Hoofdstuk 9
Hoofdstuk 9
ziek zijn en behandeling
Lesduur is: 150 minOnderdelen in deze les
Hoofdstuk 9
ziek zijn en behandeling
Inleiding
Binnen zorg en welzijn krijg je te maken met,
kinderen, jongeren en volwassenen die ziek zijn of minder weerstand hebben.
Minder weerstand kan ontstaan door een chronische ziekte.
Chronische ziekte = een ziekte die lange tijd voortduurt en niet meer beter wordt.
Voorbeelden van chronische ziektes zijn:
hart- en vaatziekte een longaandoening
kanker diabetes mellitus
ziekte van alzheimer
Doelstellingen
Aan het eind van het hoofdstuk weet je meer over:
• wat diagnose, besmetting, incubatietijd, symptomen en immuniteit betekenen;
• hoe je ziekten kunt voorkomen en behandelen;
• welke soorten medicatie er zijn en hoe deze worden toegediend;
• wat voedingssupplementen zijn;
• welke technologische hulpmiddel ingezet kan worden bij geven van medicijnen.
Doelstellingen
• wat verschijnselen, oorzaken en gevolgen zijn van de volgende ziekten:
kinderziekten
voedselvergiftiging
griep en covid-19
luchtwegaandoeningen, zoals astma en COPD
hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk en een beroerte
diabetes
kanker
dementie
Ziekte, oorzaak en behandeling
Als zorgverlener moet je voldoende weten over de oorzaken en de verschijnselen van veel voorkomende ziekten. Je moet van elke ziekte weten:
Begrippen:
Diagnose:
Het vaststellen van een stoornis of ziekte aan de hand van vertoonde symptomen.
Besmetting:
Overdracht van een ziekte op iemand anders.
Incubatietijd:
De tijd tussen de besmetting met een virus of bacterie en de eerste symptomen van de ziekte.
Symptomen:
Kenmerken, klachten en ongemakken veroorzaakt door een ziekte. Ook wel ziekteverschijnselen genoemd.
Kinderziekte
Een infectieziekte kan veroorzaakt worden door:
Rijksvaccinatieprogramma
Wat is een vaccinatie?
Injectie met een
vaccin. lichaam maakt
dan antistoffen, die je
beschermen tegen de
ziekte.
Voedselvergiftiging
Ziek doordat in je eten of drinken een ziekmakende stof zit. Bacteriën of schimmels.
Bijvoorbeeld: salmonellabacterie op kip of in ei
Symptomen kunnen zijn:
Misselijkheid;
Braken;
Buikpijn;
Diarree;
Koorts.
9.05 Wat is voedselvergiftiging?
Verschil tussen voedselvergiftiging
en voedselinfectie.
Symptomen?
Waarom moet je veel drinken?
Griep
Oorzaak?
Influenzavirus
Hoger risico op ernstig ziek worden bij griep:
Ouderen,
Mensen met een kwetsbare gezondheid.
Deze mensen kunnen jaarlijks een griepprik krijgen.
Griepprik = vaccinatie met een combinatie van griepvirussen, die voor
de komende periode worden verwacht.
Lichaamstemperatuur meten
oraal: onder de tong, verschil tussen 3-5 graden en
altijd 0,3 graden erbij op tellen
rectaal: meest betrouwbaar, direct de temperatuur van het lichaam
in het oor: oor thermometer, naast rectaal ook betrouwbaar
onder de oksel: 0,5 tot 0,7 graden verschil met de werkelijke temperatuur en
altijd 0,5 graden eraf halen.
Opdrachten maken
Maken: 9.01 t/m 9.07 (Bladzijde 169 t/m 179)
1
minute
00
second
Spel maken
Ontwerp een eigen bordspel van hoofdstuk 5 t/m 10
GL = verder met hoofdstuk 9 met docent
Hoe pakken we dit aan?
Met wie: 2, 3, of 4 tal, maak een goede taakverdeling (bordspel zelf in Canva, kaartjes met vragen)
Hoe: op de laptop/papier
Nodig: Laptop en boek
Wat: Je zoekt in hoofdstuk 5 t/m 10 naar begrippen
Van de begrippen maak je vragen, deze zet je op een kaartje daaronder het antwoord
Versier de kaartjes ik wil kleuren, plaatjes, eigen creativiteit etc.
zie opdrachtenblaadje
Doelstellingen H9 deel 2
• wat verschijnselen, oorzaken en gevolgen zijn van de volgende ziekten:
kinderziekten
voedselvergiftiging
griep en covid-19
luchtwegaandoeningen, zoals astma en COPD
hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk en een beroerte
kanker
diabetes
dementie
Terugkijken op vorige les
• wat verschijnselen, oorzaken en gevolgen zijn van de volgende ziekten:
kinderziekten
voedselvergiftiging
griep en covid-19
luchtwegaandoeningen, zoals astma en COPD
hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk en een beroerte
diabetes
kanker
dementie
Luchtwegaandoening
De longen zijn de belangrijkste organen van het ademhalingsstelsel.
Een aandoening aan de longen kan levensbedreigend zijn.
