VOH leiderschapsLab - ws #1

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditorStudielessenMiddelbare schoolmavo, havo, vwoLeerjaar 1-6

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 5 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Deze slide heeft geen instructies

Van visie naar zichtbaar gedrag

Leidinggeven vanuit een visie op leren

Veel scholen hebben een visie op leren. Maar als ik morgen drie lessen binnenloop, met drie leerlingen praat en een teamvergadering bijwoon: zou ik die visie dan kunnen herkennen?

Waar sta jij als schoolleider?

"Een goede docent moet zelf kunnen bepalen

hoe hij lesgeeft."

Deze slide heeft geen instructies

Waar sta jij als schoolleider?

"Als we gezamenlijk weten wat effectief onderwijs is, mag de schoolleiding verwachten dat iedere docent daarnaar handelt."

Deze slide heeft geen instructies

Waar sta jij als schoolleider?

"Gezamenlijke afspraken over hoe goed onderwijs eruitziet, beperken de professionele vrijheid van docenten."

Deze slide heeft geen instructies

Waar sta jij als schoolleider?

"Als een docent uitstekende resultaten behaalt, maakt het minder uit of hij zich aan gezamenlijke afspraken houdt."

Deze slide heeft geen instructies

Leiderschapsvraagstuk

Hoe zorg je ervoor dat een gezamenlijke visie op leren niet op papier blijft staan, maar zichtbaar wordt in lessen, professionele gesprekken en kwaliteitsontwikkeling?

Praktijk JdW:

Van schoolplan naar Kijkwijzer, Klimwijzer en Koerswijzer

In het lab: 

Onderzoeken hoe een onderwijsvisie wordt vertaald naar concreet gedrag en een gedeelde taal. Welke rol heeft de schoolleider in het creëren van die taal en het vasthouden van de koers?



Leiderschapsdilemma

Waar schuurt het?


Waar ligt voor jou de grens tussen

professionele ruimte en gezamenlijke kaders?

Deze slide heeft geen instructies

Leiderschapsdilemma

Waar schuurt het?

Fictieve casus: De eigenzinnige topdocent


Een ervaren docent behaalt uitstekende examenresultaten. Leerlingen waarderen zijn lessen. Toch weigert hij de gezamenlijk afgesproken didactische werkwijze te gebruiken.

Hij zegt: ‘Ik ben een professional. Zolang mijn leerlingen goed presteren, moet de schoolleiding zich niet met mijn lessen bemoeien.’

De teamleider vindt dat hij zich aan de gezamenlijke afspraken moet houden. Een aantal collega's steunt de docent.

4

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Waar ligt voor jou de grens tussen professionele ruimte en gezamenlijke kaders?

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.


Johan de Witt Scholengroep 

Kaders én ruimte


Op de Johan de Witt Scholengroep proberen we die spanning niet op te lossen door te kiezen tussen standaardisering óf autonomie. We kiezen voor heldere, gezamenlijke kaders voor wat we essentieel vinden voor goed leren. Binnen die kaders is professionele ruimte.

Deze slide heeft geen instructies

Praktijkvoorbeeld

Hoe krijgt dit bij ons vorm?

Onze keuzes baseren we op:


  • wetenschappelijke inzichten

  • praktijkervaring

  • specifieke context van onze school en leerlingpopulatie

Deze slide heeft geen instructies

Onze koers

Visie

Visie

Johan de Witt Scholengroep leidt jongeren op tot goed geïnformeerde, zelfverzekerde en maatschappelijk betrokken wereldburgers.

 




Biesta's drieslag:

  1. Kwalificatie

  2. Persoonsvorming 

  3. Socialisatie

Deze slide heeft geen instructies

Onze onderwijskundige bril 


Evidence-informed onderwijs 

  • Cognitieve leerpsychologie

  • Cultureel responsiviteit 



(Kirschner et al., 2006; Sweller et al., 2019; Bjork & Bjork, 2011; Ashman, 2021; Muijs & Reynolds, 2017; Gay, 2013; Agirdag, 2020; Alhanachi, 2023; Hammond, 2014; El Hadioui, 2022)

Deze slide heeft geen instructies

Van visie naar zichtbaar gedrag


Als dit is wat wij geloven over leren…

→ Wat willen we dan leerlingen zien doen?

→ Wat willen we dan leraren zien doen?

→ Wat vraagt dat van schoolleiders?

