Deze slide heeft geen instructies
Welke wetten rondom palliatieve en stervensfase ken je ?
Welke wetten bij palliatieve zorg?
Palliatieve zorg wordt vergoed uit de zorgverzekering, de Wet langdurige zorg (Wlz) en/of de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit hangt af van of je een indicatie voor de Wet langdurige zorg hebt, of niet. Voor sommige zorg betaal je het eigen risico en/of een eigen bijdrage.
Terminale zorg wordt vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) of vanuit de zorgverzekering. Dit is afhankelijk van de situatie. Terminale zorg thuis of in een hospice wordt betaald uit de Wlz. Dit kan bij alle vormen (pgb, modulair pakket thuis of volledig pakket thuis).
Wetten en richtlijnen rondom sterven en dood
wet toetsing levenseinde op verzoek en hulp bij zelfdoding
melding en toetsing bij euthanasie
wet op de lijkbezorging
wet op orgaandonatie
richtlijn palliatieve fase
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Veel voorkomende zorgproblemen in de laatste levensfase
Buitenwereld wordt steeds kleiner
Minder eten en drinken
Keert in zichzelf
Obstipatie
Moeite met aanvaarden en loslaten (ook familie)
Hik
Pijn
Verwardheid (delier, vaker op het eind)
Kortademigheid
Misselijkheid en braken
Ileus
Mondklachten
Vermoeidheid (= meest voorkomend, minste te behandelen)
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve sedatie
Het lijden aan het eind van het leven kan zo zwaar zijn, dat het verlagen van iemands bewustzijn (‘sederen’) het enige is dat de situatie nog kan verlichten. Deze behandeling wordt palliatieve sedatie genoemd.
Deze slide heeft geen instructies
4 fasen in de palliatieve zorg
1.ziektegericht:
de ziekte wordt behandeld zonder dat genezing mogelijk is
2;. symptoomgerichte palliatie
de focus licht op het verlichten en onder controle houden van de symptomen. de ziekte schrijdt voort, de cliënt al verzwakken en minder mobiel worden . de symptomen verergeren en in deze fase worden beslissingen genomen rondom het levenseinde.
3. palliatie in de stervensfase:hier verschuift de aandacht van kwaliteit van leven naar kwaliteit van sterven
4. de nazorg. dit wordt ook gezien als onderdeel van de palliatieve zorg. soms hebben naasten behoefte aan ondersteuning tijdens de rouwarbeid
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve Sedatie
Besluitvorming wordt beïnvloed door veel factoren (opvatting over 'goed sterfbed', hoeveelheid symptomen, draagkracht-Besluitvorming wordt beïnvloed door veel factoren (opvatting over 'goed sterfbed', hoeveelheid symptomen, draagkracht-
= Het opzettelijk verlagen van het bewustzijn in de laatste levensfase
- continue sedatie
- kortdurend of intermitterend (bv `s nachts)
Doel is het verlichten van lijden dmv verlagen van bewustzijn
Bij ondraaglijk lijden door onbehandelbare (refractaire) symptomen
- arts bepaald vanuit professionaliteit of een symptoom onbehandelbaar is
- randvoorwaarde; het overlijden wordt binnen 1-2 weken verwacht
Besluitvorming wordt beïnvloed door veel factoren (opvatting over 'goed sterfbed', hoeveelheid symptomen, draagkracht-draaglast cliënt/mantelzorg, lichamelijke uitputting)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Voorwaarden palliatieve sedatie
1. Dat de zieke zich daadwerkelijk in de stervensfase bevindt: zijn levensverwachting moet beperkt zijn (enkele dagen, hooguit twee weken);
2. Dat de klachten niet meer op een andere wijze te verlichten zijn. Deze situatie kan bij voorbeeld ontstaan door lichamelijke pijn, maar ook door verwardheid, misselijkheid, uitputting, benauwdheid, angst of een optelsom van dergelijke klachten.
Bij ondraaglijk lijden in de laatste twee weken van het leven als gevolg van refractaire symptomatologie is palliatieve sedatie ter verlichting van dat lijden een optie. Een zorgvuldige besluitvorming staat daarbij centraal.
Reflectievraag, een eigen ervaring over palliatieve sedatie:
Hoe heb je zelf te maken gehad met palliatieve sedatie?
Heb je zelf wel eens palliatieve sedatie toegepast?
wat ging goed en/of waar ben je tevreden over?
Hoeveel tijd zit er tussen de start van de palliatieve sedatie en het overlijden?
Is onvoorspelbaar.
Uit onderzoek is het volgende bekend over de duur:
Minder dan 1 dag –> 53%
1-7 dagen –> 45%
Langer dan 7 dagen –> 1%
Deze slide heeft geen instructies
Aandacht palliatieve sedatie
• Psychosociale zorg voor cliënt/bewoner en naasten.
• Voorlichting geven over sedatie, aan zowel cliënt/bewoner en naasten als overige hulpverleners en
betrokkenen over afspraak diepe sedatie? of mogelijkheid om wakker te worden.
• Afspraken maken over 'afscheid' nemen
• Assisteren arts bij sedatie
• Verpleegtechnisch handelen - subcutane toediening (Midazolam via
vlindernaald) intermitterend of via pomp
• Evaluatie comfort cliënt/bewoner - start Zorgpad Stervensfase
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve zorg begint als het moment van sterven dichterbij komt?
