De Eerste Wereldoorlog uitgelegd

De Eerste Wereldoorlog

10

minute

00

second

1 / 49
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisBasisschoolGroep 7

In deze les zitten 49 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 20 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De Eerste Wereldoorlog

10

minute

00

second

Open met het grote geheel: een oorlog tussen veel landen, met nieuwe wapens en grote gevolgen voor Europa én Nederland.

Lesdoel

ik kan uit leggen wie er vochten in de Eerste Wereldoorlog, hoe er werd gevochten en welke gevolgen de oorlog had voor Duitsland en Nederland.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij de Eerste Wereldoorlog?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als oorlog, landen, wapens, loopgraven of Nederland.

Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog was een grote Europese oorlog van 1914 tot 1918.

Vanaf 1917 vochten ook de Verenigde Staten mee.

Door de deelname van veel landen werd het een oorlog met wereldwijde betekenis.

Deze slide heeft geen instructies

Wereldoorlog

  • Een oorlog waaraan veel landen meedoen

  • Landen uit meerdere werelddelen raken betrokken

  • De Eerste Wereldoorlog groeide uit tot zo'n wereldoorlog

Benadruk dat de kern eerst in Europa lag, maar dat kolonies en later ook de Verenigde Staten zorgden voor een groter wereldconflict.

Bondgenoot en bondgenootschappen

Een bondgenoot is een medestander: een land dat aan jouw kant staat.

In de Eerste Wereldoorlog sloten landen zich aan in groepen bondgenoten.

Daardoor kon een conflict tussen enkele landen uitgroeien tot een veel grotere oorlog.

Deze slide heeft geen instructies

Twee kampen

  • De oorlog werd vooral uitgevochten door twee grote kampen

  • De Centralen en de Geallieerden

  • Daarnaast waren er ook landen die neutraal bleven

Deze slide bereidt de begrippen voor die op de volgende slides afzonderlijk worden uitgelegd.

Centralen

  • Duitsland, Oostenrijk en hun bondgenoten

  • Op veel kaarten zie je deze landen in blauw

  • Zij vormden één van de twee grote kampen in de oorlog

Deze slide heeft geen instructies

Geallieerden

  • De Geallieerden waren de bondgenoten van het andere kamp

  • Op veel kaarten zie je deze landen in groen

  • Zij vochten tegen de Centralen

Deze slide heeft geen instructies

Neutraal

Neutraal betekent onpartijdig.

Een neutraal land kiest geen kant in de oorlog en vecht niet mee.

Niet elk land in Europa sloot zich dus aan bij een van beide kampen.

Deze slide heeft geen instructies

Nationalisme

  • Grote liefde voor eigen land, volk en cultuur

  • Het idee dat het eigen land het beste is

  • Dit kon spanningen tussen landen versterken

Gebruik hier eenvoudig taalgebruik: trots op je eigen land kan omslaan in wantrouwen of vijandigheid tegenover andere landen.

Waarom werd de oorlog zo groot?

Nationalisme + bondgenootschappen → meer spanning tussen landen.

Toen er oorlog uitbrak, werden bondgenoten meegetrokken in het conflict.

Zo veranderde een Europees conflict in de Eerste Wereldoorlog.

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent het woord 'neutraal'?

A

Niet meedoen

B

Mee aanvallen

C

Gebieden afstaan

D

Bondgenoten zoeken

Sluit aan op de eerste uitleg over kampen, bondgenoten en neutrale landen.

Maak de tekst compleet

In de Eerste Wereldoorlog vochten twee grote kampen tegen elkaar: de Centralen en de Geallieerden. Sommige landen bleven neutraal en kozen geen kant. Door nationalisme en bondgenootschappen werd de spanning tussen landen groter.

Centralen
Geallieerden
neutraal
nationalisme
front
loopgraven
mitrailleurs
smokkelen

Alle vier de kernbegrippen uit het eerste blok komen terug in samenhang.

Waarom kon nationalisme de oorlog groter maken?

Bespreek dat nationalisme spanningen kan vergroten doordat landen zichzelf beter vinden dan andere landen en sneller tegenover elkaar komen te staan.

Front

  • Het front is de plaats waar gevochten wordt

  • Daar staan legers tegenover elkaar

  • In de Eerste Wereldoorlog lag een belangrijk deel van de strijd aan het front in loopgraven

Deze slide heeft geen instructies

Hoe werd er gevochten?

Er werd gevochten via land, in de lucht en onder water.

De oorlog speelde zich dus niet alleen af op één plek.

Nieuwe techniek maakte de strijd groter en gevaarlijker.

Deze slide heeft geen instructies

Loopgraven

  • Greppels waarin soldaten zich verschuilen

  • Vanuit daar beschieten zij de vijand

  • Loopgraven hoorden bij de zware gevechten aan het front

Maak duidelijk dat soldaten in loopgraven enige bescherming hadden, maar dat de omstandigheden zwaar en gevaarlijk bleven.

