4 tl hst 7: Stoffen en deeltjes

Bij

Scheikunde/Nask2


1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Bij

Scheikunde/Nask2


Deze slide heeft geen instructies

hst 7: Stoffen en deeltjes

Deze slide heeft geen instructies

periodieksysteem der elementen (Mendeljev) 

  • indeling elementen op atoommassa en eigenschappen

  • horizontaal=periode (= aantal elektronenringen/wolken)

  • verticaal = groep (kenmerken)

  • groep 1 alkalimetalen = erg reactief,

  • groep 2= aardalkalimetalen reageren iets minder heftig,

  • groep 17 halogenen/zoutvormers,

  • groep 18 edelgassen

Binas tabel 34

Deze slide heeft geen instructies

Atoommodel

  • kern: bepaalt massa en bestaat uit
    - protonen (+) lading (=atoomnummer)
    - neutronen (geen lading), nodig om
     protonen bij elkaar te houden

  • elektronen(-) lading; in wolk om kern heen 

  • gelijk geladen deeltjes stoten elkaar af -->

  • normaal atoom heeft evenveel + als - lading

  • massa 1 proton /neutron= meet je in u

  • u=atomaire massa-eenheid,

  • 1 u= 1,7x 10-27kg

Deze slide heeft geen instructies

Atoombouw: schillen

In schillen zitten de elektronen (- lading) 

Elke schil kan een max. aant elektronen bevatten. 


1e (K)-schil:   maximaal 2 elektronen

2e (L)-schil:   maximaal 8 elektronen

3e (M)-schil:  maximaal 18 elektronen


De buitenste schil bevat de valentie-elektronen deze zijn betrokken bij alle reacties 

De schillen om de kern hebben allemaal een andere naam:


K-schil, L-schil, M-schil, alfabetisch verder.

Iedere schil heeft zijn maximale vulling.


K-schil: maximaal 2 elektronen

L-schil: maximaal 8 elektronen

M-schil: maximaal 8 elektronen


e- = elektron

herhaling: 

  • ander woord atoomsoort=element

  • elk element heeft een afkorting hoofdletter +evt kleine letter

  • stoffen die uit meerdere soorten atomen staan noem je verbinding

  • verbindingen kun je ontleden

  • HOFBrIN + Cl regel: een ezelsbruggetje om de namen van alle  twee-atomige nietontleedbare stoffen overnemen in schrift

Deze slide heeft geen instructies

Ionen  

atoom met te weinig elektronen = positief ion

atoom met te veel elektronen     = negatief ion

Het positieve ion is meestal een metaalion, het  negatieve een niet-metaal. Vorming van positief ion (Na+) natriumatoom verliest een valentie-elektron.

Deze slide heeft geen instructies

Het zout natriumoxide Na2O  

  • Het zuurstofatoom trekt harder aan de buitenste  elektronen  van de natriumatomen --> er is "elektronen overdracht"

  • Alle atomen "denken" nu dat ze op een edelgas (groep 18) lijken

De natriumatomen "geven elk 1 elektron af "aan het zuurstofatoom

Deze slide heeft geen instructies

 Ionaire verbindingen/zouten (ontleedbare stoffen)


  • positief ion in totaal  + lading, dus elektronen afgestaan. 

  • negatief ion in totaal - lading, dus elektronen opgenomen.

  • in ionaire verbinding = totale lading altijd nul. Er is sprake van elektronenoverdracht. De verbinding is daardoor erg sterk -> stoffen hebben hoog smeltpunt.

  • de lading van sommige metaalionen geef je in de naam aan met een romeins cijfer. Bijv. IjzerIIoxide, het ijzer ion heeft lading Fe 2+, of IjzerIIIoxide dan heeft het ijzer ion lading Fe 3+

  • in tabel 35 van binas vind je de oplosbaarheid van zouten  !

 

Deze slide heeft geen instructies

Uit je hoofd leren: tabel 1 + 2 blz. 29

Let op:  van alle negatieve enkelvoudige ionen eindigt de naam steeds op ....ide


Dus chloride, oxide, fluoride enz.


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Overnemen:  4 stappenplan zouten (altijd toepassen bij opstellen verhoudingsformule van zout)!!!

  1. noteer de naam van het zout                                                         natriumoxide

  2. symbolen ionen tussen haakjes, 1e= positief             dus    (Na+)(O2-)

  3. totale lading nul maken met behulp van indexen                (Na+)2(O2-)  

  4. haakjes wegwerken (indien mogelijk) + toestand                  Na2O(s) 

  5. Bij samengestelde ionen kun je vaak haakjes niet wegwerken !
    b.v.  ijzerIInitraat: Fe(NO3)2(s) bestaat uit  Fe2+  ionen want ijzerII en  NO3-  ionen. Als je de haakjes weglaat heb je 1x Fe, 1xN en 32 O atomen

Deze slide heeft geen instructies

samengestelde ionen 


  • bestaan uit meerdere atoomsoorten 

  •  ontstaan vanuit een verbinding

  • lading samengestelde ion geeft aan hoeveel elektronen het totale ion te veel (- ion), of te weinig heeft(+ion)

  • het ammoniumion NH4+ , is het enige positieve niet-metaal ion.