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve zorg heeft ook betrekking op de naasten van de zorgvrager
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Kwaliteit van leven is ook afhankelijk van de normen en waarden van de zorgvrager
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve zorg is gericht op het vergroten van de autonomie van de zorgvrager
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Waar staat palliatieve sedatie voor?
verhogen van bewustzijn zodat de zorgvrager zo min mogelijk lijdt
om kwaliteit van sterven te verbeteren
om kwaliteit van leven te verbeteren
verlagen van het bewustzijn zodat de zorgvrager zo min mogelijk lijdt
in de volgende dia krijg je uitleg van een arts over palliatieve sedatie
Financiering van palliatieve zorg
Afhankelijk van de plaats waar de zorg gegeven wordt, welke wet van toepassing is.
Zorgverzekeringswet (Zvw)
Wet langdurige zorg (Wlz)
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Jeugdzorg (JZ)
Deze slide heeft geen instructies
Uit welk land komt het woord Euthanatos?
Colombia
Portugal
Griekenland
Duitsland
Deze slide heeft geen instructies
Euthanasie
Opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene op diens uitdrukkelijke verzoek.
Zorgvuldigheidseisen arts:
Vrijwilligheid bij de patiënt
Herhaald en weloverwogen verzoek
Uitzichtloos en ondraaglijk lijden
Een andere arts moet geraadpleegd zijn (SCEN)
Arts moet melding maken, regionale toetsingscommissie zal toetsen of er zorgvuldig is gehandeld
Als hieraan niet wordt voldaan, is euthanasie strafbaar!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/levenseinde-en-euthanasie/euthanasie
https://www.waardigheidentrots.nl/category/onderwerpen/palliatieve-zorg/page/5/
https://www.nvve.nl/informatie
Deze slide heeft geen instructies
Zelfbeschikkingsrecht
Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn strafbaar. Alleen artsen kunnen deze handelingen in bijzondere omstandigheden en bij naleving van alle zorgvuldigheidseisen straffeloos uitvoeren.
Principiële bezwaren van artsen tegen euthanasie en hulp bij zelfdoding dienen te worden gerespecteerd.
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebeurt er na de Euthanasie
Arts
Lijkschouwarts
Officier van Justitie
Regionale Toetsingscommissie
Deze slide heeft geen instructies
Benoem 4 verschillen tussen euthanasie en palliatieve sedatie.
Doe euthanasie
Continue sedatie versus euthanasie
Deze slide heeft geen instructies
Is bij palliatieve sedatie sprake van euthanasie
Ja
Nee
Deze slide heeft geen instructies
Morfine
feiten en fabels
Deze slide heeft geen instructies
Morfine werkt niet verslavend
Ja, dat klopt
nee, dat klopt niet
Verslaving is onder te verdelen in geestelijke en
lichamelijke afhankelijkheid. Als u morfine als pijnstiller
gebruikt, is de kans op geestelijke afhankelijkheid zeer
gering. Een verslaving treedt op wanneer iemand zonder pijn morfine gebruikt, dan treedt er een bepaalde
‘kick‘ op. Deze ‘kick’ treedt niet op wanneer morfine
de functie heeft om pijn te verlichten. Zoals bij bijna
ieder geneesmiddel dat langdurig wordt gebruikt, is
er wel sprake van lichamelijke gewenning aan morfine.
Dit is op zich niet schadelijk. Alleen als het gebruik
van morfine plotseling wordt gestaakt, kan dat zogenaamde ontwenningsverschijnselen veroorzaken. Voorbeelden zijn: hartkloppingen, zweten, misselijkheid,
braken en diarree. Deze verschijnselen kunnen worden
voorkomen door de dosis geleidelijk te verlagen. Doe
dit in overleg met uw arts.
Van morfine heb je steeds meer nodig
ja
nee
De dosering morfine wordt alleen verhoogd wanneer
de pijn toeneemt. De pijn bepaalt hoeveel morfine
u nodig heeft. Daarbij is het goed om te weten dat
de dosis van morfine in principe geen bovengrens
heeft. Er zijn mensen die het honderdvoudige van de
dosering waarmee ze gestart zijn, krijgen toegediend.
Morfine werkt levensbekortend
Ja
Nee
Het is een misverstand dat morfine alleen wordt
gegeven in het eindstadium van kanker. De veronderstelling dat morfine levensbekortend werkt, is niet juist.
Morfine wordt niet voorgeschreven om de dood te
bespoedigen. Ongeveer 25% van de morfine wordt
gebruikt door patiënten met langdurige, chronische
ziekten zoals reuma. Morfine kan dus jaren achtereen
als pijnstiller worden voorgeschreven. Ook kan
morfine tijdelijk worden gegeven en daarna worden
afgebouwd, zoals na een operatie.
Morfine veroorzaakt ademhalingsmoeilijkheden
Ja
Nee
Bij de behandeling van pijn met morfine spelen
ademhalingsmoeilijkheden geen rol. Alleen zeer hoog
gedoseerde morfineinjecties in een ader kunnen
problemen met de ademhaling veroorzaken. Benauwdheid kan juist reden zijn om morfine voor te schrijven
Van morfine wordt je suf
Ja
Nee
Sufheid is een bijwerking die kan optreden tijdens
de eerste dagen van de behandeling met morfine of
na verhoging van de dosis morfine. Vaak wordt de
innerlijke rust, die optreedt als men geen last meer
heeft van pijn, verward met sufheid en slaperigheid.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vragen?
Deze slide heeft geen instructies