Industriële revolutie

  • Ingrijpende verandering in productie

  • Handarbeid werd vervangen door machines

  • Daardoor konden wapens sneller en in grotere aantallen worden gemaakt

Verbind dit direct aan de oorlog: industrie maakte massaproductie van wapens mogelijk en veranderde hoe oorlog werd gevoerd.

Nieuwe wapens door techniek

Door de industriële revolutie werden veel nieuwe wapens ingezet:

tanks, zeppelins, vliegtuigen, duikboten, gifgas, vlammenwerpers en mitrailleurs.

De oorlog werd daardoor sneller, dodelijker en grootschaliger.

Deze slide heeft geen instructies

Mitrailleurs

  • Een mitrailleur is een machinegeweer

  • Hiermee konden soldaten snel veel kogels afvuren

  • Dat maakte aanvallen op open terrein extra gevaarlijk

Deze slide heeft geen instructies

Gifgas

  • Voor het eerst door de Duitsers gebruikt

  • Bedoeld om soldaten uit de loopgraven te drijven

  • Het gas was zwaarder dan lucht en zakte de loopgraven in

Noem mondeling dat het inademen van gifgas dodelijk kon zijn en tot een gruwelijke dood leidde, zonder de slide te zwaar te maken.

Camouflagepak

  • Een uniform of kleding waarin je minder opvalt

  • Handig aan het front, waar vijanden elkaar probeerden te zien en te raken

  • Bescherming hing dus niet alleen af van wapens, maar ook van uitrusting

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het front?

A

Een wapenfabriek

B

Een neutraal gebied

C

De plek van gevechten

D

Een opvangkamp

Controleert het kernbegrip van dit blok.

Vul de juiste woorden in

In de Eerste Wereldoorlog werd gevochten via land, in de lucht en . Soldaten verscholen zich vaak in aan het . Door de industriële revolutie kwamen er nieuwe wapens, zoals en mitrailleurs.

neutraal
bondgenoot
herstelbetalingen
vluchtelingenkampen

De tekst verbindt plaats, manier van vechten en nieuwe wapens in één geheel.

Welk nieuw wapen lijkt jou het gevaarlijkst voor soldaten?

1

Mitrailleurs

2

Gifgas

3

Duikboten

4

Vliegtuigen

Deze slide heeft geen instructies

De oorlog stopt

Aan het einde van de oorlog gaf Duitsland zich over.

Daarmee kwam er een einde aan de gevechten van de Eerste Wereldoorlog.

Maar de gevolgen voor Duitsland waren toen nog lang niet voorbij.

Deze slide heeft geen instructies

Verdrag van Versailles

In 1919 werd de oorlog beëindigd met het Verdrag van Versailles.

Duitsland kreeg de schuld van de oorlog en werd zwaar gestraft.

Het land moest ook veel gebieden afstaan.

Deze slide heeft geen instructies

Herstelbetalingen

Herstelbetalingen zijn schadevergoedingen.

Duitsland moest deze betalen omdat het de schuld kreeg van de Eerste Wereldoorlog.

Dat legde een zware last op het land na de oorlog.

Deze slide heeft geen instructies

Duitsland na de oorlog

Na de oorlog moest Duitsland herstelbetalingen doen.

Er ontstonden grote werkloosheid en een crisis.

Veel mensen waren ontevreden en zochten naar oplossingen voor de problemen.

Deze slide heeft geen instructies

Adolf Hitler

  • Hitler had in het leger gezeten

  • In de Eerste Wereldoorlog was hij korporaal

  • Na de oorlog dacht hij dat hij de oplossing had voor de problemen in Duitsland

Blijf feitelijk en kort. Deze les gaat niet diep in op de Tweede Wereldoorlog, maar laat wel zien dat de situatie na 1918 gevolgen had voor Duitsland.

Dictator

  • Een dictator is een alleenheerser

  • Zo iemand heeft heel veel macht in één land

  • In onrustige tijden kunnen sommige mensen zo'n leider gaan steunen

Deze slide heeft geen instructies

Welk land gaf zich aan het einde van de oorlog over?

A

Frankrijk

B

België

C

Duitsland

D

Nederland

Toetst de overgang van oorlog naar gevolgen.

Maak de tekst af

In 1919 werd de oorlog beëindigd met het Verdrag van Versailles. Duitsland kreeg de schuld en moest herstelbetalingen doen. Daarna ontstonden grote werkloosheid en een crisis. In zo'n onrustige tijd konden mensen een dictator gaan steunen.

