De-escalatie, weerbaarheid en eigen regie
De-escalatie, weerbaarheid en eigen regie
Lesdoelen
- In praktijksituaties op een veilige manier een loskomtechniek toepassen en daarbij professioneel afstand creëren.
- Uitleggen wat de 3 A’s (Aansluiten, Afbakenen en Alternatief bieden) betekenen en deze stappen toepassen in praktijksituaties om spanning te verminderen.
- Signalen van eigen spanning herkennen (groen–geel–oranje–rood), deze feitelijk beschrijven en benoemen welke interventie passend is.
Programma
Oefeningen
Theorie
Praktische oefeningen
Invulopdracht
Inleveren in de leermeter
Afsluiting / feedbackformulier
Energizer: Loskomtechnieken in de zorg
Loskomtechnieken zijn veilige, niet-agressieve handelingen die zorgprofessionals gebruiken om zichzelf los te maken wanneer een zorgvrager hen vastpakt, knijpt of vasthoudt op een manier die onveilig of grensoverschrijdend is.
Doel?
Veiligheid te herstellen
Afstand te creëren
E-escalatie te ondersteunen
Professionele grenzen te bewaken
Wanneer de loskomtechnieken gebruiken?
Alleen wanneer:
Er fysiek contact ontstaat dat niet gewenst is
De student zich onveilig voelt,
De zorgvrager niet reageert op verbale begrenzing,
Een situatie dreigt te escaleren.
Loskomtechnieken oefenen
1. Pols kruislings
2. Pols zelfde kant
Wat loskomtechnieken niet zijn
❌ geen vechten
❌ geen machtsmiddel
❌ geen manier om iemand te corrigeren
❌ geen techniek om iemand tegen te houden of te verplaatsen
❌ geen vervanging voor communicatie
❌ geen alternatief voor hulp inroepen
Wat is blijven hangen?
Schrijf op een klein kaartje of post-it
Vraag: “Wat was voor jou het belangrijkste van les 1 Wat weet je nog?”
Het moet één van onderstaande zijn:
een inzicht wat jij hebt opgedaan
een oefening wat is gedaan
een begrip wat is behandeld
een moment dat indruk maakte
iets dat je mee wilde nemen naar je stage
Schrijf het op in steekwoorden
Welke A heb je deze week het vaakst gebruikt of het best onthouden van les 2?
Kies jouw A
🟦 Aansluiten
🟩 Afbakenen
🟧 Alternatief bieden
SAPREA
In les 1 leerden jullie de eerste stappen van SAPREA (signaleren en analyseren).
👉 Hoe kun je op een professionele manier reageren zodat spanning daalt in plaats van oploopt?
👉 Hoe houd je contact en regie, zonder druk of strijd?
Hoe is je spanning tijdens de oefening?
Groen – Geel – Oranje – Rood
Even ter herhaling:
Oefening: Muziek & Spanning – “Waar zit jij nu?”
Muziek is een krachtige externe prikkel. We gaan onderzoeken wat verschillende muziekstukken doen met jouw spanning. Je hoeft niets te delen wat privé is. Het gaat om wat je in je lichaam merkt.
Schrijf per video:
Lichamelijk signaal dat daarbij hoorde
Ademhaling
Hartslag
Tintelingen
Spanning in schouders
Onrust in benen
Kippenvel
Verstrakking in kaak
Warm/koud
Grenzen aangeven met het model: Gedrag – Effect – Ongemak
Het model Gedrag – Effect – Ongemak is een eenvoudige, krachtige manier om professioneel grenzen aan te geven.
Studenten in de zorg hebben vaak moeite om grenzen te stellen omdat ze bang zijn voor afwijzing, conflict of om “onvriendelijk” over te komen.
Dit model maakt begrenzen overzichtelijk en concreet.
Gedrag - Effect - Ongemak
Gedrag: Vertel wat de ander doet of zegt. Alleen de feiten. Dus wat je ziet of hoort, zonder te zeggen waarom je denkt dat iemand dat doet.
Bijvoorbeeld: "Tijdens de vergadering onderbrak je mij drie keer."
Effect: Leg uit wat daarvan het gevolg is. Wat gebeurt er daardoor voor jou, het team of het werk?
Bijvoorbeeld: "Daardoor kon ik mijn uitleg niet afmaken en miste het team een deel van de informatie."
Ongemak: Vertel wat dat met jou doet. Welk gevoel of welke behoefte speelt er bij jou?
Bijvoorbeeld: "Ik merk dat ik daar gefrustreerd van raak, omdat ik graag mijn verhaal wil afmaken
Opdracht:
Mijn eigen crisisontwikkelingsmodel
Herkennen eigen signalen van spanning
Feitelijk beschrijven van deze signalen
Inleveren in de leermeter
V1, V2 en V6
Signaleringsplan
Laatste les
Feedback formulier invullen!
De observator let op:
ademhaling
oogcontact
wegkijken
schouders
houding
stapjes achteruit
verstijven
Energizer: vul de ruimte
Allemaal rondlopen door de hele ruimte.
Doel: Zorg dat lege ruimtes worden opgevuld, dus er mogen geen lege ruimtes zijn. Iedereen dient al lopende gelijkmatig over de ruimte verdeeld te zijn en in beweging te blijven.
Opdracht - kaartjes
Gedrag - Effect - Ongemak
Oefening: De onzichtbare bel
Iedereen heeft een onzichtbare bel om zich heen: een ruimte waar jij je prettig en veilig voelt.
We gaan kijken tot hoever die bel komt bij iedereen en elkaar helpen om spanning te herkennen.