9.08 blz. 180 derdehands rook
Hart en vaatziekten
Een verzamelnaam voor alle aandoeningen aan het hart en/of de bloedvaten, zoals:
Hoge bloeddruk = Bloedvaten worden stugger en minder elastisch, ongezonde leefstijl, obesitas.
Beroerte = iets mis in de hersenen, deel krijgt geen zuurstof meer.
Groter risico op hart- en vaatziekten door:
Roken;
Stress;
Hoge Bloeddruk;
Obesitas = overgewicht, zwaarlijvigheid
Hoge bloeddruk
Bloeddruk = de druk in de bloedvaten.
Hoge bloeddruk (hypertensie) = bloeddruk is 140/90 of hoger.
Oorzaken kunnen zijn;
Ongezonde leefstijl
Erfelijkheid
Nierziekte
Medicijnen
Drop of ander zout voedsel
Beroerte = CVA
Beroerte = een verzamelnaam voor verschillende problemen met de bloedvoorziening van de hersenen.
Ook CVA genoemd = Cerebro Vasculair Accident = een ‘ongeluk in de bloedvaten van de hersenen’.
Herseninfarct + hersenbloeding
Bij een TIA is een bloedvat in de hersenen maar even dicht. Het is vaak een waarschuwing.
Herseninfarct Hersenbloeding
3 vormen
1. TIA: tijdelijk tekort aan zuurstof in de hersenen door bloedstolsel dat weer snel oplost
2. Herseninfarct: ader raakt verstopt door bloedstolsel waardoor een deel van de hersenen geen zuurstof krijgt
3.Hersenbloeding: een lek in een hersenbloedvat
Symptomen
Opdracht 9.11 blz. 188
Beschrijf de kenmerken
van een TIA, Hersen-
infarct en Hersen-
bloeding.
Kanker
Kanker = een verzamelnaam voor meer dan honderd ziektes.
Kanker ontstaat doordat er tijdens celdelingen in het lichaam iets mis gaat. Deze gaat dan ongecontroleerd delen.
Zelfstandig aan de slag:
Maken: 9.07 t/m 9.12 (Bladzijde 180 t/m 189)
15
minute
00
second
H9 ziek zijn en behandeling
Terugkijken op vorige les
Gisteren onderstaande aandoeningen besproken:
luchtwegaandoeningen,
hart- en vaatziekten
kanker
Schrijf op een blaadje:
A. Benoem 3 aandoening die onder bovenstaande ziektes vallen.
B. Noteer bij 1 aandoening de oorzaak en symptomen.
Doelstellingen H9 vandaag
• wat verschijnselen, oorzaken en gevolgen zijn van de volgende ziekten:
kinderziekten
voedselvergiftiging
griep en covid-19
luchtwegaandoeningen, zoals astma en COPD
hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk en een beroerte
kanker
diabetes
dementie
medicijnen/voedingssupplement
Diabetes mellitus
Diabetes = een ziekte die te maken heeft met de hoeveelheid suiker in je bloed.
Deze is de ene keer te veel en de andere keer te weinig:
Te hoge bloedsuiker (hyperglykemie)
Te lage bloedsuiker (hypoglykemie)
Diabetes type 1: je lichaam produceert geen of veel te weinig insuline. Dat komt doordat het afweersysteem in het lichaam de cellen in de alvleesklier vernietigd (jonge leeftijd, insuline)
Diabetes type 2: je lichaam heeft te weinig insuline en reageert ook niet meer goed op insuline: dat heet ongevoeligheid voor insuline (ouderdom, tabletten)
Opdracht 9.13 blz. 190
Dementie
Dementie = een verzamelnaam voor meer dan vijftig ziektes.
Bijvoorbeeld;
ziekte van Alzheimer = een ongeneeslijke hersenziekte, waarbij de cellen in delen van de hersenen niet meer functioneren en afsterven.
Medicijnen
Er bestaan veel verschillende soorten medicijnen en toedieningsvormen.
Voedingssupplementen
Voedingsmiddel = een aanvulling is op de normale voeding.
Bijvoorbeeld: multivitaminen
Redenen nemen van voedingssupplementen:
Herstellen van een operatie;
Bij ziekte;
- Tekort aan ijzer in het bloed;
- Zwangerschap.
ADH = algemene dagelijkse hoeveelheid
Vaste structuur om medicatie te controleren en te verstrekken
Hulpmiddel medicijnen
Medido = een automatische medicijndispenser.
De medido wordt gevuld met de
medicijnrol die door de apotheek
wordt verstrekt.
De medido geeft een signaal om de
zorgvrager eraan te herinneren om
de medicijnen in te nemen.
Opdrachten maken
Opdracht 9.13 t/m 9.20 (Bladzijde 189 t/m 201)
1
minute
00
second
Placemap en Mindmap
Met wie: In 3-4-tal
Hoe: op A3 papier
Wat: Jullie krijgen van de docent een briefje met een onderwerp erop. Jullie 5 minuten de tijd om in je vak alles over het onderwerp dat de docent benoemt op te schrijven.
Kijk daarna samen welke punten jullie het zelfde hebben en het belangrijkste vinden. Zet deze in het midden.
Ruil daarna de placemat met een ander groepje en maak daar een mindmap/woordweb van. Gebruik je creativiteit!
1
minute
00
second