DV32 - Blok 11 - EHBD - praktijkles 2
ABCDE toepassen in praktijk
DV32 - Blok 11 - EHBD - praktijkles 2
ABCDE toepassen in praktijk
Leerdoelen
Aan het einde van deze les:
Kan ik het ABCDE-model toepassen
Kan ik een dier systematisch beoordelen (SPAR)
Kan ik spoed herkennen
Kan ik mijn handelen uitleggen
Kan ik samenwerken in een situatie
Vorige les hebben jullie geleerd hoe je moet handelen. Vandaag gaan we daar structuur in brengen.
Wat was het belangrijkste van vorige les?
Vandaag
ABCDE oefenen
SPAR toepassen
Gezondheidsonderzoek
Spoed vs geen spoed
Casussen
Wat doe je wel?
Eerst kijken, dan doen
Veiligheid eerst
Rust = controle
Werk samen
Twijfel = hulp inschakelen
Je weet nu wat je moet doen, maar soms raak je in de war. ABCDE helpt je stap voor stap.
Niet elk dier is hetzelfde
Weet je het nog? Hoe benader, hanteer en fixeer je een:
Hond
Kat
Konijn
Vogel
Knaagdier
Sleep in de juiste volgorde
ABCDE in de praktijk
A → airway - luchtweg
B → breathing - ademhaling
C → circulation - bloedingen
D → disability- reactie
E → exposure- omgeving/letsel
SPAR
S – Slijmvliezen
kleur
droog/nat
P – Pols
snel/langzaam
voelbaar
A – Ademhaling
rustig/moeilijk
snel/langzaam
R – Reflexen
reageert het dier?
bewustzijn
Reanimeren
Samen reanimeren: afwisselen in beademen en hartmassages
Na elke 2 minuten; controleren pols
Na 10 minuten stoppen met reanimeren (behalve bij onderkoeling)
Reanimatie bij
landbouwhuisdieren;
nauwelijks mogelijk.
Maak aantekening tijdens het
volgende filmpje om zo te
kunnen oefenen.
Reanimeren
Doornemen ABCDE protocol Animalis
Doornemen SPAR protocol
Nu jullie!
Oefen in kleine groepjes (max 3). Zorg dat iedereen in een groepje zit!
Oefen:
SPAR
ABCDE
oefen een keer het reanimeren op de hond (die gaat rond per groepje).
minute
second
Pauze
10 minuten
minute
second
Wel of geen spoed?
Levensbedreigende spoedgevallen
Onmiddellijk handelen - direct naar DA
Bewusteloosheid, ernstige bloeding, loos braken, ernstige verbranding
Spoedgevallen niet direct levensbedreigend
Wel behandeld door DA, niet levensbedreigend
Flauwte, lichte bloeding, open wond, botbreuk, ontwrichting
Lichte spoedgevallen
Naar DA op afspraak (later op de dag)
Bloed in urine, braken, kleine wonden, oppervlakkige brandwonden.
Spoed of geen spoed?
Situatie 1
Hond loopt licht mank maar eet en reageert normaal.
Spoed of geen spoed?
Situatie 2
Hond reageert nauwelijks en ademt zwaar.
Spoed of geen spoed?
Situatie 3
Een hond heeft een snee aan de poot maar loopt normaal.
Spoed of geen spoed?
Situatie 4
Een hond heeft diarree maar drinkt en reageert normaal.
Spoed of geen spoed?
Situatie 5
Een kat sleept met zijn achterpoten.
Casus 1
Tijdens het voeren zie je een hond plotseling heftig kokhalzen.
De hond strekt zijn nek naar voren en maakt piepende geluiden.
Hij probeert te slikken en krabt langs zijn bek.
Er komt speeksel uit de mond.
Wat valt je direct op?
Welke letter van ABCDE is hier het belangrijkst?
Is dit spoed? Waarom?
Wat doe je als eerste?
Wat doe je juist NIET?
Casus 1
Wat valt op?
moeite met ademhalen/slikken
mogelijk iets in keel/luchtweg
onrust/paniek
Belangrijkste letter:
A – Airway
Spoed?
Ja
Probleem met luchtweg = altijd spoed
Wat doe je?
rustig blijven
kijken naar ademhaling/luchtweg
hulp inschakelen
dier rustig houden
Wat doe je NIET?
blind in de keel grijpen
paniek maken
Casus 2
Je hoort buiten een harde gil van een eigenaar.
Een hond is aangereden door een fiets en ligt op de grond.
De hond probeert op te staan maar zakt door één achterpoot.
Bij de poot zie je veel bloed op de grond liggen.
Wat valt op?
Welke letter van ABCDE?
Spoed?
Wat doe je?
Wat doe je NIET?
Casus 2
Wat valt op?
bloeding
pijn
mogelijk breuk
Belangrijkste letter:
C – Circulation
Waarom spoed?
bloedverlies
mogelijk shock
Wat doe je?
rust bewaren
bloeding beoordelen
hulp inschakelen
hond zo min mogelijk laten bewegen
Wat doe je NIET?
hond zomaar optillen/verplaatsen
paniek maken
Casus 3
Tijdens het uitlaten wordt een hond uit een sloot gehaald.
De hond ligt nat op de grond en reageert traag.
Hij ademt snel en oppervlakkig en hoest water op.
De eigenaar raakt in paniek.
Wat zie je?
Welke letter van ABCDE is het belangrijkst?
Is dit spoed?
Wat doe je als eerste?
Hoe houd je rust in deze situatie?
Casus 3
Wat valt op?
ademhalingsproblemen
nat dier
traag reageren
Belangrijkste letter:
B – Breathing
Spoed?
Ja
Wat doe je?
ademhaling controleren
hond rustig houden
warmte geven
hulp inschakelen
Rust houden?
rustig praten
overzicht houden
eigenaar duidelijke opdrachten geven
Casus 4
Op een warme dag ligt een hond languit in de buitenren.
De hond hijgt extreem hard en reageert langzaam als je hem roept.
Zijn tong hangt ver uit de bek en hij probeert niet meer op te staan.
De zon staat vol op de ren.
Wat zie je?
Welke letter van ABCDE past hier het best bij?
Waarom is dit gevaarlijk?
Wat doe je als eerste?
Wat zou de oorzaak kunnen zijn?
Casus 4
Wat valt op?
extreem hijgen
sloom reageren
hitte
Belangrijkste letter:
E – Exposure / omgeving
Waarom gevaarlijk?
kans op oververhitting
kan snel verslechteren
Wat doe je?
hond uit warmte halen
rustig houden
hulp inschakelen
Oorzaak?
hitte / zon / oververhitting
Casus 5
Je loopt de dierenruimte binnen en ziet een kat stil in een bench liggen.
Als je de bench opent reageert de kat langzaam.
De kat probeert op te staan maar loopt wankel en valt bijna om.
Daarna gaat hij weer liggen.
Wat valt op aan het gedrag?
Welke letter van ABCDE past hierbij?
Is dit normaal gedrag? Waarom niet?
Wat doe je als eerste?
Waarom moet je voorzichtig zijn met deze kat?
Casus 5
Wat valt op?
suf gedrag
wankel lopen
minder reactie
Belangrijkste letter:
D – Disability
Normaal?
Nee
Wat doe je?
observeren
rustig benaderen
veiligheid beoordelen
hulp inschakelen
Waarom voorzichtig?
pijn/stress
mogelijk agressie
Handelingen af laten
tekenen door docent
Handeling (2 en 3)