Marktvormen
Paragraaf 1.7 + Examentrainer
Economie
Klas 4
Marktvormen
Paragraaf 1.7 + Examentrainer
Economie
Klas 4
Introductie
Bedrijven concurreren met elkaar om de gunst van de consument. Als er heel veel bedrijven zijn die hetzelfde product maken, is de concurrentie sterk. Soms zijn er maar een paar bedrijven die hetzelfde product maken. Hoe sterk is dan de concurrentie?
In deze paragraaf leer je meer over de marktvormen en hoe je ze kunt herkennen.
Leerdoelen
Ik kan verschillende marktvormen noemen en uitleggen.
Ik kan uitleggen wat de gevolgen van een marktvorm zijn voor een bedrijf.
Ik kan uitleggen wat de invloed van vraag en aanbod is op de evenwichtsprijs.
De aard van het product
Homogene goederen zijn producten waarvan elke eenheid in de ogen van de afnemer precies hetzelfde is
Heterogene goederen zijn goederen of diensten waar je als klant verschillen in kan zien
Heterogene goederen
Homogene goederen
Tarwe
Kristal suiker
Elektriciteit
Frisdrank
Melk
Auto
Geld
Toetreding tot
de markt
De toetreding tot een markt kan vrij zijn of beperkt worden door marktbarrières.
Voorbeelden van zulke barrières zijn:
patentbelemmeringen
vestigingseisen
juridische barrières
Even tussendoor: Hoe meer aanbieders er op een markt zijn...
...hoe groter de concurrentie is (en dus een hogere prijs voor een product).
...hoe kleiner de concurrentie (en een hogere prijs voor een product).
...hoe groter de concurrentie (en een lagere prijs voor een product).
...hoe kleiner de concurrentie (en een lagere prijs voor een product)
Marktvormen
Als je weet hoeveel aanbieders en vragers er zijn, en welke aard het product heeft (homogeen/heterogeen) kan je de marktvorm bepalen:
Volkomen concurrentie
Monopolie
Oligopolie
Monopolistische concurrentie
Volkomen concurrentie
In een volkomen concurrentie zijn veel vragers en aanbieders. Het is een homogeen product.
De prijs is al bepaald door de hoeveelheid aanbieders en hoeveelheid vragers.
In mijn eentje naar een andere aanbieder stappen, verandert de prijs niet. Makkelijk toetreden
Dit is GEEN kenmerk van een volkomen concurrentie:
homogeen product
lastige toetreding
veel aanbieders
transparante markt
Monopolie
Bij een monopolie zijn er veel vragers en is er maar één aanbieder. Logischerwijs een homogeen goed. Niet mogelijk om tot de markt toe te treden.
Bijvoorbeeld de NS
De prijs is meestal hoog, want er is geen concurrentie.
monopolie
wettelijk monopolie of overheidsmonopolie (paspoorten, ID, rijbewijs maken/ geldbiljetten drukken)
natuurlijk monopolie of economische monopolie (investering in zo'n bedrijf is zo groot dat niemand dat kan)
natuurlijke monopolie ( er is maar 1 iemand die bij de oliebron kan komen)
technisch monopolie (bedrijf heeft als enige de kennis om dit te maken)
Waarom heeft het hoogspannings- elektriciteitsnetwerk een monopolie in NL?
Oligopolie
Een oligopolie heeft veel vragers en weinig/beperkt aantal aanbieders. De bedrijven houden elkaar in de gaten: als een grote concurrent de prijs verlaagt, kan jij als bedrijf niet 200 euro duurder zijn. Lastig toetreden tot de markt. Hoge investeringen denk aan de mobiele telefoon markt.
Producten kunnen homogeen of heterogeen zijn. Weet je nog welke?
Bij welke producten kan de marktvorm oligopolie ontstaan?
Benzine
Mobiele telefoons
Cola
Vliegreizen
Monopolistische concurrentie
Lijkt op een volkomen concurrentie. Maar hier is het een heterogeen product. De producten onderscheiden zich in luxe. Marketing en reclame zijn belangrijk om een aandeel in het markt te krijgen.
Wat zijn de kenmerken van de marktvorm 'monopolistische concurrentie'?
1 aanbieder, homogeen product
Weinig aanbieders, heterogeen product
Veel aanbieders, heterogeen product
Veel aanbieders, homogeen product
Plaats de vier marktvormen in volgorde van veel concurrentie op de markt tot weinig tot geen concurrentie op de markt.
Oligopolie
Monopolie
Volkomen concurrentie
Monopolistische concurrentie
Hieronder staan vijf marktvormen. Geef van elke martkvorm aan of het gaat om een monopolie of een oligopolie. Sleep de zinnen naar de juiste plek.
Monopolie
Oligopolie
Uitgifte van rijbewijzen
Internet
NS
Microsoft
Onderwijs
Kartel
Verboden prijsafspraken = kartel
Reden → onderlinge concurrentie beperken
Vraag en aanbodlijn
Als je de vraag en aanbodlijn in 1 grafiek zet kun je twee dingen vinden zien:
De evenwichtsprijs en evenwichtshoeveelheid
Maken
Paragraaf 1.7: Opdracht 6 t/m 14
Examentrainer Hoofdstuk 1