Thema 5 waarnemen en gedrag basisstof 1 & 2

Thema 5 - waarneming, gedrag en regeling

1 / 75
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo t, havoLeerjaar 1

In deze les zitten 75 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 5 - waarneming, gedrag en regeling

vandaag 

  • diagnostische toets thema: Stevigheid en bewegen (25 minute in stilte) 

  • Thema 5:

  •  Leerdoelen basisstof 1 & 2 (2 min)

  • Uitleg bassistof 1 met proef  (25 min)

  • Maken basisstof 1 (15 min)

  • Afsluiten (3 min) 

Diagnostische toets Stevigheid en beweging 


Ga naar socrative.com

-> student Login

-> Room Name: 

  • Mavo: AIVKOMAVO  (20 vragen)

  • Havo: AIVKOHAVO ( 25 vragen) 

  • Werk alleen en in stilte aan de toets 

25

minute

00

second

vandaag 


  • Thema 5:

  •  Leerdoelen basisstof 1 & 2

  • Uitleg basistof 1 

  • Maken basisstof 1

  • Uitleg basisstof 2 

  • Maken basisstof 2 

  • Doelen gehaald? 

leerdoelen van basisstof 1 

  • Je kunt de werking van zintuigen beschrijven.

  • Je kan beschrijven hoe de impuls loopt 

  •  Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.

leerdoelen van basisstof 1 & 2 

  • Je kan beschrijven hoe de impuls loopt 

  •  Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.

  • Je kunt de bouw en functies van de huid beschrijven.

  • Je kunt benoemen hoe je verschillende geuren ruikt.

  • Je kunt benoemen hoe je verschillende smaken proeft.

Wat is waarnemen?

Waarnemen

Dieren, waaronder mensen, kunnen waarnemen. 


Waarnemen doen we met de zintuigen. Mensen hebben een zintuigenstelsel. Dit stelsel bestaat uit een aantal zintuigen.


Zintuigen bevinden zich in de: ogen, neus, huid, oren, tong

Welke zintuigen ken je al?

zintuigen 


Proef: Reactiesnelheid

  • Ga naar de website op de volgende slide 

  • De test begint pas als je ziet: "wait for green"

  • wordt het scherm groen, zo snel mogenlijk klikken. 

  • Meet je reactietijd 5 keer, na vijf keer geeft de site een gemiddelde

  • Typ je gemiddelde in op de volgende slide 

wat was je gemiddelde reactietijd?

Wat denk je dat er gebeurt tussen "groen" en "klik"?

Welke onderdelen van je lichaam denk je dat daar bij betrokken zijn?

Hoe kan het dat je zo snel kan reageren?

Impuls

Berichten worden door zenuwcellen doorgegeven met een elektrisch signaal: een impuls 

Dit kan heel snel!

Bijvoorbeeld van een zintuig naar je hersenen, of van je hersenen naar een spier of klier. 


Prikkel- impuls - reactie

wat was de route van de impuls bij het meten van de reactiesnelheid bij groen licht?



Electric impuls


Nu weet je waarom reactiesnelheid zo snel is!

prikkels: signalen van buiten

Zintuigcel

Zintuigcel zit in je zintuigen. 

Deze maakt als hij iets waarneemt een prikkel aan. 

Prikkels en zintuigen


Pijn

Pijn kun je ook waarnemen. Dat doe je met de pijnpunten.


Pijnpunten zijn uiteinden van zenuwen. 


Die komen overal in je lichaam voor. Zowel in de huid als organen.


Zintuig

Prikkel

Orgaan

Smaakzintuig

Reukzintuig

Tastzintuig

Warmtezintuig

Huid

Tong

Oog

Neus

Zwaartekracht

Geur

Licht

Pijn

Maak 

Basisstof 1: je omgeving waarnemen:

Opdrachten: 1 t/m 7, havo ook 8 

15

minute

00

second

Afsluiten 


Heb je de volgende leerdoelen gehaald? Je kunt de werking van zintuigen beschrijven. Je kan beschrijven hoe de impuls loopt Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.

BS 2 Voelen, ruiken, proeven


Vandaag 

lezen bs 2 5 min

Uitleg bs 5.2 Voelen, ruiken en proeven

maken quiz 

maken opdrachten 

afsluiten 

Leerdoelen:

5.2.3 Je kunt de bouw en functies van de huid beschrijven.

5.2.4 Je kunt benoemen hoe je verschillende geuren ruikt.

5.2.5 Je kunt benoemen hoe je verschillende smaken proeft.

De huid


De huid


De huid bestaat uit drie lagen: de opperhuid, de lederhuid en het onderhuids bindweefsel. Alledrie worden apart nog behandeld.

Opperhuid


Bestaat uit kiemlaag (delende cellen) en hoornlaag.



