De huid
De huid
Leerdoelen
Je benoemt de verschillende lagen van de huid.
Je legt uit welke functies deze verschillende huidlagen hebben.
Functies van de huid
Zoek op welke functies de huid heeft
waterbestendig
Water van buiten: doordat de huid waterbestendig is, kan water van buiten zich niet zomaar vermengen met lichaamsvocht;
Uitdroging: alleen vocht dat vanuit het lichaam naar buiten wordt doorgelaten (zweet), verdampt. Het lichaamsvocht kan niet verdampen.
bacteriën
Ziekmakende micro-organismen (bacteriën): de meeste bacteriën kunnen niet door de huid of slijmvliezen heendringen. Alleen de spiraalvormige bacteriën die zich daar speciaal voor hebben ontwikkeld, lukt dit soms;
schadelijke stoffen
Schadelijke (chemische) stoffen: verschillende reinigingsmiddelen die in je lichaam een vernietigende werking hebben, zoals wasmiddelen, kun je wel aanraken;
andere invloeden van buitenaf
mechanische of andere natuurkundige invloeden: als je je stoot of met scherpe voorwerpen in aanraking komt, is je huid en wat daaronder ligt niet meteen beschadigd.
UV: De schadelijke ultraviolette straling van de zon kan niet zomaar zijn gang gaan, dankzij pigment. Dat beschermt wel een beetje, maar uv-straling blijft gevaarlijk. Een teveel kan ook bij pigmentatie nog steeds leiden tot verbranding, huidkanker en snellere veroudering. Goed insmeren blijft belangrijk;
Waarneming / gevoelsprikkels
In de lederhuid zitten zintuigcellen, waarmee verschillende dingen waargenomen kunnen worden, zoals....
Tast (aanraking)
Pijn
Warmte
Koud
Opname en uitscheiding
Via zweten scheid de huid warmte uit. Dit doet de huid door het afscheiden van water en zout.
Sommige stoffen kunnen ook via de huid opgenomen worden, bijv. bij een nicotinepleister, voltaren (diclofenac in een gel) of de fentanylpleister (morfine-achtig middel)
Vorming van vitamine D
Onder invloed van ultraviolette straling wordt door de huid een voorstadium van vitamine D gemaakt. Dit wordt vervolgens door de lever omgezet in vitamine D. Overigens kun je vitamine D ook via de voeding in het lichaam opnemen.
handhaven lichaamstemperatuur
De huid en het onderhuidse bindweefsel vormen een warmte-isolerende laag. Als de lichaamstemperatuur te hoog wordt, zorgt de huid voor afkoeling. Dat gebeurt door een toename van de doorbloeding van de huid en van de zweetproductie. Koelt het lichaam te veel af, dan reageert de huid door een mindere doorbloeding. Ook wordt er minder zweet uitgescheiden.
wat weet je nog van de huid??
Expert college
certificaat van de huid inleveren in teams + loopbaan > expert college
huidstructuren
Haren
Nagels
talgklieren
zweetklieren
borstklieren
Dwarsdoornsnede van een haarzakje
zweetklier
kleine zweetklieren; regelen lichaamstemperatuur
Liggen verspreid over je hele lichaam, maar de meeste zitten op je hoofdhuid, op je rug, tussen je schouderbladen, in je handpalmen en onder je voetzolen.
Wanneer je lichaamstemperatuur te hoog dreigt te worden door bijvoorbeeld inspanning of koorts, dan worden deze zweetklieren aangezet.
Het aangemaakte zweet maakt de oppervlakte van je huid nat, waardoor je lichaam (gemakkelijker) gaat afkoelen. Ook bij angst (spanning) worden deze zweetklieren aangezet.
grote zweetklieren
Je vindt grote zweetklieren onder de oksels, rond de tepels en/of op de borst, in de schaamstreek en rondom de anus.
Het transpiratievocht is vermengd met talg en kleine klierceldeeltjes.
Daardoor is het dikker dan zweet uit de kleine zweetklieren en vetachtig van samenstelling.
Wanneer het aan de oppervlakte komt, is het nog geurloos.
Op de huidoppervlakte wordt dit zweet door bacteriën en schimmels in stoffen omgezet met die typische (soms sterk onaangename) zweetgeur.
Het heeft ook een seksuele functie, zoals verleiden (en bij dieren voor het afbakenen van hun gebied).
Thieme
Lezen:
Anatomie en Fysiologie
Module 9
Hoofdstuk 2 > temperatuurregulatie
maak de verwerkingsopdrachten