Herhalen leesvaardigheid
Herhalen leesvaardigheid
Terugblik
In de vorige les heb je de schrijftoets gemaakt.
Lesdoelen
Aan het einde van de les weet je weer waar we de vorige keer met leesvaardigheid mee bezig waren.
Wat weet je nog van leesvaardigheid?
Titel
Een titel vertelt waar een tekst over gaat. Het is vaak het eerste wat je leest.
Waarom is een titel belangrijk?
Je weet meteen het onderwerp van de tekst.
Een titel maakt je nieuwsgierig.
Je kunt voorspellen waar de tekst over gaat.
Voorbeeld
Titel: Waarom bijen belangrijk zijn
Dan weet je dat de tekst over bijen gaat.
Tussenkopje
Een tussenkopje is een klein kopje boven een stukje tekst.
Waarom gebruik je tussenkopjes?
De tekst wordt overzichtelijk.
Je kunt snel informatie zoeken.
Je begrijpt de tekst makkelijker.
Voorbeeld
Titel: Waarom bijen belangrijk zijn
Tussenkopje: Bijen helpen bloemen groeien
Onder dit tussenkopje staat informatie over bloemen en bijen.
Onderwerp en deelonderwerp
Wat is het onderwerp?
Het onderwerp is waar de hele tekst over gaat.
Voorbeeld
Een tekst gaat over gezonde voeding.
Onderwerp: gezonde voeding
Wat is een deelonderwerp?
Een deelonderwerp is een klein onderdeel van het onderwerp.
Voorbeeld
Bij het onderwerp gezonde voeding kunnen de deelonderwerpen zijn:
groente en fruit;
genoeg water drinken;
minder suiker eten.
Hoe herken je een deelonderwerp?
Vaak heeft elk deelonderwerp een eigen tussenkopje.
Alinea
Een alinea is een stukje tekst dat bij elkaar hoort.
Een nieuwe alinea begint op een nieuwe regel.
Waarom gebruik je alinea’s?
De tekst wordt duidelijker.
Je kunt makkelijker lezen.
Elke alinea gaat over een deel van het onderwerp.
Voorbeeld
Alinea 1: informatie over wat bijen doen.
Alinea 2: informatie over waarom bijen belangrijk zijn voor mensen.
Feiten en meningen
Wat is een feit?
Een feit is iets dat waar of niet waar is. Je kunt controleren of het klopt.
Voorbeelden van feiten
Een week heeft zeven dagen.
Water kookt bij 100 graden.
Een koe geeft melk.
Hoe herken je een feit?
Het is controleerbaar.
Je kunt het opzoeken.
Iedereen kan bewijzen of het waar is.
Wat is een mening?
Een mening is wat iemand ergens van vindt.
Voorbeelden van meningen
Voetbal is de leukste sport.
Spruitjes zijn vies.
Hoe herken je een mening?
Vaak zie je woorden zoals:
ik vind;
volgens mij;
Belangrijk verschil
Een feit kun je bewijzen.
Een mening is persoonlijk.
Kernzin
Een kernzin is de belangrijkste zin van een alinea. In de kernzin staat waar de alinea over gaat.
Waar staat de kernzin vaak?
aan het begin van de alinea;
soms aan het einde.
Voorbeeld
Bijen zijn belangrijk voor de natuur. Ze helpen bloemen en planten groeien.
De kernzin is:
Bijen zijn belangrijk voor de natuur.
Tip:
Vraag jezelf af:
'Welke zin vertelt het belangrijkste van deze alinea?'
Hoofdzaken en bijzaken
Wat is een hoofdzaak?
Een hoofdzaak is belangrijke informatie.
Als je de hoofdzaak weglaat, begrijp je de tekst minder goed.
Voorbeeld hoofdzaak
Bijen zorgen voor bestuiving van planten.
Dit is belangrijke informatie.
Hoe herken je hoofdzaken?
Ze vertellen de belangrijkste informatie.
Ze horen vaak bij de kernzin.
Zonder deze informatie snap je de tekst niet goed.
Wat is een bijzaak?
Een bijzaak geeft extra uitleg of een voorbeeld.
Voorbeeld bijzaak
Een honingbij kan duizenden bloemen bezoeken.
Dit is extra informatie.
Hoe herken je bijzaken?
Het zijn voorbeelden of extra uitleg.
De tekst blijft begrijpelijk zonder deze informatie.
Hoofdgedachte
Wat is een hoofdgedachte?
De hoofdgedachte is de belangrijkste boodschap van de hele tekst.
De schrijver wil dat jij dit vooral onthoudt.
Hoe vind je de hoofdgedachte?
Vraag jezelf af:
‘Wat wil de schrijver mij vertellen over het onderwerp?’
Hoofdgedachte
Voorbeeld
Onderwerp: bijen
Tekst: Bijen helpen bloemen en planten groeien. Ook zorgen ze ervoor dat mensen groente en fruit kunnen eten.
Hoofdgedachte: Bijen zijn belangrijk voor mens en natuur.
Belangrijk verschil
Onderwerp = waar de tekst over gaat.
Hoofdgedachte = wat de schrijver over het onderwerp wil zeggen.
Lees de tekst: Hoeveel kostte een boek in de middeleeuwen?
Wat is het onderwerp van de tekst?
Waarom waren boeken in de middeleeuwen zo duur?
Omdat boeken uit goud werden gemaakt
Omdat boeken met de hand werden geschreven
Omdat er te veel boeken waren
Omdat papier verboden was
Wie konden vroeger vooral boeken kopen?
Alleen rijke mensen en kloosters
Alleen kinderen
Alleen boeren
Iedereen kon boeken kopen
Welke uitvinding maakte boeken later goedkoper?
De televisie
De computer
De boekdrukkunst
Het internet
Waarop schreven monniken vroeger hun boeken?
Op hout
Op perkament van dierenhuiden
Op plastic
Op steen
Waarom duurde het maken van een boek lang?
Omdat kopiisten alles met de hand moesten schrijven
Omdat boeken steeds opnieuw kapot gingen
Omdat er geen inkt bestond
Omdat mensen niet konden lezen
Wat betekent het woord boekdrukkunst?
Het tekenen van boeken
Het met de hand overschrijven van boeken
Het drukken van boeken met een drukpers
Het verkopen van boeken
Waarom waren boeken in de middeleeuwen zeldzaam?
Omdat niemand boeken wilde lezen
Omdat boeken duur en moeilijk te maken waren
Omdat er geen verhalen bestonden
Omdat boeken verboden waren
Wat moesten kopiisten doen?
Boeken verkopen
Verhalen bedenken
Boeken met de hand overschrijven
Papier maken
Wat is de hoofdgedachte van de tekst?
Boeken waren vroeger goedkoop.
Iedereen kon vroeger boeken kopen.
Boeken maken duurde vroeger lang en kostte veel geld.
Monniken lazen graag boeken.
Is het een hoofdzaak of een bijzaak?
Hoofdzaak
Bijzaak
Boeken waren erg duur in de middeleeuwen.
Sommige boeken hadden mooie versieringen.
Boeken werden met de hand geschreven.
Een kopiist moest zijn pen vaak slijpen.
Is het een feit of een mening?
Mening
Feit
Boeken werden vroeger met de hand geschreven.
Perkament werd gemaakt van dierenhuiden.
Middeleeuwse boeken zijn veel mooier dan moderne boeken.
Het lijkt mij saai om een boek over te schrijven.
Hoe ging het vandaag?