Prinsjesdag_Challenge_2026_MAVO_75_minuten

• newEditor
• Economie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 4

PRINSJESDAG CHALLENGE 2026

MAVO /4 • 75 minuten • video • quiz • rekenen • debat

1

Jullie missie

1. Vorm een kabinet

Teams van 3–4 leerlingen.
Bedenk een kabinetsnaam.

2. Verdien miljoenen

Elke goede opdracht levert fictieve miljoenen op.

3. Win de finale

Meeste miljoenen én een sterke begroting wint.

Overleg zachtjes en schrijf één teamantwoord op.

2

Speelschema

75 minuten – zeven onderdelen

0–5 • Start

team + naam

5–13 • Ronde 1

video

13–23 • Ronde 2

quiz

23–36 • Ronde 3

rekenen

36–43 • Ronde 4

video

43–58 • Ronde 5

kabinet

58–67 • Ronde 6

feit/fabel

67–75 • Finale

crisis

3

Ronde 1 – Kijk & kraak de code

Video: Wat is Prinsjesdag? • max. €60 miljoen

1. Op welke dinsdag van september is Prinsjesdag?

2. Wie spreekt de Troonrede uit?

3. Welke twee financiële documenten zitten in het koffertje?

4. Wat staat vooral in de Rijksbegroting?

5. Wat is de Miljoenennota?

6. Welke twee Kamers bespreken de begrotingsplannen?

Rijksoverheid: Animatievideo Prinsjesdag

Elke goede vraag = €10 miljoen

4

Ronde 2 – De €100 miljoen-quiz

Vragen 1–5 • noteer alleen A, B of C

1. Prinsjesdag 2026: A 8 sept. B 15 sept. C 22 sept.

2. Troonrede: A plannen regering B verkiezingsuitslag C jaarrekening bedrijven

3. Minister van Financiën: A Troonrede B Miljoenennota + Rijksbegroting C Grondwet

4. Rijksbegroting: A inkomsten/uitgaven ministeries B lonen bedrijven C EU-verkiezingen

5. Btw is: A overheidsuitgave B belastinginkomst C lening

5

Ronde 2 – De €100 miljoen-quiz

Vragen 6–10

6. AOW is: A overheidsuitgave B belasting C exportproduct

7. Begrotingstekort: A inkomsten > uitgaven B uitgaven > inkomsten C gelijk

8. Wie kan begrotingsvoorstellen aanpassen? A Tweede Kamer B Koning C Eerste Kamer

9. Uitvoering goedgekeurde begroting normaal vanaf: A 1 jan. B 1 juli C direct na Troonrede

10. Waarom keuzes? A geld onbeperkt B elke euro één keer uitgeven C belasting vrijwillig

6

Ronde 3 – Het geld van Nederland

Oefencijfers Rijksbegroting 2026

Sociale zekerheid & arbeidsmarkt

€124,7 mld

Zorg

€119,5 mld

Onderwijs, cultuur & wetenschap

€54,8 mld

Defensie

€34,5 mld

Justitie & veiligheid

€16,8 mld

Infrastructuur & waterstaat

€14,9 mld

Totale uitgaven

€486,3 mld

Totale inkomsten

€451,4 mld

7

Ronde 3 – Rekenbattle

6 vragen • elk €20 miljoen

1. Verschil uitgaven en inkomsten: tekort of overschot?

2. Hoeveel meer naar zorg dan naar onderwijs?

3. Zorg + sociale zekerheid samen?

4. Welk % van €486,3 mld gaat naar defensie? Rond af op 1 decimaal.

5. €110,3 mld inkomstenbelasting + €87,8 mld btw = ?

6. Defensie krijgt €5 mld extra. Hoe groot wordt het tekort?

8

Ronde 4 – Video: overheidsuitgaven

Max. €80 miljoen.

1. Noem twee voorzieningen waaraan de overheid belastinggeld uitgeeft.

2. Waarom kan de overheid niet ieder plan onbeperkt betalen?

3. Noem twee grote uitgaven die voor een belangrijk deel vastliggen.

4. Wat kunnen Tweede Kamerleden doen als ze het niet eens zijn met de verdeling?

9

Ronde 5 – Jullie zijn het kabinet

Jullie hebben precies €10 miljard extra

Onderwijs

€3 mld

Zorg

€4 mld

Defensie

€4 mld

Woningen

€3 mld

Lagere belasting

€3 mld

Politie

€2 mld

Klimaat

€2 mld

OV & wegen

€2 mld

Armoede

€2 mld

Cultuur & sport

€1 mld

Kies maatregelen tot EXACT €10 miljard. Daarna: 30 seconden pitch!

10

Ronde 5 – Verdedig jullie keuzes

€50 mln

Begroting is precies €10 miljard.

€50 mln

Economische uitleg: waarom deze keuzes?

€50 mln

Pitch: overtuigend in maximaal 30 seconden.

Wat is jullie belangrijkste keuze?

Waar geven jullie bewust géén extra geld aan?

Wat merkt een gewone burger van jullie beleid?

11

Ronde 6 – Feit of fabel?

Schrijf F = feit, X = fabel • elk €15 miljoen

1. Prinsjesdag 2026 is dinsdag 15 september.

2. De Koning spreekt de Troonrede uit.

3. De Troonrede opent het nieuwe werkjaar van Eerste en Tweede Kamer.

4. Financiën biedt Miljoenennota + Rijksbegroting aan de Tweede Kamer aan.

5. De Eerste Kamer mag zelf bedragen in de begroting wijzigen.

6. De Tweede Kamer behandelt begrotingen als wetsvoorstellen.

7. Na goedkeuring kunnen ministeries vanaf 1 januari de begroting uitvoeren.

8. De overheid krijgt alleen inkomsten uit btw.

12

BONUSVRAAG

Beslissend bij gelijkspel

In welk jaar begon de traditie van het Prinsjesdagkoffertje?

13

FINALE – De begrotingscrisis

Repareer een gat van €10 miljard

Tegenvaller 1

Belastinginkomsten vallen tegen
− €3 mld

Tegenvaller 2

Zorgkosten stijgen
+ €4 mld uitgaven

Tegenvaller 3

Extra veiligheid
+ €3 mld uitgaven

Kies: belastingen verhogen, uitgaven verlagen, of een combinatie.

Dekking moet EXACT €10 miljard zijn.

Leg in maximaal 3 zinnen uit waarom jullie oplossing eerlijk én economisch verstandig is.

14

Finale – €100 miljoen te verdienen

€50 mln

Exact €10 mld dekking

€30 mln

Economische logica

€20 mln

Sterke verdediging

15

Antwoorden – snelle nakijkronde

Alleen tonen na het spelen

Ronde 2: 1 B • 2 A • 3 B • 4 A • 5 B • 6 A • 7 B • 8 A • 9 A • 10 B

Ronde 3: 1 €34,9 mld tekort • 2 €64,7 • 3 €244,2 • 4 7,1% • 5 €198,1 • 6 €39,9 mld tekort

Ronde 6: 1 F • 2 F • 3 F • 4 F • 5 X • 6 F • 7 F • 8 X

Bonus: 1947

16

🏆 WELK KABINET WINT PRINSJESDAG 2026?

Tel alle verdiende miljoenen bij elkaar op.

17