Vloeibare toedieningsvormen in de apotheek

• newEditor
• Productzorg
• MBO
• Studiejaar 1

Vloeibare toedieningsvormen in de apotheek

Leerlijn: wat ga je vandaag leren?

Aan het einde van deze les kun je de verschillende soorten vloeibare toedieningsvormen noemen,

de voor- en nadelen uitleggen,

Latijnse namen herkennen

, de gebruikte water- en oplosmiddelen benoemen en

uitleggen welke hulpstoffen erbij horen.

welke soorten vloeibare toedieningsvormen ken je al

en hoe worden ze toegepast?

noem er minimaal drie

Wat zijn voorbeelden van niet steriele vloeibare toedieningsvormen?

Dit zijn geneesmiddelen in een vloeibare vorm,

zoals drankjes, oplossingen of

suspensies,

Vloeistoffen voor dermaal gebruik,

Gargarisma = gorgeldranken,

oplossingen voor oromucosaal (mondslijmvlies) of dentaal gebruik,

otoguttae = oordruppels,

rhinoguttae = neusdruppels,

collutio = mondspoelvloeistoffen

Lotio, liniment, emulsie, lotion, smeersel, gel

Waarom kiezen voor vloeibaar?

Vloeibare vormen zijn geschikt voor mensen die geen tabletten kunnen slikken, nauwkeurige dosering willen of snel effect nodig hebben.

Soorten vloeibare toedieningsvormen

- Drank (potio) - Siroop (sirupus) - Oplossing (solutio) - Suspensie (suspensio) - Emulsie (emulsio)

Voorbeelden

Toepassingen

- Oraal (via de mond) - Oculair (oogdruppels) - Cutaan (op de huid) - Rectaal (via het rectum)klysma

Latijnse termen in de apotheek

In de receptuur gebruiken we de Latijnse namen, zoals: potio, sirupus, solutio, emulsio, suspensio. Deze helpen in internationale communicatie.

noem drie voordelen van drank in plaats van een tablet

voordelen vloeibare toediening

5. Noem minimaal drie voordelen voor het afleveren van vloeibare toedieningsvorm ten opzichte van een vaste toedieningsvorm.

-De dosering van vloeibare toedieningsvormen kan eenvoudig worden aangepast door het in te nemen volume aan te passen.

-Vloeistoffen zijn gemakkelijk toe te dienen; ze kunnen eventueel worden gemengd met yoghurt of vla.

-Vloeibare toedieningsvormen hebben vaak een snellere werking en betere beschikbaarheid. Dit betekent dat er uiteindelijk meer werkzame stof in de bloedsomloop komt.

-Dranken kunnen eenvoudig ‘op maat’ worden bereid voor de individuele patiënt.

Noem nadelen van een drank

nadelen

S4. Noem minimaal vier nadelen voor het afleveren van vloeibare toedieningsvorm ten opzichte van een vaste toedieningsvorm.

-De houdbaarheid is beperkter, omdat ontledingsreacties in vloeibare geneesmiddelen sneller optreden dan in vaste vormen.

-Vloeistoffen zijn minder eenvoudig te vervoeren.

-Geneesmiddelen met een slechte smaak of die de maagwand sterk irriteren, zijn niet zo geschikt voor een drank.

-Voor suspensies geldt dat de patiënt elke keer weer goed moet schudden, daarom is deze toedieningsvorm niet zo geschikt voor sterk werkzame geneesmiddelen. Want als je niet goed schudt, zit onderin meer werkzame stof dan bovenin, waardoor je de kans loopt de ene keer te weinig en wanneer de fles bijna leeg is, juist te veel binnen te krijgen.

-Door de eenvoud van de toediening zal ongewenst gebruik of overdosering eerder voorkomen.

Aqua communis = kraanwater

Aqua purificata = water dat geen opgeloste mineralen bevat. Het wordt op verschillende manieren bereid; bijvoorbeeld door destillatie, demineralisatie, elektrodeïonisatie en tegenosmose.

Aqua destillata = gedestilleerd water, bevat geen micro-organismen.

Aqua demineralisata = Gedemineraliseerd water; Water dat door een ionwisselaar gezuiverd is en microbiologisch minder betrouwbaar is.

Aqua ad injectabilia = Water voor injectie. Wordt volgens de Europese Farmacopee bereid door destillatie van gewoon of gezuiverd water.

Oplosmiddelen voor vloeibare vormen

Naast water worden stoffen als alcohol (spiritus) en glycerol gebruikt om werkzame stoffen op te lossen of houdbaarheid te verbeteren.

Water, Alcohol, Glycerol, Propylenglycol, Polyethyleenglycol, Sorbitol, Stropen, Ether, Vette olie, Paraffine

Welke hulpstoffen zijn er?

- Smaakstoffen - Conserveermiddelen - Zoetstoffen - Verdikkingsmiddelen

Belangrijke hulpstoffen

Functies

- Smaak verbeteren - Houdbaarheid verlengen - Textuur aanpassen

Voordelen van vloeibare toedieningsvormen

- Makkelijk te slikken - Snelle werking - Precieze dosering mogelijk - Geschikt voor jonge kinderen en ouderen

Nadelen van vloeibare toedieningsvormen

- Minder stabiel (kan bederven)

micro organismen vermenigvuldigen zich het best in water, bij de juiste temperatuur en voedingsstoffen

- Groter risico op doseringsfouten - Onhandig mee te nemen - Smaak soms niet prettig

Samenvatting

Je weet nu welke vloeibare toedieningsvormen er zijn, wat de Latijnse namen betekenen en welke water- en hulpstoffen gebruikt worden in de apotheek.

Herhalen Wat betekent KNMP ?

KNMP

Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering voor Pharmacie

Weet je nog wat de NAN inhoudt?

NAN

Nederlandse Apotheek Norm

Daarin is vastgelegd wat een apotheker zou moeten doen om een goed beroepsbeoefenaar te zijn.

RIFAS

Een model/dienst is het gezondheidsrisico van elk geneesmiddel in alle bereidingen te beheersen  

Reflectie: wat vond je lastig of nieuw?

Schrijf één ding op dat je vandaag geleerd hebt over vloeibare toedieningsvormen dat je nog niet wist.

Waarvoor dient de RIFAS ?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.