5.2 De Holocaust
5.2 De Holocaust
Wat weet je nog van de vorige les?
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je uitleggen:
Hoe de Holocaust stap voor stap plaatsvond en wie daar allemaal bij betrokken waren.
Korte herhaling: wat is de Holocaust?
De Holocaust is de moord op zes miljoen Europese joden en miljoenen andere slachtoffers door de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Anti-joodse maatregelen vanaf 1933
Na de machtsovername van Hitler startten de nazi’s met het uitsluiten van joden uit het openbare leven.
Wat was een belangrijk gevolg van de anti-Joodse maatregelen vanaf 1933?
Joden kregen aparte scholen en mochten verder gewoon werken
Joden werden steeds meer buitengesloten uit werk, scholen en het openbare leven
Joden kregen hulp van de overheid om te emigreren
Joden kregen dezelfde rechten als andere Duitsers
Wat veranderde er door de Nürnbergwetten van 1935?
Joden moesten meer belasting betalen
Joden mochten niet meer naar school maar wel stemmen
Joden werden officieel als tweederangsburgers behandeld
Nürnbergwetten: discriminatie in wetten
Met de Nürnbergwetten uit 1935 werden joden hun burgerrechten ontnomen en mocht er niet meer getrouwd worden met niet-joden.
Uitsluiting en afnemen van rechten
Joden werden ontslagen, mochten niet naar school of bepaalde beroepen uitvoeren. Eigendommen werden afgepakt.
Niet alleen joden werden slachtoffer
Ook gehandicapten, homoseksuelen, politieke tegenstanders en Jehova’s getuigen werden vervolgd.
Roma en Sinti
Andere groepen
De nazi’s vervolgden ook Roma en Sinti vanwege hun afkomst.
Roma en Sinti zijn twee verschillende bevolkingsgroepen in Europa. Vroeger werden zij vaak samen ‘zigeuners’ genoemd, maar dat woord gebruiken we nu liever niet meer. De nazi’s vervolgden hen vanwege hun afkomst.
Wie werkte er allemaal mee?
Niet alleen nazi-leiders, maar ook politieagenten, ambtenaren, leraren, spoorwegmedewerkers en ondernemers droegen bij aan de Holocaust.
Leven in een getto
Joden moesten vaak samenleven onder slechte omstandigheden in afgesloten gedeelten van steden: de Joodse getto’s.
Het verhaal van Anne Frank
Anne Frank en haar familie doken onder in Amsterdam om aan de vervolging te ontsnappen. Anne hield een dagboek bij
Anne's dagboek werd beroemd. Haar vader Otto Frank overleefde als enige het kamp en publiceerde het boek na de oorlog.
Deportatie naar vernietigingskampen
Via doorgangskampen zoals Westerbork werden joden per trein gedeporteerd naar kampen als Auschwitz.
Waarom bracht de uitbreiding van de Duitse macht ook meer joden in gevaar?
Omdat Duitsland vooral lege gebieden veroverde waar joden naartoe vluchtten
Omdat alle joden uit Duitsland juist naar Polen verhuisden
Omdat in de veroverde gebieden, vooral in Polen, grote joodse gemeenschappen woonden
Omdat bezette gebieden automatisch vernietigingskampen werden
Auschwitz
Auschwitz-Birkenau was het grootste nazi-kamp en lag in bezet Polen. Het was zowel een concentratiekamp als een vernietigingskamp: veel mensen werden direct na aankomst vermoord, anderen moesten dwangarbeid verrichten. Joden uit heel Europa werden hierheen gedeporteerd, ook uit Nederland.
Genocide: vernietiging van miljoenen
In totaal werden zes miljoen joden en honderdduizenden anderen slachtoffer van de Holocaust.
Bevrijding van de kampen
In 1945 werden de kampen bevrijd. Er kwamen heel weinig overlevenden vrij.
Verzet en hulp
Activerende werkvorm: stellingenspel
De klas verdeelt zich over ‘eens’ en ‘oneens’ bij stellingen over verantwoordelijkheid, discriminatie en hulp tijdens de Holocaust. Bespreek: kan zoiets nu nog gebeuren en wie draagt er verantwoordelijkheid?
Hoe? Ga individueel aan de slag
Tijd: Je hebt tot het einde van de les (het is huiswerk)
Hulp?
Probeer het eerst zelf.
Kom je er niet uit? Vraag dan eerst je buurman/buurvrouw om hulp.
Lukt het nog steeds niet? Dan mag je het aan de docent vragen.
Wat? Opdracht 5, 6 en 7 (blz 67)
Klaar? Ben je eerder klaar? je kan nooit klaar zijn whwhahahahahahahhahahaha