Bij
Scheikunde/Nask2
Bij
Scheikunde/Nask2
Deze slide heeft geen instructies
hst 7: Stoffen en deeltjes
Deze slide heeft geen instructies
periodieksysteem der elementen (Mendeljev)
indeling elementen op atoommassa en eigenschappen
horizontaal=periode (= aantal elektronenringen/wolken)
verticaal = groep (kenmerken)
groep 1 alkalimetalen = erg reactief,
groep 2= aardalkalimetalen reageren iets minder heftig,
groep 17 halogenen/zoutvormers,
groep 18 edelgassen
Binas tabel 34
Deze slide heeft geen instructies
Atoommodel
kern: bepaalt massa en bestaat uit
- protonen (+) lading (=atoomnummer)
- neutronen (geen lading), nodig om
protonen bij elkaar te houden
elektronen(-) lading; in wolk om kern heen
gelijk geladen deeltjes stoten elkaar af -->
normaal atoom heeft evenveel + als - lading
massa 1 proton /neutron= meet je in u
u=atomaire massa-eenheid,
1 u= 1,7x 10-27kg
Deze slide heeft geen instructies
Atoombouw: schillen
In schillen zitten de elektronen (- lading)
Elke schil kan een max. aant elektronen bevatten.
1e (K)-schil: maximaal 2 elektronen
2e (L)-schil: maximaal 8 elektronen
3e (M)-schil: maximaal 18 elektronen
De buitenste schil bevat de valentie-elektronen deze zijn betrokken bij alle reacties
De schillen om de kern hebben allemaal een andere naam:
K-schil, L-schil, M-schil, alfabetisch verder.
Iedere schil heeft zijn maximale vulling.
K-schil: maximaal 2 elektronen
L-schil: maximaal 8 elektronen
M-schil: maximaal 8 elektronen
e- = elektron
herhaling:
ander woord atoomsoort=element
elk element heeft een afkorting hoofdletter +evt kleine letter
stoffen die uit meerdere soorten atomen staan noem je verbinding
verbindingen kun je ontleden
HOFBrIN + Cl regel: een ezelsbruggetje om de namen van alle twee-atomige nietontleedbare stoffen overnemen in schrift
Deze slide heeft geen instructies
Ionen
atoom met te weinig elektronen = positief ion
atoom met te veel elektronen = negatief ion
Het positieve ion is meestal een metaalion, het negatieve een niet-metaal. Vorming van positief ion (Na+) natriumatoom verliest een valentie-elektron.
Deze slide heeft geen instructies
Het zout natriumoxide Na2O
Het zuurstofatoom trekt harder aan de buitenste elektronen van de natriumatomen --> er is "elektronen overdracht"
Alle atomen "denken" nu dat ze op een edelgas (groep 18) lijken
De natriumatomen "geven elk 1 elektron af "aan het zuurstofatoom
Deze slide heeft geen instructies
Ionaire verbindingen/zouten (ontleedbare stoffen)
positief ion in totaal + lading, dus elektronen afgestaan.
negatief ion in totaal - lading, dus elektronen opgenomen.
in ionaire verbinding = totale lading altijd nul. Er is sprake van elektronenoverdracht. De verbinding is daardoor erg sterk -> stoffen hebben hoog smeltpunt.
de lading van sommige metaalionen geef je in de naam aan met een romeins cijfer. Bijv. IjzerIIoxide, het ijzer ion heeft lading Fe 2+, of IjzerIIIoxide dan heeft het ijzer ion lading Fe 3+
in tabel 35 van binas vind je de oplosbaarheid van zouten !
Deze slide heeft geen instructies
Uit je hoofd leren: tabel 1 + 2 blz. 29
Let op: van alle negatieve enkelvoudige ionen eindigt de naam steeds op ....ide
Dus chloride, oxide, fluoride enz.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Overnemen: 4 stappenplan zouten (altijd toepassen bij opstellen verhoudingsformule van zout)!!!
noteer de naam van het zout natriumoxide
symbolen ionen tussen haakjes, 1e= positief dus (Na+)(O2-)
totale lading nul maken met behulp van indexen (Na+)2(O2-)
haakjes wegwerken (indien mogelijk) + toestand Na2O(s)
Bij samengestelde ionen kun je vaak haakjes niet wegwerken !
b.v. ijzerIInitraat: Fe(NO3)2(s) bestaat uit Fe2+ ionen want ijzerII en NO3- ionen. Als je de haakjes weglaat heb je 1x Fe, 1xN en 32 O atomen
Deze slide heeft geen instructies
samengestelde ionen
bestaan uit meerdere atoomsoorten
ontstaan vanuit een verbinding
lading samengestelde ion geeft aan hoeveel elektronen het totale ion te veel (- ion), of te weinig heeft(+ion)
het ammoniumion NH4+ , is het enige positieve niet-metaal ion.
