4H 5.1 Homeostase en regelkringen

Basisstof 1:


Regeling & homeostase

Thema Regeling

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 28 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Basisstof 1:


Regeling & homeostase

Thema Regeling

Programma


  • Leerdoelen

  • Uitleg basisstof 5.1 Homeostase en regelkringen

  • Afsluiting 

Thema 5 Regeling

5.1 Homeostase en regelkringen 

5.2 Het hormoonstelsel

5.3 Het zenuwstelsel

5.4 Reflexen en het autonome zenuwstelsel

5.5 Impulsegeleiding

5.6 Spieren en beweging


Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen wat homeostase is.

  • Je kunt uitleggen hoe regelkringen een rol spelen bij het handhaven van homeostase bij de mens.

Inwendig milieu milieu

  • Inwendig milieu = bloed, lymfe, 

weefselvloeistof.

  • Je lichaam probeert het inwendig milieu 

hetzelfde te houden (= constant).

  • Alles waar je teveel van krijgt wordt 

uitgescheiden of opgeslagen. 

Huid, slijmvliezen luchtwegen en darmen = 
barrière (grens) tussen in- en uitwendig milieu




Normwaarde

Je lichaam handhaaft veel factoren rondom een bepaalde waarde --> normwaarde. Het schommelt rond het dynamisch evenwicht

Voorbeelden:

  • Zuurstofconcentratie in het bloed

  • Glucosegehalte in het bloed

  • Osmotische waarde lichaamsvloeistoffen

  • Lichaamstemperatuur --> 36,5 - 37,5 °C


Omgeving en activiteit beïnvloeden dit continu. 

Homeostase=zelfregulatie van een organisme

Homeostase is het in stand houden van een dynamisch evenwicht in het inwendig milieu. 


Regelkringen zorgen ervoor dat de 

waarden niet teveel afwijken van de 

normwaarden --> ze zorgen voor 

homeostase.

Voorbeeld van een regelkring


Regelkringen

Bij een regelkring is sprake van negatieve of positieve terugkoppeling. 


  • Negatieve terugkoppeling (feedback): 

een toename van het resultaat veroorzaakt 
een remming van het proces. 

  • Positieve terugkoppeling (feedback): 

een toename van het resultaat versterkt 
het proces.

Negatieve terugkoppeling

Het resultaat van het proces heeft een remmende invloed op het proces.


Voorbeeld:

Als je te veel verbranding in je lichaam 

hebt, wordt je lichaamstemperatuur 

te hoog. Dit wordt gemeten en hierna 

ga je minder verbranden.

Positieve terugkoppeling

Een toename van het resultaat versterkt het proces.


Voorbeeld:

Door de toename van de temperatuur 

smelt het ijs op de polen. Hoe minder ijs, 

hoe meer absorptie van de warmte en 

hoe meer ijs smelt.

Negatieve terugkoppeling

Positieve terugkoppeling

Negatieve terugkoppeling 

(O2-gehalte)

Positieve terugkoppeling 

(bevalling)

Regelkringen in de BINAS


Opdracht: teken een regelkring voor de stress respons

Bij stress maakt de hypothalamus het hormoon CRH. Dit hormoon stimuleert de hypofyse om ACTH te maken. ACTH stimuleert de bijnierschors om cortisol te maken. Als de hoeveelheid cortisol groter wordt, zorgt de cortisol ervoor dat de hypothalamus minder CRH maakt en de hypofyse minder ACTH maakt


(gebruik + om positieve feedback aan te geven en - om negatieve feedback aan te geven)

Huiswerk


Lezen 5.1

Maken opdracht 1 t/m 9








Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen wat homeostase is.

    • Het instandhouden van een dynamisch evenwicht in het lichaam

  • Je kunt uitleggen hoe regelkringen een rol spelen bij het handhaven van homeostase bij de mens.

    • Door positieve en negatieve terugkoppeling wordt bij verschillende processen in het lichaam een dynamisch evenwicht in stand gehouden

4.2 Hormonen

Het hormoonstelsel

Voor homeostase is communicatie tussen cellen nodig --> hormonen zijn de boodschappers


Ze worden gemaakt door hormoonklieren en afgegeven aan het bloed


De hormonen gaan zo door het hele lichaam maar geven alleen boodschappen door aan organen die receptoren voor het hormoon hebben

--> het doelwitorgaan


Hoe sterk het doelwitorgaan reageert wordt bepaald door de hormoonconcentratie en het aantal receptoren


Hormoonstelsel

Hormoonklieren die hun hormonen direct aan het bloed afgeven worden ook wel endocriene klieren genoemd en de afgifte heet secretie


Sommige klieren (zoals zweetklieren) geven het af met een afvoerbuis, dat zijn exocriene klieren en de afgifte heet excretie




Hypofyse en hypothalamus

Schildklier

-Produceert schildklierhormoon dat stofwisseling beïnvloedt door verbranding glucose te stimuleren. Stimuleert bij kinderen ook groei en ontwikkeling bottenstelsel en ontwikkeling centrale zenuwstelsel


-TSH uit hypofyse stimuleert secretie schildklierhormoon en vorming schildklierweefsel. Wordt gereguleerd door negatieve en positieve terugkoppeling


-Overactieve of onderactieve schildklier heeft gevolgen voor gewicht, energie en eetlust


Aan de slag

Maak opdr 10 t/m 19