4.2 Leren
4.2 Leren
Doelen van de les
Jij kan benoemen welke soorten leren er zijn.
Jij weet wat reflexen zijn.
Jij kan uitleggen hoe je dieren kunt trainen.
Jij kunt het verschil tussen 'aangeboren' en 'aangeleerd' uitleggen
Programma van de les
-Herhaling paragraaf 4.1: Prikkels en gedrag d.m.v. quizvragen
-Uitleg paragraaf 4.2 Leren
-Zelfstandig aan de slag
Start opdracht
Lees in stilte de groene tekst blokken op bladzijde 21 t/m 26.
m
s
Wat is gedrag?
Alles wat een mens doet
Alles wat een dier doet
Alles wat een mens of dieren doet
Het observeren van dieren
Welke twee type prikkels onderscheiden we?
Binnen en buiten prikkels
Hoge en lage prikkels
Ronde en vierkante prikkels
Inwendige en uitwendige prikkels
Een lijst met beschrijvingen van de verschillende handelingen van dieren of mensen, noem je een....
Ethogram
Protocol
Etholoog
Bioloog
Aangeboren gedrag
Aangeboren gedrag is gedrag dat een dier of mens niet hoeft te leren, maar al vanaf de geboorte heeft.
Aangeboren gedrag en leren door spelen, vergroten de kans om te overleven.
Reflexen
Reflexen zijn snelle reacties die onbewust gebeuren.
Sommige reflexen houd je je hele leven (bijvoorbeeld pupilreflex), andere alleen gedurende een bepaalde periode (bijvoorbeeld zuigreflex).
Manieren om te leren
Je kunt dieren trainen door het juiste gedrag te belonen en het verkeerde gedrag te bestraffen.
Dieren en mensen leren door:
- imiteren
- straffen en belonen
- oefenen
- inzicht
- inprenting
- gewenning
Imiteren
Gedrag wat je ziet na doen
Straffen en belonen
goed gedrag belonen en verkeerd gedrag straffen
Oefenen
Gedrag herhalen; Dingen gewoon proberen en kijken of het werkt
Inzicht
Inzien hoe iets werkt; nieuw gedrag bedenken
Inprenting
Leren in een korte, gevoelige periode
Gewenning
Afleren om op prikkels te reageren
Controle vragen
1.Bekijk de vraag
2.Schrijf het juiste antwoord op
Wacht tot je misschien de beurt krijgt om antwoord te geven op de vraag
Wat is GEEN voorbeeld van een inwendige prikkel
Motivatie om iets te doen
Enthousiasme voor de toets morgen
Reageren op een luchtalarm
Hormonen die zorgen voor puberaal gedrag
Wat is inprenting
leren door straffen en belonen
leren in een gevoelige periode
leren van soortgenoten
leren door trial and error
Aan het werk
Hoofdstuk 4. Gedrag
Paragraaf 4.2 Leren
In je werkboek opdracht 1 t/m 7 in stilte.
Vragen steek je vinger op ik kom langs
BEN JE KLAAR?
Samenvatten/begrippenlijst maken paragraaf 4.2
m
s
Noem drie manieren van leren die je vandaag hebt geleerd
Afsluiting
Lesdoelen behaald?
Jij kan benoemen welke soorten leren er zijn.
Jij weet wat reflexen zijn.
Jij kan uitleggen hoe je dieren kunt trainen.
Jij kunt het verschil tussen 'aangeboren' en 'aangeleerd' uitleggen
Huiswerk:
Opdracht 8 t/m 14 is af +begrippenlijst of samenvatting van de leerdoelen 4.2
Volgende les: start 4.3 Leren
m
s
Welke van deze gedragingen is leren door oefenen?
Een jong eendje volgt zijn moeder
Een welp (jonge leeuw) leert door nadoen jagen
Door rijlessen auto leren rijden
Een zalm gaat ieder jaar terug naar dezelfde broedgrond
Een zuigreflex bij een jong varkentje is een voorbeeld van...?
Aangeleerd gedrag
Oefenen
Inprenting
Aangeboren gedrag
Als op een prikkel altijd meteen dezelfde reactie volgt dan heet die REACTIE een ....
Inwendige prikkel
Reflex
Aangeboren
Beloning
Als je aan een drukke straat woont hoor je op een bepaald moment niet meer de auto's. Dit is een voorbeeld van ...?
Leren
Gewenning
Imiteren
Lichaamstaal
Wat is de FUNCTIE van aangeboren gedrag meestal bij dieren?
Het volgen van de moeder
Het vergroten van de overlevingskans
Zorgen voor voedsel
Het bemachtigen van een territorium
Maxime en Zolikha kiezen één bepaalde chinchilla uit en noteren vijf minuten lang, elke vijf seconden, welk gedrag dit dier vertoont. Hun resultaten staan in tabel 2. Hoe wordt tabel 2 genoemd?
ethogram
practicum
protocol
door gewenning (meerdere antwoorden mogelijk)
ga je minder reageren op prikkels
leer je door fouten te maken
leer je in een gevoelige periode
schrik je niet meer van je docent
proefondervindelijk leren heet ook wel
gewenning
imitatie
trial and error
Spreeuwenjongen die pas uit het ei gekomen zijn, hebben hun ogen nog dicht. Wanneer een ouder op het nest landt, sperren ze onmiddellijk hun bek open. Wat is de uitwendige prikkel voor dit gedrag van de spreeuwenjongen?
honger
het bewegen van het nest
het ruiken van de worm
het zien van de ouder
Als een jong kind spontaan begint te schelden zodra hij iemand hoort schreeuwen, heeft dit het waarschijnlijk geleerd door...
gewenning
imiteren
oefenen
inzicht
Hoe heeft de kraai dit geleerd?
Hoe heeft de kraai dit geleerd?
imiteren
oefenen
inzicht
belonen en straffen
Wanneer een muis plotseling een hard geluid hoort, vertoont hij een schrikreactie. Hoe vaker je dit herhaalt, hoe minder sterk de schrikreactie. Dit noem je ....
Gewenning
Trial and error
Conditionering
Inprenting
Wanneer een hond wordt aangeleerd om bijvoorbeeld drugs op te sporen, krijgt hij een beloning wanneer hij het goed heeft gedaan. Dit is leren door middel van...
Gewenning
Trial and error
Conditionering
Inprenting
Klaar!
Fijne dag en tot de volgende keer!
Doei.