1.1 licht en schaduw

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo b, k, g
• Leerjaar 3

Wat heb je nodig?

Schrift / pen / potlood / geodriehoek / Rekenapparaat

Wat gaan we leren?

Je leert enkele eigenschappen van licht.

Je leert hoe schaduwen ontstaan.

Je leert hoe je bepaalt welk gebied je kunt zien.

Lichtbronnen

De plaats waar licht ontstaat.

Bijvoorbeeld een lamp of de zon

Natuurlijke lichtbron: Een voorwerp dat zelf licht geeft

Kunstmatige lichtbron: 

Is door de mens gemaakt.

Licht beweegt in rechte lijnen.

Lichtstralen diffuus

Zien & Licht

Lichtstralen teruggekaatst

Hoe zie je bij een witte muur dat er licht weerkaatst wordt?

1. Het is licht
2. Het is wit en niet zwart
3. Door de spiegelende terugkaatsing

Van wat voor type weerkaatsing is dit een voorbeeld?

1. Diffuus
2. Spiegel

De zon is een ..

1. Kunstmatig lichtbron
2. Lichtbron
3. Diffuus terruggekaats
4. Schaduw

Een voorbeeld van een kunstmatige lichtbron is

1. Kaars
2. Maan
3. Zon
4. Sterren

Lichtbronnen

• Divergente lichtbundel:  Lichtstralen bewegen uit elkaar  

• Convergente lichtbundel:  Lichtstralen bewegen naar elkaar toe

• Evenwijdige lichtbundel:  Lichtstralen gaan niet uit elkaar. 

DIVERGENTE

LICHTBUNDEL

• De meeste lichtbronnen maken een divergente bundel. 

• Dit is een bundel die steeds groter wordt. 

Als je een zaklamp dicht bij de muur houdt is de bundel klein. Als je verder weg gaat staan wordt de bundel groter.

Evenwijdige lichtbundel

• Een laser is een evenwijdige lichtbundel. 

• Deze bundel wordt niet groter en niet kleiner. 

Dit is handig omdat deze bundel zijn energie veel langer vast houd dan een divergente bundel. Hierdoor schijnt een laser heel ver.

CONVERGENTE lichtbundel

• Een bundel die steeds kleiner wordt heet een convergente bundel. 
  

• De lichtbundel richt zich op een bepaald punt. Dit punt noemen we het brandpunt. Als de lichtbundel na het brandpunt verder gaat wordt deze divergent. 

Als je een vergrootglas in de zon houdt ontstaat er een convergente lichtbundel.

Soorten lichtbronnen

Directe lichtbronnen

Komt direct van lichtbron

Indirecte lichtbronnen

 Weerkaatst van een lichtbron via een voorwerp

Indirecte lichtbron

Directe

of

Indirecte lichtbron?

Hoe noem je het verloop van deze lichtbundel?

1. convergent
2. divergent
3. evenwijdig
4. parallel

1. Directe lichtbron
2. Indirecte lichtbron

1. Directe lichtbron
2. Indirecte lichtbron

1. Directe lichtbron
2. Indirecte lichtbron

1. Directe lichtbron
2. Indirecte lichtbron

Een satelliet is 's nachts
zichtbaar als een ster.
Welke term hoort bij
een satelliet?

1. direct licht
2. indirect licht
3. kernschaduw
4. natuurlijke lichtbron

Aan de slag

Kader: Par 1.1 - Maak opgave 1 t/m 7

blz. 12 & 13

In de afbeelding zie je een voorbeeld van....

1. Diffuse terugkaatsing
2. Spiegelende terugkaatsing
3. absorptie
4. doorlating

SCHADUW

Als je een ondoorzichtig voorwerp in het licht zet, laat hij geen licht door. 

Achter dit voorwerp ontstaat dan een schaduw. 

Doorzichtige schaduw

Doorzichtige voorwerpen krijgen geen echte schaduw. 

Zij laten het licht wel (deels) door.

Halfschaduw

Kernschaduw

Randstraal

Geeft de grens aan tussen licht en donker

Klopt de schaduw?

1. ja
2. nee

Klopt de schaduw?

1. ja
2. nee

Klopt de schaduw?

1. ja
2. nee

Welke gedeelte(s) van de tekening is een halfschaduw?

A

B

C

1. A
2. B
3. C
4. A en C

Een auto staat onder een lantaarnpaal.
De schaduw van de auto is getekend met
behulp van twee lichtstralen die met een *
zijn aangegeven.
Hoe noem je deze twee lichstralen?

*

*

1. randstralen
2. zichtlijnen
3. kantstralen
4. kernschaduw

Zonsverduistering

Schaduw van de maan valt op de aarde.

0

Gezichtsveld

Gezichtsveld

Het gebied dat je kunt zien vanaf de plek waar je staat

Kijklijnen

Aan de slag

Kader: Afronden par 1.1

GL : Afronden par 1.1

Hoe noem je deze soort terugkaatsing

1. Spiegelende terugkaatsing
2. Diffuse terugkaatsing
3. Hoek van inval = hoek van uitval
4. Hoek van inval = hoek van terugkaatsing

In de afbeelding zie je een voorbeeld van....

1. Diffuse terugkaatsing
2. Spiegelende terugkaatsing
3. absorptie
4. diffuse en spiegelende kerugkaatsing

De pijlen wijzen naar …....

1. de kijkhoek
2. de kijklijnen
3. twee evenwijdige lijnen
4. de gestrekte hoek

Vanaf welk punt zijn de kijklijnen juist getekend?

1. A
2. B
3. geen van beide
4. allebei

Zijn de kijklijnen goed getekend?

1. ja
2. nee

Kan Amir de fietser zien
als hij naar voren loopt?

1. Ja
2. Nee

              LICHT EN SCHADUW

Spiegelende terugkaatsing