De vitaal bedreigde patiënt
De vitaal bedreigde patiënt
Lesopzet:
•Wat is een vitaal bedreigde patiënt?
•Shock, Glycolyse, Acidose, Bloedgassen
•EWS, SIT
•Benadering vitaal bedreigde patiënt
•IC behandeling?
Waar komen vitaal bedreigde patienten vandaan?
Cardiologie
Heelkunde
Interne geneeskunde
Heelkunde/interne 50/50
Hoe oud is een vitaal bedreigde patient?
<40
60-80
40-60
>80
Hoe?
Reservecapaciteit neemt af
Waar let je op aan bed / wat zie je bij een vitaal bedreigde patiënt?
Wat zie je aan bed/waar let je op?
Ademfrequentie
Hartfrequentie
Huidskleur
Temperatuur
Urineproductie
Bewustzijn
Slijmvliezen
Wat is shock, definitie?
Shock
•Inadequate weefselperfusie (doorbloeding)
•Disbalans tussen aanbod en vraag naar zuurstof en nutriënten.
•Meerdere oorzaken, maar de pathofysiologie is doorgaans hetzelfde
•Levensbedreigend (vitaal bedreigend)
Noem de vier shocksoorten
Shocksoorten -> voorbeelden?
1. Hypovolemisch
2. Cardiogeen
3. Obstructief
4. Distributief
Shocksoorten
Hypovolemisch ->endogeen/exogeen
Cardiogeen ->MI/kleppen/RitmeX
Obstructief ->LE, spanningspneumothorax, tamponade
Distributief ->Sepsis,neurogeen, anafylactisch
Wat is een ruiter embolie?
Ruitvormige embolieën
Zadelvormig embolie in longslagader
Komt vaak voor bij ruiters
Beschreven door professor Ruiter
Wat gebeurt er op weefselniveau?
Definities:
Inadequate weefselperfusie (doorbloeding)
Disbalans tussen aanbod en vraag naar zuurstof en nutriënten.
In de cellen:
Anaerobe verbranding van Glucose in de cellen leidt tot:
Anaerobe verbranding van Glucose in de cellen leidt tot:
Lactaat ->acidose
ATP staat voor
Alteplase
Association of tennis professionals
Adenosinetrifosfaat
Energieleverancier voor de cellen
Lactaatacidose is een
metabole acidose
respiratoire acidose
Lactaatacidose, metabole acidose / verzuring objectiveren! Maar hoe?
Bicarbonaat bepalen
Lactaat bepalen
Bloedgasanalyse
Intern lab bepalen
Bloedgas, (arterieël)
•pH (zuurgraad)
•Koolzuur (CO2)
•Bicarbonaat (HCO3-)
•Base excess (B.E.)
•Zuurstof (pO2 en SpO2)
Bloedgas 1
Metabole alkalose, slecht geoxigeneerd
Metabole acidose goed geoxigeneerd
Respiratoire acidose slecht geoxigeneerd
Respiratoire acidose goed geoxigeneerd
Bloedgas 2
Metabole alkalose, slecht geoxigeneerd
Metabole acidose goed geoxigeneerd
Respiratoire acidose slecht geoxigeneerd
Respiratoire acidose goed geoxigeneerd
Bij een gecombineerde hypovolemische en distributieve shock is er waarschijnlijk sprake van
een metabole alkalose
een metabole acidose
een hoog pH
een hoog CO2
Hoe compenseert het lichaam een metabole acidose
Door te hypoventileren
Door renaal bicarbonaat vast te houden
Door bicarbonaatbuffers aan te spreken
Door sneller te ademen
Compensatie van metabole acidose
1.Metabool: Buffers, intra- & extracellulair (HCO3-, werkt goed, maar beperkte voorraad)
2.Renaal: HCO3- retineren en H+ uitscheiden.
3.Respiratoir: bij laag HCO3- (pH laag) > Liquor pH laag > hersenstam > Stimulatie ademcentrum, ademfrequentie hoger
Bij tachypnoe is de ademfrequentie:
>15
>12
>18
>20
Wat doen we er aan?
2008, doel: vijftig procent reductie van onbedoelde vermijdbare schade. Meerdere thema’s.
Dus:
Koffie?
Benadering van de vitaal bedreigde patiënt
Welke methode?
Welke methode hanteren we voor de benadering van een vitaal bedreigde patiënt?