Deze slide heeft geen instructies

Van abstracte overtuiging, naar observeerbaar gedrag

VISIE OP LEREN

↓  

LEERLINGGEDRAG

Klimwijzer: Wat vraagt effectief leren van de leerling?

↓  

LERAARGEDRAG

Kijkwijzer: Wat vraagt effectief onderwijs van de leraar?

↓  

LEIDERSCHAPSGEDRAG

Koerswijzer: Wat vraagt dit van de schoolleider?

Als je visie vertaalt naar zichtbaar gedrag…

Hoeveel leg je dan vast?


Wanneer geeft een gezamenlijke standaard richting?

En wanneer beperkt die professionele ruimte?


We hebben laten zien hoe wij deze vraag proberen te beantwoorden. Nu naar jullie school.

Praktijkvoorbeeld

Het aanleren van effectieve leerstrategieën 

VISIE OP LEREN

Effectief leren vraagt om kennis van en vaardigheid in leerstrategieën.

↓  

LEERLINGGEDRAG

Leerlingen kiezen, oefenen en evalueren effectieve leerstrategieën.

↓  

LERAARGEDRAG

Mentoren leggen leerstrategieën uit, doen deze voor en begeleiden leerlingen bij het toepassen ervan.

Docenten leggen strategieën binnen hun vak uit, doen ze voor en laten leerlingen ermee oefenen.

↓  

LEIDERSCHAPSGEDRAG

Leercoördinator én schoolleiders faciliteren, stimuleren en bewaken een gezamenlijke aanpak.

Deze slide heeft geen instructies

Een gedeelde visie vanuit vier perspectieven












Een gedeelde visie wordt pas richtinggevend als zij wordt vertaald naar zichtbaar gedrag én duurzaam wordt verankerd.

2. Leren organiseren: Hoe richten we onderwijs zo in dat dit leren daadwerkelijk wordt ondersteund?

Verbindt de visie op leren aan didactiek, pedagogiek, instructie en verwachtingen.


3. Professionaliteit & cultuur: Welk professioneel handelen en welke cultuur zijn daarvoor nodig?

Legt de verbinding met collectief leren, samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijskwaliteit. 



1. Leren & gedrag: Wat weten we over hoe leerlingen leren en welk gedrag daarbij helpt?

Onderbouwd vanuit o.a. cognitieve psychologie, cognitieve belasting en deliberate practice.


4. Veranderen & verankeren: Hoe zorgen we dat gewenst handelen niet tijdelijk, maar duurzaam wordt?

Richt zich op implementatie, cultuurverandering, kwaliteitszorg en borging.



(Kirschner & Hendrick, 2020; Sweller et al., 2011; Rosenshine, 2012; Rubie-Davies, 2014; Willingham, 2009; DuFour et al., 2015; Senge, 2010; Muhammad, 2009)

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag (individueel)

Het Visiekwadrant

Werk het visiekwadrant voor jezelf uit. 


Doorloop de vier kwadranten en noteer per onderdeel:

  1. Wat is jouw visie? Formuleer kort wat jij belangrijk vindt en waar je in gelooft.

  2. Maak het concreet. Wat betekent deze visie voor de dagelijkse praktijk?

  3. Maak het zichtbaar. Waaraan zouden leerlingen, collega’s of anderen kunnen zien of horen dat deze visie daadwerkelijk wordt toegepast?

10

minute

00

second

Denk vanuit de gewenste situatie: hoe willen we dat het eruitziet als we dit écht goed doen?


visie → concreet gedrag/praktijk → zichtbaar bewijs

Aan de slag (in duo's) 

De kritische vriend

Leg je kwadrant aan elkaar voor.


De ander mag alleen deze drie vragen stellen:

  1. Kan ik dit daadwerkelijk zien of horen?

  2. Wat is bij jullie een gezamenlijke standaard en wat laat je bewust aan de professional?

  3. Waar zie jij de grootste kloof tussen jullie visie en de dagelijkse praktijk?

5

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Leiderschapsveiling

Waar zet jij op in?

Waar zitten jouw grootste leiderschapsopgaven?


  1. Onze visie scherper maken

  2. Gewenst gedrag concreter maken

  3. Meer professioneel gesprek voeren

  4. Professionals beter ondersteunen

  5. Duidelijker zijn over wat niet vrijblijvend is

  6. Afspraken beter verankeren

2

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Waar ligt voor jou nu de grens tussen professionele ruimte en gezamenlijke standaard?

Deze slide heeft geen instructies

Nog vragen?

Bedankt voor

jullie inzichten.

Deze slide heeft geen instructies