Vragers & Aanbieders (1e) H1. Kosten en opbrengsten

• newEditor
• Economie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Vragers & Aanbieders, Hoofdstuk 1.

Kosten en opbrengsten

Marktaandelen supermarkten

Marktaandeel berekenen

Verkochte auto's 2014: VW 42.902 Peugeot 27.345 Wat is het marktaandeel van Peugeot? Renault 30.559 Totaal 390.402

A

5%

B

7%

C

9%

D

11%

Opbrengst, kosten en winst

p       = prijs (price)

q       = hoeveelheid (quantity) = afzet

TO    = Totale Opbrengst = omzet = p x q

TCK = Totale Constante Kosten (onafhankelijk van q)

TVK = Totale Variabele Kosten (afhankelijk van q)

TK    = Totale Kosten = TCK + TVK

TW   = Totale Winst = TO - TK

Totale Kosten (TK)

Opbrengst, kosten en winst

Break-evenpunt

Break-evenpunt BEP (TO = TK)

Break-evenafzet BEA (q bij TO = TK)

Break-evenomzet BEO (p x q bij TO = TK)

TO = 2q TK = 0,5q + 4.500 Bereken de break-evenafzet

TO=TK

A

1.000

B

2.000

C

3.000

D

4.000

TO=TK

2q=0,5q+4500

2q-0,5q=4500

1,5q=4500

q=4500/1,5=3000

Opbrengst, kosten en winst

p       = Prijs
q       = Afzet (Hoeveelheid)

TO    = Totale opbrengst = P*Q

TCK = Totale constante kosten

TVK = Totale variabele kosten

TK    = Totale kosten = TVK+TCK

TW   = Totale winst = TO-TK

Opgave 1

Opgave 2

Van taxibedrijf 'Safe op de weg' is voor 2022 bekend:

TO = 2,25q

TK = 0,75q + 90.000

a. Hoe hoog zijn de Variabele Kosten (VK) per km?

b. Hoe hoog zijn de Totale Constante Kosten (TCK)?

c. Hoe hoog is de verkoopprijs (p) per kilometer?

d. Hoe hoog is de Break-EvenAfzet (BEA)?

e. Hoe hoog is de Totale Winst (TW) bij 200.000 betaalde kilometers?

Maximale winst arceren

• Zoek naar snijpunt MO = MK.

• Bepaal de hoeveelheid bij het snijpunt.

• Bepaal GTK bij deze hoeveelheid.

• Verschil tussen GO en GTK geeft de winst aan.

• Arceer rechthoek door basis q en hoogte (GO – GTK).

Maximale Winst Arceren

Maximale winst arceren

• Zoek naar snijpunt MO = MK.

• Bepaal de hoeveelheid bij het snijpunt.

• Bepaal GTK bij deze hoeveelheid.

• Verschil tussen GO en GTK geeft de winst aan.

• Arceer rechthoek door basis q en hoogte (GO – GTK).

Maximale Winst (3)

Maximale winst arceren

• Zoek naar snijpunt MO = MK.

• Bepaal de hoeveelheid bij het snijpunt.

• Bepaal GTK bij deze hoeveelheid.

• Verschil tussen GO en GTK geeft de winst aan.

• Arceer rechthoek door basis q en hoogte (GO – GTK).

Opgave 3

a. Bereken Break-evenpunt (kostendekkend)

b. Bereken de Maximale Winst

MO=MK

c. Bereken de Maximale Omzet

MO=0

GTK= TK/q

GVK= TVK/q

GCK= TCK/q

Verloop van variabele kosten

Degressief variabele kosten

Proportioneel variabele kosten

Progressief variabele kosten

Er is een Break-evenpunt (BEP) als

A

TVK = TCK

B

TO = TK

C

TO = TVK

D

TO = TCK

Er is een Break-evenpunt (BEP) als

A

p = GO

B

p = GTK

C

p = GVK

D

p = GCK

TCK = € 25.000 en GVK = € 10 Bij een productieomvang (q) van 10.000 stuks geldt:

A

GCK = € 2,50 TK = € 25.010

B

GCK = € 2,50 TK = € 125.000

C

GCK = € 25.000 TK = € 25.010

D

GCK = € 2.500 TK = € 125.000

Bij een productieomvang van 5.000 stuks zijn de GCK € 100. Bij een omvang van 10.000 stuks zijn de TCK:

A

€ 50

B

€ 100

C

€ 500.000

D

€ 1.000.000

De verkoopprijs van een product is € 5. De GVK zijn € 3 en de TCK zijn € 5.000. De break-even afzet is:

A

1.000 stuks

B

1.667 stuks

C

2.500 stuks

D

5.000 stuks

De variabele kosten zijn progressief als

A

GTK daalt

B

GVK stijgt

C

MK stijgt

D

TVK stijgt

Opgave kosten en opbrengsten

Een producent van houten vloeren wil zijn assortiment uitbreiden met isolaminaat. Hiervoor wordt een machine aangeschaft van € 410.000 met een levensduur van 5 jaar en een restwaarde van € 10.000. De machine kan maximaal 20.000 stuks per jaar produceren. De loonkosten voor de productie van isolaminaat zijn bij volledige benutting van de machine € 40.000 per jaar, waarvan de helft constant is. De variabele loonkosten zijn proportioneel variabel. De producent kan isolaminaat verkopen voor € 23 per stuk. De grond- en hulpstoffen bedragen € 10 per stuk.