SBAR
ABCDE
AMPLE
MUDPILES
Benadering van de vitaal bedreigde patiënt
Treat first what kills first
Do no further harm
LLF
Look
Listen
Feel
A
Staat voor
A
Airway
Wat hoort niet bij de A van airway?
Stand trachea
Inspectie mond keel holte
Ademfrequentie
Adem bijgeluiden, piepen, gorgelen
Airway
Ademweg vrij?
Inspectie mond/keel holte
Bijgeluiden
Nekwervel letsel
Stand trachea?
Interventies
Ademweg vrij?
Inspectie mond/keel holte
Bijgeluiden
Nekwervel letsel
B
Welke observaties doe je in de B van breathing?
Breathing
Is er wel ademhaling?
Frequentie
Diepte
Thoraxexcursies symmetrisch?
Hulpademhalingsspieren
Cyanose
Mag niet?
Waar kunnen asymmetrische ademhalingsbewegingen op duiden?
Pneumothorax
Spannings-pneumothorax
Atelectase
Fladderthorax
Waar duid centrale cyanose op?
Te hoge ademfrequentie
Pneumothorax
Smurfenijs
Onvoldoende zuurstofaanbod in de weefsels
Interventies in de B
IS er wel ademhaling?
Frequentie
Diepte
Thoraxexcursies symmetrisch?
Hulpademhalingsspieren
Cyanose
Op hoeveel zet je de O2 klok bij een NRM?
4-8 liter
6-9 liter
10-15 liter
15-20 liter
Adem minuutvolume?
Hoe groot is je teug?
Hoe snel adem je?
Adem minuutvolume
400-500ml/teug
10-12/min
6 liter/minuut, in normale omstandigheden!
Circulation
Beoordeel de circulatie van de patiënt
Wat zijn je observaties (LLF) om de circulatie te beoordelen?
Circulatie beoordelen
Hartfrequentie
Regelmaat hartfrequentie
Kracht pols
CRT
Huid
Slijmvliezen
Diurese
Waarom is een onregelmatig hartritme ongunstig? (in deze context)
Het duid top boezemfibrilleren
het duidt op extrasystoles
het verminderd de cardiac output
de patient heeft verhoogd risico op herseninfarct
Hoe lang druk je op de huid voor de CRT telt?
2 seconden
4 seconden
6 seconden
Wat is een normale diurese?
1ml/kg/u
0,5ml/kg/u
1,5ml/kg/u
40ml/u
Interventies in de C
Koud, bleek, tachycard, zwakke pols, CRT >4 sec.
Wat heeft deze patient nodig?
Vergeet het lab niet!
Wat doe je na de ABC?
D disability
Wat zijn je observaties?
D disability
Bewustzijn (AVPU/EMV)
Onrust / verwardheid
Uitvalsverschijnselen
Glucose
Allergische reactie?
Exposure
LLF!
Top tot teen
Waar duiden niet wegdrukbare vlekjes op de huid mogelijk op?
Hypocalciëmie
Sepsis
Boliviaanse hemorragische koorts
Ziekte van Kawasaki
Meningococcen
Purpura fulminans
Niet infectieus
DIC
snake bite
MAHA (microangiopathic haemolytic anaemia)
TTP (thrombotic thrombocytopenic purpura)
Vasopressor excess
Warfarin-induced skin necrosis
Congenital Protein C anticoagulant pathway defect
Post-infectious purpura fulminans (due to autoimmune destruction of proteins C or S)
Infectieus
S.pneumoniae
S.aureus
H.influenzae
N.meningitides
Endocarditis of any bacterial aetiology
Varicella infection (severe chicken pox!)
Rickettsial infection
Plasmodium falciparum malaria
Bij het vermoeden van een infectieuze oorzaak welk onderzoek en interventie hebben prioriteit? In de juiste volgorde
Eerst bloedkweek!
Dan breedspectrum antibiotica
Full set of vitals
Full set of vitals
EWS
Relevante gegevens zoals
(hetero) anamnese
Medische voorgeschiedenis
Medicatiegebruik
Allergieën
Laatste maaltijd
Behandelbeperkingen
Give comfort
Get help
Herken en bewaak je eigen grenzen.
Bepaal niveau van benodoigde hulp.
Verzamel benodigde gegevens
Gebruik de SBAR.
Read Back