Verdrag van Versailles
herstelbetalingen
werkloosheid
dictator
Centralen
smokkelen
camouflagepak
front

Leg de causale lijn nog eens uit: verdrag, straf, economische problemen, steun voor sterke leiders.

Waarom waren veel Duitsers na de oorlog ontevreden?

Verwachte elementen: Duitsland moest betalen, verloor gebieden, er was werkloosheid en crisis, mensen zochten oplossingen of sterke leiders.

Nederland bleef neutraal

Nederland was in de Eerste Wereldoorlog neutraal.

Dat betekent dat Nederland niet meevocht.

Toch had de oorlog wel invloed op het land.

Deze slide heeft geen instructies

Handel was lastig

Voor Nederland was het moeilijk om handel te drijven.

Als je met een land handelde, kon het lijken alsof je dat land steunde.

Neutraal blijven was dus niet altijd eenvoudig.

Deze slide heeft geen instructies

Vluchtelingen en opvang

  • Een vluchteling is iemand die uit zijn land vlucht omdat het daar niet veilig is

  • In vluchtelingenkampen werden vluchtelingen opgevangen

  • Ook in Nederland was de oorlog dus merkbaar

Deze slide heeft geen instructies

Smokkelen

Smokkelen is iets meenemen terwijl dat verboden is.

Vanuit Nederland werd tijdens de oorlog naar België gesmokkeld.

Voorbeelden zijn boter, zout en vee.

Je kunt toelichten dat schaarste en grensbewaking smokkel belangrijk maakten.

Nederland in één beeld

Nederland vocht niet mee, maar merkte de oorlog toch.

Neutraal blijven, moeilijke handel, vluchtelingenopvang en smokkel hoorden bij de Nederlandse situatie.

Zo stond Nederland buiten de strijd, maar niet buiten de gevolgen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat werd vanuit Nederland naar België gesmokkeld?

A

Hout, kolen, staal

B

Boter, zout, vee

C

Tanks, gas, munitie

D

Brood, kleding, goud

Plausibele afleiders sluiten aan bij oorlog, handel en schaarste.

Vul de begrippen in

Nederland bleef in de Eerste Wereldoorlog neutraal en vocht dus niet mee. Toch was handel vaak lastig. Ook kwamen er vluchtelingen naar Nederland en werd er naar België gesmokkeld.

neutraal
lastig
vluchtelingen
gesmokkeld
dictator
mitrailleurs
Centralen
front

Vat de Nederlandse situatie samen in vier kernwoorden.

Hoe merkte Nederland de oorlog zonder mee te vechten?

Goede antwoorden noemen dat Nederland niet meevocht, maar wel gevolgen merkte zoals moeilijke handel, opvang van vluchtelingen en smokkel.

Wat is één ding dat je uit deze les zeker onthoudt?

Laat leerlingen één inzicht kiezen en kort toelichten waarom dat is blijven hangen.

Welk onderdeel hielp jou het meest om de les te begrijpen?

Gebruik de antwoorden om te zien welke uitleg of voorbeelden het meeste houvast gaven.

Welk deel van deze les vond je het moeilijkst?

Peil waar nog verwarring zit, bijvoorbeeld bij bondgenootschappen, nieuwe wapens of de gevolgen voor Duitsland en Nederland.

Begrippenlijst

Centralen - Duitsland, Oostenrijk en hun bondgenoten in de Eerste Wereldoorlog.

Geallieerden - Bondgenoten van het andere kamp in de Eerste Wereldoorlog.

bondgenoot - Medestander.

neutraal - Onpartijdig; niet meedoen aan de oorlog.

nationalisme - Grote liefde voor eigen land, volk en cultuur.

wereldoorlog - Oorlog waaraan veel landen uit verschillende werelddelen meedoen.

front - Plaats waar gevochten wordt.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Eerste Wereldoorlog - Grote Europese oorlog van 1914 tot 1918.

industriële revolutie - Verandering waarbij handarbeid wordt vervangen door machines.

loopgraven - Greppels waarin soldaten zich verschuilen.

mitrailleurs - Machinegeweren.

gifgas - Gaswapen dat soldaten uit loopgraven moest drijven.

camouflagepak - Kleding waarin je minder opvalt.

smokkelen - Iets meenemen terwijl dat verboden is.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

vluchteling - Iemand die uit zijn land is gevlucht omdat het er niet veilig is.

vluchtelingenkampen - Plekken waar vluchtelingen worden opgevangen.

herstelbetalingen - Schadevergoeding die Duitsland moest betalen na de oorlog.

Verdrag van Versailles - Verdrag uit 1919 dat de Eerste Wereldoorlog beëindigde.

dictator - Alleenheerser.

Adolf Hitler - Voormalig korporaal uit de Eerste Wereldoorlog die later beweerde de problemen van Duitsland te kunnen oplossen.

Deze slide heeft geen instructies