrijding van een specifieke ziekteverwekker, met een hoofdrol voor T-cellen en de B-cellen.
Eerste lijns defensie
huid & slijmvliezen
uitscheidingsproducten (speeksel, tranen, ...)
trilharen
Huid & slijmvliezen
De huid
De eerste barrière waar pathogenen tegenaan lopen is natuurlijk de huid. De huid is door zijn gesloten structuur, zijn pH en de erop levende "gezonde" bacteriën de eerste barrière waar de pathogenen mee te maken krijgen.
De slijmvliezen
Deze openingen zijn zwakke plekken in de defensief functie van de huid. Achter deze openingen zitten slijmvliezen. Ogen, neus, mond, vagina, anus zijn de belangrijkste zwakke plekken in de defensie van de huid en zijn daarom voorzien van slijmvliezen. In het slijm van de slijmvliezen blijven de pathogenen plakken en worden daar vervolgend verwijderd door de macrofagen.
Eerste lijns defensie
1. Huid en slijmvliezen
stevige structuur
talg & slijm (mechanisch en
productie van afwerende stoffen)
2. Witte bloedcellen en ontstekingsreacties
3. Specifieke afweerstelsel
Passieve Afweer 1ste linie
afweer zonder witte bloedcellen (1)
Huid en slijm(vliezen)
Epitheelcellen laten geen ziekteverwekkers door
pH van de huid --> niet-gevaarlijke bacteriën bedekken de huid
Slijm vangt ziekteverwekkers op en voert ze af
Chemische afweer:
pH in maag --> doodt bacteriën en voorkomt vermeerdering
Enzymen in traanvocht --> afweer ziekteverwekkers
Tweede lijns defensie
Witte bloedcellen
en
ontstekingsreacties
Diepe wond
Wat gebeurt er in je lichaam
als ziekteverwekkers
door de huid
in je bloed zijn gekomen?
Actieve Afweer 2de linie
afweer door witte bloedcellen
Aspecifieke afweer (2) (niet-specifiek)/Aangeboren afweer
Fagocyten
Specifieke afweer (3)/Verworven afweer
T- en B-lymfocyten
Hoe beschermt jouw lichaam zichzelf
Bescherming met de witte bloedcellen
Witte bloedcellen kunnen ziekteverwekkers doden die in het lichaam (in het bloed) zijn gekomen.
Dit doen ze door de ziekte verwekkers op te eten
Ook laten ze het lichaam weten welke
ziekteverwekker in het lichaam
aanwezig is.
Aspecifieke/Aangeboren afweer door Fagocyten
Witte bloedcellen
2e linie: interne niet specifieke afweer
mestcellen (histamine) zetten afweersysteem in gang
macrofagen (cytokinen) lokken andere cellen naar infectieplaats
Natural killercellen maken gaten in membraan van de geïnfecteerde cellen
Antigeen Presenterende Cel
Eet zo'n macrofaag een ziekteverwekker op, dan "onthoudt" die als het ware de antigenen.
Het wordt dan een APC oftewel een antigeen presenterende cel.
Geheugencellen.
B- en T-lymfocyten kunnen zichzelf omzetten in geheugencellen, dit zijn langlevende cellen die bij een nieuwe infectie zich direct kunnen omzetten en delen in actieve lymfocyten.
Derde lijns defensie
Lymfocyten en antistoffen
Specifieke/Verworven afweer
3de linie
Stamcellen uit rode beenmerg ontwikkelen in beenmerg
--> B-lymfocyt
Stamcellen uit rode beenmerg gaan naar thymus en ontwikkelen zich daar verder --> T-lymfocyt
3e lijns defensie
Onder de specifieke afweer/ 3e lijns defensie/ “specialistische recherche:
Plasmacellen en B+T lymfocyten
De T- en B- lymfocyten. Beiden worden aangemaakt in je beenmerg .
De B-lymfocyten ontwikkelen zich verder in het beenmerg
T-lymfocyten ontwikkelen zich verder in je thymus (zwezerik).