  •  formule van zout= verhoudingsformule 

Deze slide heeft geen instructies

Naamgeving moleculaire stoffen

  • de naam begint met hoeveel atomen van de eerste soort, gevolgd door het aantal atomen van de tweede soort enz. 

  • b.v. difosforpentaoxide (P2O5)

  • moleculaire stoffen bevatten nooit metaalatomen (ionaire binding/zout wel)!

  • veel stoffen hebben een triviale naam, zie binas tabel 42



Deze slide heeft geen instructies

molecuulmassa berekenen:

  1. atomen zijn heel klein, de massa's van moleculen dus ook 

  2. daarom werken we met de atomaire massa eenheid 1 u= 1,7x 10-27 kg

  3. noteer de molecuulformule en bereken daarna de totale massa door alle afzonderlijke massa's bij elkaar op te tellen.

  4. Vergeet niet om achter het gevonden getal de eenheid u te zetten.

  5. bereken nu de molecuul massa van glucose

Deze slide heeft geen instructies

Bereken de molecuulmassa van glucose

Deze slide heeft geen instructies

Uitwerking molecuulmassa van Glucose

  1. Wat is de molecuulformule van Glucose?(C6H12O6) 

  2. Bekijk eerst de massa van elk atoom:  C = 12,01 u, H = 1,008 u en O =16,00 u

  3. Er is  6*C dus 6*12,01=72,06 u, en 12*H dus  12*1,008=12,096 u en  6*O dus 6*16,00=96,00 u. 

  4. De molecuulmassa is dus 72,06+12,096+96,00=180,15 u 

  5. Omgerekend is dat 180,15 u x 1,66x 10-27 kg = 299,05 x10-27 kg

Deze slide heeft geen instructies

massapercentage
van een element in een verbinding berekenen

  • zoals bij elke berekening  van een percentage gebruik je de standaard formule:                                                                            %

  • In dit geval is het deel altijd het element waarvan je wilt weten hoeveel er in het geheel (= de verbinding) zit. 

  • Als je wilt mag je ook gebruik maken van een verhoudingstabel. Laat wel altijd zien wat je doet.

Deze slide heeft geen instructies

Rekenen met machten 

2 000 000 schrijf je als: 2 * 106

0,023 schrijf je als: 2,3 * 10-2

Binas tabel 3

Deze slide heeft geen instructies

Grootheden en eenheden

Grootheid = iets dat je kunt meten

Eenheid = de maat waarin je de grootheid meet
Voorbeeld: 

  • De lengte van de tafel is 60 cm: L= 60 cm

  • L=grootheid en cm = eenheid 

Binas tabel 6

Deze slide heeft geen instructies

Eenheden omrekenen

Maar let op: als je b.v. van m3 naar cm3 moet omrekenen!
1 m3 = 100 cmx100 cmx100 cm= 1000000 cm3Onthoud: 1 dm3= 1 L en 1 cm3= 1mL

Binas tabel 2+3

Deze slide heeft geen instructies

Chemisch rekenen en afronden

bijvoorbeeld:

b.v:        34 mL(geen decimalen)  -31,6 mL=2,4-> 2 mL (geen decimalen in uitkomst)

 en         2,3 x 3,175 = ? 

               m = 1,233 kg heeft 4 significante cijfers

               m = 0,00230 heeft 3 significante cijfers (pas vanaf de  2 ga tel je het aantal cijfers)
 

Dus bij 2,3 x 3,175 = 7,3025 bepaald 2,3 (minste significante cijfers) de afronding

en moet je dus afronden op 2 cijfers --> het afgeronde antwoord = 7,3 

significante cijfers: gaat over meetonzekerheid. 

  • "Voorloopnullen" tellen niet mee 

  • afronden bij optellen en aftrekken: het getal met de minste decimalen bepaalt de nauwkeurigheid van uitkomst. 

  • afronden bij vermenigvuldigen en delen: het getal met het minste aantal significante cijfers bepaald de nauwkeurigheid van je einduitkomst

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


geef stof-/ion formule (+ toestand)

  1. zwavel

  2. waterstof

  3. Jood

  4. zinkion

  5. ijzerIIIion

  6. carbonaation

  7. alcohol

  8. natriumcarbonaat


wat is de stof-/ion naam?

  1. CO2(g)

  2. SO3(g)

  3. C6H12O6(s)

  4. Ag(s)

  5. Br2(l)

  6. NaCl(s)

  7. F-

so naamgeving

Deze slide heeft geen instructies


wat is de stof-/ion naam?

  1. CO2(g)     

  2. SO3(g)

  3. C6H12O6(s)

  4. Ag(s)

  5. Br2(l)

  6. NaCl(s)

  7. F-


geef stof-/ion formule (+ toestand)

  1. zwavel

  2. waterstof

  3. Jood

  4. zinkion

  5. ijzerIIIion

  6. carbonaation

  7. alcohol

  8. natriumcarbonaat

so naamgeving antwoorden 

  1.  koolstofdioxide

  2. zwaveltrioxide

  3. glucose

  4. zilver

  5. broom

  6. natriumchloride= keukenzout

  7. fluoride-ion

  1.  S(s)

  2. H2(g)

  3. I2(s)

  4. Zn2+

  5. Fe 3+

  6. CO3 2-

  7. C2H6O(l)

  8. Na2CO3(s) 

Deze slide heeft geen instructies