M11
1.10 Zintuigen
Zicht
M11
1.10 Zintuigen
Zicht
Je noemt ligging, bouw en functie van de verschillende onderdelen van het oog
je legt de route uit van prikkel tot impuls op celniveau
lesdoel
B3 - het oog
Om het oog liggen...
wenkbrauwen en wimpers (houden vocht tegen, mimiek)
een traanklier (houdt het oog vochtig en schoon)
de traanbuis voert het vocht af naar de neusholte.
het oog
Oogspieren kunnen de oogbol laten bewegen...
het brein zorgt ervoor dat beide ogen dezelfde beweging maken.
het oog
Het oog bestaat uit drie delen...
de voorkamer
de achterkamer
de glaskamer
het oog
Aan de voorkant is te zien...
het hoornvlies (cornea) beschermt het oog
het regenboogvlies (iris) bepaalt hoeveel licht in het oog komt
de pupil is de opening van de iris
het oog
De wand bestaat uit drie lagen...
het harde oogvlies (sclera) is wit, geeft bescherming
aan de voorkant gaat het harde oogvlies (oogwit) over in het hoornvlies (doorzichtig), zodat het licht het oog in kan
het oog
De wand bestaat uit drie lagen...
het vaatvlies (choroidea) bevat bloedvaten
aan de voorkant gaat het vaatvlies over in het regenboogvlies
het oog
De wand bestaat uit drie lagen...
het netvlies (retina) is de binnenste laag, hier liggen de oogzintuigen (kegels en staafjes)
het oog
op een centraal punt achterin het oog wordt de meeste kleur gezien, de gele vlek (macula)
hier lopen geen bloedvaatjes
precies in het midden is het ingedeukt (fovea): meeste details mee zien
het oog
waar het netvlies het oog verlaat, wordt de blinde vlek (papil) genoemd (want daar zijn geen zintuigcellen)
de oogzenuw (nervus opticus) gaat naar de hersenen toe
het oog
De ooglens is een kristalhelder en afgeplat bolletje, waardoor het licht valt...
het bestaat uit glasachtige dekcellen
het straalvormig lichaam (spiertje) maakt de lens boller of platter door lensbandjes aan te trekken
het oog
het glasachtig lichaam (corpus vitreum) bevat glasvocht...
dit bestaat uit water en eiwit (hyaluronzuur, houdt vocht vast)
zo houdt het oog zijn vorm en kan het licht op het netvlies komen
het oog
In het netvlies zitten de zintuigorganen, gevoelig voor licht...
staafje
kegeltje
het oog
kegels
stelt kleur vast
te vinden in de gele vlek
elke kegel zit vast aan één zenuw
staafjes
stelt grijstint en scherpte vast
te vinden rondom de gele vlek
meerdere staafjes zitten vast aan één zenuw
het licht valt op het pigment van het netvlies, dat als reflector dient
de staafjes en kegeltjes ontvangen het weerkaatste licht en zetten het om in een impuls
de oogzenuw geeft dit door aan het brein
het oog
De impulsen kruisen elkaar in het brein, (chiasma opticum) waarna het betekenis krijgt in het achterdeel van de hersenen (visuele cortex).
het oog
Pupilreflex
De iris regelt de hoeveelheid licht dat op het netvlies valt...
kringspiertjes vernauwen
straalvormige spiertjes verwijden
het oog
meer licht > kleine pupillen (grote iris)
minder licht > grote pupillen (kleine iris)
het oog
Scherpstelreflex
Scherp stellen (accommoderen) gebeurt door het boller of platter maken van de lens...
het straalvormig lichaam spant of ontspant
het oog
hieronder vallen...
bijziendheid (myopie)
verziendheid (hypermetropie)
ouderdomsverziendheid (presbyopie)
refractie afwijkingen
Bijziendheid (myopie)
Wat: Objecten van dichtbij zijn scherp, maar in de verte wazig
Oorzaak: De oogbol is te lang of de ooglens breekt het licht te sterk
Oplossing: Een bril of contactlenzen met een min-sterkte
refractie afwijkingen
refractie afwijkingen
Verziendheid (hypermetropie)
Wat: Objecten in de verte zijn scherp, maar dichtbij is wazig
Oorzaak: De oogbol is te kort of de lenskracht is te zwak
Oplossing: Een bril of contactlenzen met een plus-sterkte
refractie afwijkingen
multifocale bril
1 scherp zich veraf
2 scherp zicht tot 1 meter
3 scherp zicht dichtbij
4 kleine vervorming mogelijk (wennen)
Ouderdomsverziendheid (presbyopie)
Wat: Moeite met scherpstellen op korte afstand bij het lezen
Oorzaak: De natuurlijke ooglens verliest flexibiliteit door ouderdom (meestal 45+)
Oplossing: Een leesbril of multifocale glazen
lensafwijkingen
Staar (cataract)
Wat: Het gezichtsvermogen wordt langzaam waziger en kleuren worden grauwer
Oorzaak: De ooglens wordt na verloop van tijd troebel
Oplossing: Een operatie waarbij de troebele lens wordt vervangen door een kunslens
(grijze) staar - troebele lens
lensafwijkingen
Glaucoom
Wat: Onopgemerkte schade aan de oogzenuw die leidt tot uitval van het gezichtsveld
Oorzaak: veroorzaakt door een te hoge druk in de oogbol
Oplossing: Oogdruppels, een laserbehandeling of een operatie om blindheid te voorkomen
(groene) staar of beter: glaucoom
netvlies afwijkingen
Diabetische retinopathie (DRP)
Wat: schade aan de kleine bloedvaatjes in het netvlies, vaatjes gaan lekken (1e fase) of raken verstopt (2e fase)
Oorzaak: hoge bloedsuiker (diabetes)
Oplossing: Oogdruppels, een laserbehandeling of een operatie om blindheid te voorkomen
diabetische retinopathie
netvlies afwijkingen
Loslating (ablatio retinae)
Wat: het netvlies laat los van het vaatvlies
Oorzaak: ouderdom (het oogkamervlies krimpt iets ineen, waardoor spanning ontstaat
Oplossing: een laserbehandeling of een operatie om blindheid te voorkomen