§3.2 Reactievergelijkingen
Je kan aan het einde van deze les:
• Een chemische reactie opstellen in een reactieschema
• De 4 toestandsaanduidingen correct gebruiken
• Een reactievergelijking kloppend maken
• Reactievergelijkingen opstellen
§3.2 Reactievergelijkingen
Je kan aan het einde van deze les:
• Een chemische reactie opstellen in een reactieschema
• De 4 toestandsaanduidingen correct gebruiken
• Een reactievergelijking kloppend maken
• Reactievergelijkingen opstellen
Wat geeft de index aan in een formule?
Soort verbinding
Molecuulgewicht van een stof
Aantal atomen van een element
Type reactie
Wat is een coëfficient in de scheikunde?
Bijvoorbeeld; het cijfer 2 in 2 SO3
Type atomen in een verbinding
Aantal moleculen in een verbinding
Chemische eigenschap van een stof
Samenstelling van een mengsel
Reactieschema
Als we het hebben over "het verbranden van methaan" kunnen we dit in een reactieschema zetten:
methaan + zuurstof -> koolstofdioxide + water
In een reactieschema staan dus
alle beginstoffen voor de reactie-pijl
en alle reactieproducten na de reactie-pijl.
De stoffen worden in woorden opgeschreven.
Reactieschema
In een reactieschema staan ook de fases van de stoffen:
vaste stof krijgt als symbool (s)
vloeistof krijgt als symbool (l)
gas krijgt als symbool (g)
opgeloste stof in water krijgt als symbool (aq)
Dus met faseaanduidingen wordt het reactieschema dan:
methaan (g) + zuurstof (g) -> koolstofdioxide (g) + water (g)
Reactievergelijking
Maar in scheikunde gebruiken we niet het reactieschema:
methaan + zuurstof -> koolstofdioxide + water
De stoffen worden geschreven in molecuulformules
en dan noemen we het een
reactievergelijking.
Reactievergelijking
De reactievergelijking van de reactie wordt dan:
CH4 (g) + O2 (g) -> CO2 (g) + H2O (g)
Ook hier worden de faseaanduidingen erbij geschreven!
Klopt dit met de wet van behoud van massa?
Reactievergelijking kloppend maken
Niet dus: De wet van behoud van massa
Wat was dit ook alweer?
Voor én na de reactie zijn er evenveel van de verschillende atomen aanwezig
Voor én na de reactie is de massa gelijk (massa van atomen in u).
Je moet nog puzzelen om dit "kloppend te maken". Dus aantal moleculen veranderen zodat alles klopt.
Reactievergelijking kloppend maken
Heel belangrijk:
je mag alleen het aantal moleculen veranderen (= het coëfficiënt vóór de molecuulformule)
je mag niets veranderen aan de molecuulformules (= de index)! Dan krijg je hele andere stoffen en klopt de reactie niet meer.
Reactievergelijking kloppend maken
In de vorige slide zag je dat de atomen niet in dezelfde aantallen vóór en na de pijl aanwezig zijn. Je moet nog puzzelen om dit "kloppend te maken". Dus aantal moleculen veranderen zodat alles klopt.
CH4 + 2 O2 -> CO2 + 2 H2O
C-atoom: 1 C-atoom: 1
H-atoom: 4*1 = 4 H-atoom: 2*2 = 4
O-atoom: 2*2 = 4 O-atoom: 2 + 2*1 = 4
Tips voor het kloppend maken
1) Voordat je begint schrijf je de atoomsoorten die voorkomen in de reactievergelijking onder elkaar en tel je de aantallen die je nu al hebt.
2) Begin met een atoomsoort die maar in 1 stof vóór de pijl en in 1 stof na de pijl voorkomt en maak deze gelijk.
3) Als er een stof is met maar 1 atoomsoort in de stof, dan maak je die als laatste kloppend (bijv O2 in het vorige voorbeeld)
4) Controleer op het einde ALTIJD of alles klopt.
Oefenen met kloppend maken
Je gaat aan de slag met de Phet-app:
Google; 'phet Reactievergelijkingen doen kloppen'
Maak eerst de inleiding
Start daarna het spel
Oefenen met kloppend maken
Stikstof(g) + waterstof(g) -> ammoniak(g)
natrium(s) + zuurstof(g) -> Na2O(s)
…Al (s) + …Cl2 (g) -> …AlCl3 (s)
volledige verbranding van propaan (C3H8)
Zelfstandig
Lees 3.2: blz 79 t/m 82
Maken: 16 t/m 25
Meer uitleg of samen oefenen
§3.2 Reactievergelijkingen
Je kunt nu:
• Een chemische reactie opstellen in een reactieschema
• De 4 toestandsaanduidingen correct gebruiken
• Een reactievergelijking kloppend maken
• Reactievergelijkingen opstellen