formule van zout= verhoudingsformule
Deze slide heeft geen instructies
Naamgeving moleculaire stoffen
de naam begint met hoeveel atomen van de eerste soort, gevolgd door het aantal atomen van de tweede soort enz.
b.v. difosforpentaoxide (P2O5)
moleculaire stoffen bevatten nooit metaalatomen (ionaire binding/zout wel)!
veel stoffen hebben een triviale naam, zie binas tabel 42
Deze slide heeft geen instructies
molecuulmassa berekenen:
atomen zijn heel klein, de massa's van moleculen dus ook
daarom werken we met de atomaire massa eenheid 1 u= 1,7x 10-27 kg
noteer de molecuulformule en bereken daarna de totale massa door alle afzonderlijke massa's bij elkaar op te tellen.
Vergeet niet om achter het gevonden getal de eenheid u te zetten.
bereken nu de molecuul massa van glucose
Deze slide heeft geen instructies
Bereken de molecuulmassa van glucose
Deze slide heeft geen instructies
Uitwerking molecuulmassa van Glucose
Wat is de molecuulformule van Glucose?(C6H12O6)
Bekijk eerst de massa van elk atoom: C = 12,01 u, H = 1,008 u en O =16,00 u
Er is 6*C dus 6*12,01=72,06 u, en 12*H dus 12*1,008=12,096 u en 6*O dus 6*16,00=96,00 u.
De molecuulmassa is dus 72,06+12,096+96,00=180,15 u
Omgerekend is dat 180,15 u x 1,66x 10-27 kg = 299,05 x10-27 kg
Deze slide heeft geen instructies
massapercentage
van een element in een verbinding berekenen
zoals bij elke berekening van een percentage gebruik je de standaard formule: %
In dit geval is het deel altijd het element waarvan je wilt weten hoeveel er in het geheel (= de verbinding) zit.
Als je wilt mag je ook gebruik maken van een verhoudingstabel. Laat wel altijd zien wat je doet.
Deze slide heeft geen instructies
Rekenen met machten
2 000 000 schrijf je als: 2 * 106
0,023 schrijf je als: 2,3 * 10-2
Binas tabel 3
Deze slide heeft geen instructies
Grootheden en eenheden
Grootheid = iets dat je kunt meten
Eenheid = de maat waarin je de grootheid meet
Voorbeeld:
De lengte van de tafel is 60 cm: L= 60 cm
L=grootheid en cm = eenheid
Binas tabel 6
Deze slide heeft geen instructies
Eenheden omrekenen
Maar let op: als je b.v. van m3 naar cm3 moet omrekenen!
1 m3 = 100 cmx100 cmx100 cm= 1000000 cm3Onthoud: 1 dm3= 1 L en 1 cm3= 1mL
Binas tabel 2+3
Deze slide heeft geen instructies
Chemisch rekenen en afronden
bijvoorbeeld:
b.v: 34 mL(geen decimalen) -31,6 mL=2,4-> 2 mL (geen decimalen in uitkomst)
en 2,3 x 3,175 = ?
m = 1,233 kg heeft 4 significante cijfers
m = 0,00230 heeft 3 significante cijfers (pas vanaf de 2 ga tel je het aantal cijfers)
Dus bij 2,3 x 3,175 = 7,3025 bepaald 2,3 (minste significante cijfers) de afronding
en moet je dus afronden op 2 cijfers --> het afgeronde antwoord = 7,3
significante cijfers: gaat over meetonzekerheid.
"Voorloopnullen" tellen niet mee
afronden bij optellen en aftrekken: het getal met de minste decimalen bepaalt de nauwkeurigheid van uitkomst.
afronden bij vermenigvuldigen en delen: het getal met het minste aantal significante cijfers bepaald de nauwkeurigheid van je einduitkomst
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
geef stof-/ion formule (+ toestand)
zwavel
waterstof
Jood
zinkion
ijzerIIIion
carbonaation
alcohol
natriumcarbonaat
wat is de stof-/ion naam?
CO2(g)
SO3(g)
C6H12O6(s)
Ag(s)
Br2(l)
NaCl(s)
F-
so naamgeving
Deze slide heeft geen instructies
wat is de stof-/ion naam?
CO2(g)
SO3(g)
C6H12O6(s)
Ag(s)
Br2(l)
NaCl(s)
F-
geef stof-/ion formule (+ toestand)
zwavel
waterstof
Jood
zinkion
ijzerIIIion
carbonaation
alcohol
natriumcarbonaat
so naamgeving antwoorden
koolstofdioxide
zwaveltrioxide
glucose
zilver
broom
natriumchloride= keukenzout
fluoride-ion
S(s)
H2(g)
I2(s)
Zn2+
Fe 3+
CO3 2-
C2H6O(l)
Na2CO3(s)
Deze slide heeft geen instructies