1. Bereken de variabele kosten per stuk van isolaminaat.

• 
  

2. Bereken de totale constante kosten van isolaminaat.

• 
  

3. Leid de TO-functie en de TK-functie uit de tekst af.

• 
  

Opgave kosten en opbrengsten

We hebben de volgende TO- en TK-functie afgeleid:

  TO = 23q

  TK = 11q + 100.000

4. Bij welke productiehoeveelheden is de productie van isolaminaat winstgevend? 

5. Bereken de totale winst op isolaminaat bij gebruik van de maximale capaciteit. 

6 Teken de TO en TK in een grafiek, en geef het BEP aan met afzet en omzet.

7. Teken de GO en GTK in een nieuwe grafiek, en geef het BEP aan met afzet.

Vragers en Aanbieders

Hoofdstuk 3

Vraag en Aanbod

Betalingsbereidheid

Het maximale bedrag dat iemand wilt betalen is de betalingsbereidheid.

Betalingsbereidheid

Vraaglijn

substitutie goederen

Goederen die elkaar kunnen vervangen bij het vervullen van een behoefte. Bijvoorbeeld thee is een substituut voor koffie.

complementaire goederen

Goederen die elkaar aanvullen. Bijvoorbeeld suiker en melk zijn complementair aan koffie

1. Je kunt uitleggen welke factoren de vraag beïnvloeden.
   

Vraagfactoren

Factoren die de vraag bepalen.

Vraagfactoren

• Verkoopprijs

• inkomen van consumenten

• prijs of populariteit van substitutiegoederen en complementaire goederen

• voorkeuren van consumenten

• aantal consumenten.

Substitutiegoederen

Goederen die eenvoudig te vervangen zijn door vergelijkbare goederen.

Complementaire goederen

Goederen die elkaar aanvullen of niet zonder elkaar gebruikt kunnen worden.

2. Je weet wanneer er een verschuiving op de vraaglijn en wanneer er een verschuiving van de vraaglijn plaatsvindt.

Verschuiving langs de vraaglijn

Verandering langs de vraaglijn die wordt veroorzaakt door een prijsverandering van het product zelf.

Verschuiving op / langs de vraagcurve

2. Je weet wanneer er een verschuiving op de vraaglijn en wanneer er een verschuiving van de vraaglijn plaatsvindt.

Verschuiving van de vraagcurve

Niet de prijs, maar een van de andere vraagfactoren verandert.

Verschuiving van de vraaglijn

Verandering van de vraaglijn die wordt veroorzaakt door overige vraagfactoren (behalve prijs).

Consumentensurplus

Het consumentensurplus is het verschil tussen de betalingsbereidheid en de marktprijs.

Bereken het consumentensurplus bij een prijs van € 40,-

Leveringsbereidheid

Het minimale bedrag waartegen een producent zijn/haar product wilt leveren noem je de leveringsbereidheid.

Aanbodlijn

Aanbodbepalende factoren

• Verkoopprijs

• (Productie)Kosten

• Aantal aanbieders

• Verwachtingen

Verschuiving langs de aanbodlijn

3. Je kunt uitleggen welke factoren het aanbod beïnvloeden.
   

Producentensurplus arceren

Marktmechanisme

Deze ‘onzichtbare hand’ leidt de markt van een vraag- of aanbodoverschot naar een marktevenwicht. Dit noem je het marktmechanisme.

Evenwichtsprijs

Waar vraag en aanbod aan elkaar gelijk zijn. Dit is de evenwichtsprijs.

Evenwichtshoeveelheid/ evenwichtsprijs

1. Wat is de evenwichtshoeveelheid? 50

2. Wat is de evenwichtsprijs? €525

Evenwichtsprijs

Wordt er gevraagd naar een evenwichtsprijs

Dan reken je altijd Qa=Qv

Wordt er gevraagd naar een evenwichtshoeveelheid 

Dan vul je altijd de evenwichtsprijs in de Qa en de Qv formule

Qv = -0,5P + 80 (P = in euro's) Qa = P - 40 (Qv en Qa = x 1.000)

Qa=80-40=40

P=80-->Qa=40

Welk vak is het producentensurplus? Q = x 1.000

A

vak A

B

vak B

C

vak C

D

vak D

Totale surplus

Consumentensurplus + producentensurplus

volkomen concurrentie

Volkomen concurrentie

• In een volkomen concurrentie zijn veel vragers en aanbieders. 

• Het gaat om een homogeen product / dienst. 

• Er is transparante informatie over de prijzen, die is bekend bij alle marktdeelnemers.

• Toegang tot de markt is vrij.  

heterogeen <=> homogeen

homogeen = in de ogen van de consument is er geen onderscheid

heterogeen = in de ogen van de consument is er wel onderscheid