Nederlands
FON
Nederlands
FON
Doel werkwoordspelling
Kolom titel
Kolom tekst
Kolom titel
Kolom tekst
Deze les
Deze les herhaal je zelfstandig een aantal onderdelen van werkwoordspelling en grammatica. Hier herhalen we kort alle theorie nog eens én ga je zelfstandig oefenen met de stof.
Persoonsvormen
De persoonsvorm is altijd een werkwoord. Het is het werkwoord dat zich aanpast aan de tijd waarin het wordt uitgevoerd en aan de persoon die het uitvoert(daarom heet het de persoonsvorm).
Persoonsvormen - tijd
De spelling van een persoonsvorm is dus afhankelijk van de tijd. De tijd kun je uit een zin halen of uit de tekst.
1. Gisteren ging Eva naar school.
--> In deze zin staat gisteren, dus je weet dat de zin in de verleden tijd staat. Daarom schrijf je ging
2. Piet gaat nu naar het bos.
--> In deze zin staat nu, dus je weet dat de zin in tegenwoordige tijd staat. Daarom schrijf je gaat.
Persoonsvormen - persoon
De spelling van een persoonsvorm is ook afhankelijk van de persoon.
Piet gaat naar school.
--> Piet is enkelvoud. Daarom schrijf je gaat.
Piet en Jan gaan naar school.
Piet en Jan is meervoud. Daarom schrijf je gaan.
Persoonsvormen
De persoonsvorm is dus afhankelijk van de tijd waarin de zin staan én het onderwerp van de zin. Deze theorie heb je nodig om te kunnen oefenen met:
1. De persoonsvorm tegenwoordige tijd.
2. De persoonsvorm verleden tijd.
Maak de opdracht op de volgende slide.
Maak de opdracht op de volgende slide. Als je de opdracht af hebt, ga je terug naar deze LessonUp.
Persoonsvorm tegenwoordige tijd
Je moet echter op een paar zaken letten:
Is het onderwerp 'je' of 'jij', staat dit áchter de persoonsvorm en kun je dit door elkaar vervangen, dan krijg je géén -t. Je vraagt namelijk niet "Loopt jij naar school?" maar je schrijft "Loop jij naar school?".
Maak de opdracht op de volgende slide.
Maak de opdracht op de volgende slide. Als je de opdracht af hebt, ga je terug naar deze LessonUp.
Persoonsvorm verleden tijd
Je vindt de stam door de -en van het hele werkwoord af te halen. Dit is niet altijd hetzelfde als de ik-vorm. Bij het beoordelen of je een -te(n) of -de(n) schrijft, kijk je naar de stam. Vandaar dat verven en grazen in de verleden tijd als verfde(n) en graasde(n) worden geschreven. De -v en de -z zitten niet in 't kofschip. Als je naar de ik-vorm zou kijken (verf en graas) zou je dit verkeerd spellen.
Persoonsvorm verleden tijd
Je gebruikt dus de stam (hele werkwoord -en) om te beoordelen of je -de(n) of -te(n) schrijft. Vervolgens plak je het aan de ik-vorm vast.
We schrijven namelijk verfde(n) en graasde(n) en niet vervde(n) en graazde(n).
Maak de opdracht op de volgende slide.
Maak de opdracht op de volgende slide. Als je de opdracht af hebt, ga je terug naar deze LessonUp.
Wat weet jij over voltooid deelwoorden?
Voltooid deelwoord
Wanneer een handeling voltooid is, is dit duidelijk op te halen uit de context. In deze gevallen schrijf je het voltooid deelwoord.
1. Ik heb volgens mij uren naar een antwoord gevist. (voltooid).
Voltooid deelwoord
Om te weten of je een voltooid deelwoord met -t of -d schrijft voer je de verlengproef uit.
Ik heb een appel geproeft/d --> de geproefde appel. Ik hoor een -d, dus ik schrijf ook een -d.
Als je dit lastig vindt, kun je ook kijken of het einde van de stam in 't ex-kofschip zit.
Gekust want -> de -s zit in 't ex-kofschip dus schrijf je gekust.
Onvoltooid deelwoord
Een onvoltooid deelwoord is nog bezig. Eigenlijk is een onvoltooid deelwoord vaak te vervangen met: Terwijl ik/jij/hij/zij/wij aan het ... zijn.
Voorbeeld:
Lopend ging ik naar school. --> Terwijl ik aan het lopen was.
Zwaaiend liep ik weg. --> Terwijl ik aan het zwaaien was.
Maak de opdracht op de volgende slide.
Maak de opdracht op de volgende slide. Als je de opdracht af hebt, ga je terug naar deze LessonUp.
Bijvoeglijk naamwoord
Van een werkwoord kan je een bijvoeglijk naamwoord maken.
Hij is heel hard gevallen. (gevallen = infinitief)
De gevallen man. (gevallen zegt hier iets over man, dus het is een bijvoeglijk naamwoord.
Waarom schrijven we gebakken aardappelen met -en, maar gekookte aardappelen met enkel een -e?
Bijvoeglijk naamwoord
Bij het werkwoord bakken is het voltooid deelwoord 'gebakken'. Als we dit werkwoord als bijvoeglijk naamwoord gebruiken, kunnen we deze direct overnemen. Daarom schrijven we:
Bijvoeglijk naamwoord
Bij het werkwoord koken is het voltooid deelwoord 'gekookt'. Als we dit werkwoord als bijvoeglijk naamwoord gebruiken, kunnen we deze niet direct overnemen. We zeggen namelijk nooit de gekookt aardappelen. Daarom plakken we er een -e aan vast.
Maak de opdracht op de volgende slide.
Maak de opdracht op de volgende slide. Als je de opdracht af hebt, ga je terug naar deze LessonUp.
Hoe goed ben jij in werkwoordspelling?
En dan nu door naar grammatica!
Tijdens de lessen heb je aandacht besteed aan zelfstandig naamwoord, bijvoeglijk naamwoord, lidwoord, zelfstandig werkwoord en hulpwerkwoord.
Op de volgende dia's ga je deze onderdelen herhalen. Weet je niet meer hoe het zit? Zoek deze onderdelen dan op in de toolbox.
Hoe goed ben jij in grammatica?