Thema 5 - waarneming, gedrag en regeling
Thema 5 - waarneming, gedrag en regeling
vandaag
diagnostische toets thema: Stevigheid en bewegen (25 minute in stilte)
Thema 5:
Leerdoelen basisstof 1 & 2 (2 min)
Uitleg bassistof 1 met proef (25 min)
Maken basisstof 1 (15 min)
Afsluiten (3 min)
Diagnostische toets Stevigheid en beweging
Ga naar socrative.com
-> student Login
-> Room Name:
Mavo: AIVKOMAVO (20 vragen)
Havo: AIVKOHAVO ( 25 vragen)
Werk alleen en in stilte aan de toets
minute
second
vandaag
Thema 5:
Leerdoelen basisstof 1 & 2
Uitleg basistof 1
Maken basisstof 1
Uitleg basisstof 2
Maken basisstof 2
Doelen gehaald?
leerdoelen van basisstof 1
Je kunt de werking van zintuigen beschrijven.
Je kan beschrijven hoe de impuls loopt
Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.
leerdoelen van basisstof 1 & 2
Je kan beschrijven hoe de impuls loopt
Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.
Je kunt de bouw en functies van de huid beschrijven.
Je kunt benoemen hoe je verschillende geuren ruikt.
Je kunt benoemen hoe je verschillende smaken proeft.
Wat is waarnemen?
Waarnemen
Dieren, waaronder mensen, kunnen waarnemen.
Waarnemen doen we met de zintuigen. Mensen hebben een zintuigenstelsel. Dit stelsel bestaat uit een aantal zintuigen.
Zintuigen bevinden zich in de: ogen, neus, huid, oren, tong
Welke zintuigen ken je al?
zintuigen
Proef: Reactiesnelheid
Ga naar de website op de volgende slide
De test begint pas als je ziet: "wait for green"
wordt het scherm groen, zo snel mogenlijk klikken.
Meet je reactietijd 5 keer, na vijf keer geeft de site een gemiddelde
Typ je gemiddelde in op de volgende slide
wat was je gemiddelde reactietijd?
Wat denk je dat er gebeurt tussen "groen" en "klik"?
Welke onderdelen van je lichaam denk je dat daar bij betrokken zijn?
Hoe kan het dat je zo snel kan reageren?
Impuls
Berichten worden door zenuwcellen doorgegeven met een elektrisch signaal: een impuls
Dit kan heel snel!
Bijvoorbeeld van een zintuig naar je hersenen, of van je hersenen naar een spier of klier.
Prikkel- impuls - reactie
wat was de route van de impuls bij het meten van de reactiesnelheid bij groen licht?
Electric impuls
Nu weet je waarom reactiesnelheid zo snel is!
prikkels: signalen van buiten
Zintuigcel
Zintuigcel zit in je zintuigen.
Deze maakt als hij iets waarneemt een prikkel aan.
Prikkels en zintuigen
Pijn
Pijn kun je ook waarnemen. Dat doe je met de pijnpunten.
Pijnpunten zijn uiteinden van zenuwen.
Die komen overal in je lichaam voor. Zowel in de huid als organen.
Zintuig
Prikkel
Orgaan
Smaakzintuig
Reukzintuig
Tastzintuig
Warmtezintuig
Huid
Tong
Oog
Neus
Zwaartekracht
Geur
Licht
Pijn
Maak
Basisstof 1: je omgeving waarnemen:
Opdrachten: 1 t/m 7, havo ook 8
minute
second
Afsluiten
Heb je de volgende leerdoelen gehaald? Je kunt de werking van zintuigen beschrijven. Je kan beschrijven hoe de impuls loopt Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.
BS 2 Voelen, ruiken, proeven
Vandaag
lezen bs 2 5 min
Uitleg bs 5.2 Voelen, ruiken en proeven
maken quiz
maken opdrachten
afsluiten
Leerdoelen:
5.2.3 Je kunt de bouw en functies van de huid beschrijven.
5.2.4 Je kunt benoemen hoe je verschillende geuren ruikt.
5.2.5 Je kunt benoemen hoe je verschillende smaken proeft.
De huid
De huid
De huid bestaat uit drie lagen: de opperhuid, de lederhuid en het onderhuids bindweefsel. Alledrie worden apart nog behandeld.
Opperhuid
Bestaat uit kiemlaag (delende cellen) en hoornlaag.
Vanuit de kiemlaag wordt de hoornlaag steeds ververst, de hoornlaag slijt af vanaf de buitenkant. De cellen in de hoornlaag bevatten veel hoornstof (waar ook nagels en haren van gemaakt zijn) en zijn dood.