Vanuit de kiemlaag wordt de hoornlaag steeds ververst, de hoornlaag slijt af vanaf de buitenkant. De cellen in de hoornlaag bevatten veel hoornstof (waar ook nagels en haren van gemaakt zijn) en zijn dood. 


Soms wordt de hoornlaag extra dik als gevolg van veel druk/ schuren -> eelt


Haren


Haarzakjes zijn uitstulpingen van de kiemlaag in de onderliggende lederhuid.



Vanuit de onderkant van het haarzakje groeit het haar, hier zitten ook talgklieren (produceren talg) om de haren en de huid soepel te houden.



Wat doe je bij 

een brandwond?

Brandwonden??? 

Onder lauw - stromend water


Kleine wond: 10 min

Grote wond: 30 min


Nooit kleding lostrekken!! Naar huisarts! 

evt afdenken met plasticfolie 

brandwonden

Lederhuid


De lederhuid bevat allerlei zintuigen:

  • Kou

  • Warmte

  • Pijn
    (ook in opperhuid)

  • Aanraking

  • Druk (dieper)

En ook zweetklieren


Onderhuids bindweefsel


Het onderhuids bindweefsel bevat vet (als reservevoedsel/ isolatie) 



Lagen van de huid




Opperhuid

lederhuid

Onderhuids bindweefsel

Wat is de huid?

A

orgaan

B

weefsel

C

orgaanstelsel

D

cel

Waar liggen je zintuigen in de huid?

A

Hoornlaag

B

Kiemlaag

C

Lederhuid

D


Ruiken/ proeven

Neus bevat het reukzintuig


Het reukzintuig is gevoelig voor geuren (chemische stoffen in de lucht) als prikkels.


Reukzintuig


Geurstoffen komen je neus in via je neusgaten, of via je keelholte uit je mond.


Geurstoffen (geurmoleculen) binden aan de reukreceptoren boven in je neusholte.


Reukzintuig


Als een geurmolecuul aan een receptor is gebonden zal deze zintuigcel zorgen voor een impuls in de reukzenuwcel. 

Via de reukzenuw komt de impuls in de hersenen en die nemen de geur waar.

Reukzintuig


Je hebt geurreceptoren voor 400 verschillende geurstoffen.


Door de combinatie van geurstoffen kunnen we veel verschillende dingen herkennen aan de geur.





proeven 

Proeven

Welke smaken kan je proeven?

5 soorten smaakpapillen

- zoet
- zuur
- zout
- bitter
- umami

Maar je kunt toch veel meer proeven???


proeven doe je ook met je neus

Ruiken/ proeven

Op de tong zit het smaakzintuig


Het smaakzintuig is gevoelig voor 5 smaken (opgeloste chemische stoffen) als prikkels: Zoet, zout, bitter, zuur, umami


Het proeven van eten is een combinatie van smaak en reuk.


Dus

- Wat is de prikkel van je reukzintuig?

- Wat zijn de zintuigcellen in je reukzintuig?


- Wat is de prikkel van je smaakzintuig?
- Wat zijn de zintuigcellen in je smaakzintuig?

maken: 

 Basisstof 2: voelen, ruiken en proeven: Opdracht: 1 t/m 8 

en kies tussen 9 en 10

10

minute

00

second

Lesdoelen gehaald bs 1 +2 ?

1 Je kunt de werking van zintuigen beschrijven.

2 Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.

3 Je kunt de bouw en functies van de huid beschrijven.

4 Je kunt benoemen hoe je verschillende geuren ruikt.

5 Je kunt benoemen hoe je verschillende smaken proeft.

Kun je omschrijven wat waarnemen is?

welke 5 zintuigen hebben wij?

A

ruiken, proeven, zien, horen, luisteren

B

luisteren, zien,proeven,voelen

C

ruiken, proeven, horen,kijken, voelen

D

ruiken, proeven,zien,kijken

Wat hoort er niet in dit rijtje thuis ?

A

ruiken

B

eten

C

voelen

D

horen

Welk levenskenmerk gaat over zien, horen, ruiken, voelen en proeven?

A

Voeden

B

Ademhalen

C

Waarnemen

D

Uitscheiden

Je kunt een groter aantal smaken proeven dan geuren ruiken

A

Juist

B

Onjuist

C


D


Hoeveel zintuigen heeft een mens? Welke zintuigen heeft een mens?









Gehoorzenuw

slakkenhuis

gehoorbeentjes

evenwichts orgaan

trommelvlies

buis van Eustachius

oorschelp

gehoorgang

Welk deel van het oor geeft de impulsen van de zintuigcellen door aan de hersenen?

A

Gehoorzenuw

B

Gehoorbeentjes

C

Buis van Eustachius

D

Slakkenhuis

Hoe heet onderdeel 11?

A

Buis van Eustachius

B

Gehoorzenuw

C


D