B-Lymfocyten
T-Lymfocyten
Specifieke afweer
T-cel: valt geïnfecteerde cellen aan
B-cel: maakt antistoffen
antistoffen en antigenen
antistoffen = afweerstoffen
antigenen = eiwitten aan de buitenkant van de cellen.
Je lichaam herkent lichaamsvreemde stoffen aan
de antigenen
antistoffen
de witte bloedcel die antistoffen aanmaakt kan maar 1 type antistof aanmaken dat speciaal is voor 1 type antigen
dus hij kan maar 1 type ziekteverwerker doden.
Je lichaam wordt beschermd tegen ziekten door:
Bloedcellen en antistoffen
Huid
Huid, bloedcellen en antistoffen
Welke bloeddeeltjes maken antistoffen?
Rode bloedcellen
Witte bloedcellen
Bloedplaatjes
Wat is een antigen?
Een eiwit dat het lichaam gebruikt voor bescherming tegen ziekteverwekkers
een lichaamsvreemd molecuul dat een afweereactie oproept
Een binnengedrongen bacterie of virus
een lichaamscel die wordt aangevallen door een binnegedrongen micro-organisme
Bekijk de afbeelding. Deze wijze waarop een plant zich verdedigt is een voorbeeld van ....
chemische afweer
mechanische afweer
Sleep de voorbeelden naar de juiste categorie.
chemische afweer
mechanische afweer
Maagzuur doodt ziekteverwekkers door de lage pH
In traanvocht zitten bacteriedodende stoffen
De cellen van een slijmvlies zitten heel dicht tegen elkaar aan
op de huid zijn veel goede bacteriën die ziektekiemen wegconcurreren
op slijm blijven microorganismen plakken die worden weggevoerd
planten trekken predatoren aan met lokstofjes
Bekijk de afbeelding. Dit is een.....
witte bloedcel
virus
bacterie
parasiet
Welke lymfocyten worden vooral geactiveerd bij humorale immuniteit?
granulocyten
macrofagen
B-cellen
T-cellen
Humorale immuniteit
zijn lymfocyten die zich ziek lachen
komt tot stand doordat de T-lymfocyten de cellen zelf aanvallen.
is de immuniteit die via de specialisatie van de B-lymfocyt (antistof) tot stand komt
Bewering: Bij de humorale immuniteit werkt de afweer met antistoffen.
Juist
Onjuist
Wat betekent 'humorale afweer'?
Afweer van ziekteverwekkers in lichaamsvocht
Afweer van ziekteverwekkers in lichaamscellen
Intracellulaire afweer
Grappige afweer
humorale afweer
cellulaire afweer
B-lymfocyten
antistoffen
T-lymfocyten
plasmacellen
gericht tegen geïnfecteerde lichaamscellen
gericht tegen ziekteverwekkers buiten de cellen
Wat is humorale immuniteit?
Immuniteit m.b.v. antistoffen
Immuniteit m.b.v. NK-cellen
Immuniteit m.b.v. Tc-cellen
Immuniteit m.b.v. fagocyten
Antigenen zijn altijd lichaamsvreemd
ja
nee
fagocytose door macrofagen is een voorbeeld van specifieke afweer
waar
niet waar
Bij koorts worden de afweerreacties van het lichaam vertraagd (door de hoge temperatuur)
waar
niet waar
Na de eerste verkoudheid is de hoeveelheid virus-antigeen in het lichaam toegenomen.
waar
niet waar
T-cellen ontstaan in .... / T-cellen ontwikkelen zich in .....
beenmerg/beenmerg
beenmerg/thymus
milt/lymfeknopen
milt/thymus
Deze vraag gaat over specifieke afweer. Welke cellen zijn betrokken bij cellulaire afweer?
B-cellen en plasmacellen
macrofagen en T-cellen
macrofagen, plasmacellen en T-cellen
B-cellen, macrofagen, plasmacellen en T-cellen
Wat is geen "klassiek" ontstekingsverschijnsel?
second
Roodheid
Koorts
Pijn
Warmte