Soms wordt de hoornlaag extra dik als gevolg van veel druk/ schuren -> eelt
Haren
Haarzakjes zijn uitstulpingen van de kiemlaag in de onderliggende lederhuid.
Vanuit de onderkant van het haarzakje groeit het haar, hier zitten ook talgklieren (produceren talg) om de haren en de huid soepel te houden.
Wat doe je bij
een brandwond?
Brandwonden???
Onder lauw - stromend water
Kleine wond: 10 min
Grote wond: 30 min
Nooit kleding lostrekken!! Naar huisarts!
evt afdenken met plasticfolie
brandwonden
Lederhuid
De lederhuid bevat allerlei zintuigen:
Kou
Warmte
Pijn
(ook in opperhuid)
Aanraking
Druk (dieper)
En ook zweetklieren
Onderhuids bindweefsel
Het onderhuids bindweefsel bevat vet (als reservevoedsel/ isolatie)
Lagen van de huid
Opperhuid
lederhuid
Onderhuids bindweefsel
Wat is de huid?
orgaan
weefsel
orgaanstelsel
cel
Waar liggen je zintuigen in de huid?
Hoornlaag
Kiemlaag
Lederhuid
Ruiken/ proeven
Neus bevat het reukzintuig
Het reukzintuig is gevoelig voor geuren (chemische stoffen in de lucht) als prikkels.
Reukzintuig
Geurstoffen komen je neus in via je neusgaten, of via je keelholte uit je mond.
Geurstoffen (geurmoleculen) binden aan de reukreceptoren boven in je neusholte.
Reukzintuig
Als een geurmolecuul aan een receptor is gebonden zal deze zintuigcel zorgen voor een impuls in de reukzenuwcel.
Via de reukzenuw komt de impuls in de hersenen en die nemen de geur waar.
Reukzintuig
Je hebt geurreceptoren voor 400 verschillende geurstoffen.
Door de combinatie van geurstoffen kunnen we veel verschillende dingen herkennen aan de geur.
proeven
Proeven
Welke smaken kan je proeven?
5 soorten smaakpapillen
- zoet
- zuur
- zout
- bitter
- umami
Maar je kunt toch veel meer proeven???
proeven doe je ook met je neus
Ruiken/ proeven
Op de tong zit het smaakzintuig
Het smaakzintuig is gevoelig voor 5 smaken (opgeloste chemische stoffen) als prikkels: Zoet, zout, bitter, zuur, umami
Het proeven van eten is een combinatie van smaak en reuk.
Dus
- Wat is de prikkel van je reukzintuig?
- Wat zijn de zintuigcellen in je reukzintuig?
- Wat is de prikkel van je smaakzintuig?
- Wat zijn de zintuigcellen in je smaakzintuig?
maken:
Basisstof 2: voelen, ruiken en proeven: Opdracht: 1 t/m 8
en kies tussen 9 en 10
minute
second
Lesdoelen gehaald bs 1 +2 ?
1 Je kunt de werking van zintuigen beschrijven.
2 Je kunt de zintuigen noemen met hun ligging en hun prikkel.
3 Je kunt de bouw en functies van de huid beschrijven.
4 Je kunt benoemen hoe je verschillende geuren ruikt.
5 Je kunt benoemen hoe je verschillende smaken proeft.
Kun je omschrijven wat waarnemen is?
welke 5 zintuigen hebben wij?
ruiken, proeven, zien, horen, luisteren
luisteren, zien,proeven,voelen
ruiken, proeven, horen,kijken, voelen
ruiken, proeven,zien,kijken
Wat hoort er niet in dit rijtje thuis ?
ruiken
eten
voelen
horen
Welk levenskenmerk gaat over zien, horen, ruiken, voelen en proeven?
Voeden
Ademhalen
Waarnemen
Uitscheiden
Je kunt een groter aantal smaken proeven dan geuren ruiken
Juist
Onjuist
Hoeveel zintuigen heeft een mens? Welke zintuigen heeft een mens?
Gehoorzenuw
slakkenhuis
gehoorbeentjes
evenwichts orgaan
trommelvlies
buis van Eustachius
oorschelp
gehoorgang
Welk deel van het oor geeft de impulsen van de zintuigcellen door aan de hersenen?
Gehoorzenuw
Gehoorbeentjes
Buis van Eustachius
Slakkenhuis
Hoe heet onderdeel 11?
Buis van Eustachius
Gehoorzenuw