2.2 Sovjet-Unie
2.2 de Sovjet-Unie
Onderdelen in deze les
2.2 de Sovjet-Unie
Planning
Uitleg
Lezen
Video
Leerdoelen
Je kunt een beschrijving geven van de economie en samenleving in de Sovjet-Unie.
Je kunt uitleggen wat de Grote Terreur inhield.
Je kunt een beschrijving geven van de culturele ontwikkelingen in de Sovjet-Unie tussen 1917 en 1939.
Je kunt met voorbeelden uitleggen dat het communisme een internationale beweging was.
Hoe zat Rusland erbij?
Vervolg: Stalin
Nationalisatie: Staat nam banken, fabrieken en landbouwgrond over, leidend tot hongersnood; Lenin draaide dit deels terug.
Planeconomie (1928): Stalin introduceerde vijfjarenplannen met focus op zware industrie.
Collectivisatie: Boerderijen werden samengevoegd; boeren verzetten zich, miljoenen stierven door hongersnood (kolchozen).
Maatschappelijke verandering: Nieuwe elite van partijleden; boeren en arbeiders bleven arm.
Vrouwen: Kregen meer kansen op werk en onderwijs, maar bleven verantwoordelijk voor huishouden.
De Grote Terreur (1936-1938)
Communistische veranderingen:
Afschaffing van het christendom; controle over economie, politiek en cultuur.
Propaganda en censuur:
Overheid controleerde publicaties en onderdrukte afwijkende ideeën.
Totalitaire staat:
Volledige controle over het leven van burgers; afwezigheid van vrijheden.
Stalin's onderdrukking:
Angstzaaien en beschuldigingen tegen tegenstanders; willekeurige arrestaties.
Schijnprocessen:
Rechters veroordeelden zonder onderzoek; velen geëxecuteerd of naar strafkampen.
Impact:
Honderdduizenden vermoord; politieke gevangenen werkten onder zware omstandigheden.
Rest van de les
Opdrachten maken (Opdracht 1-6 van paragraaf 2.2)
Klaar?
Bezig met samenvatten 2.1 en 2.2
Begrippen leren
Elkaar overhoren
(BEZIG MET GESCHIEDENIS)
Rond 1900 zochten kunstenaars naar nieuwe vormen van kunst, ook in Rusland.
Na de revolutie mochten moderne kunstenaars het nieuwe Rusland vormgeven.
Hun kunst was vernieuwend, maar moeilijk te begrijpen voor gewone mensen.
Stalin verbood in 1934 experimentele kunst; alleen socialistisch realisme was toegestaan.
Kunst moest de arbeiders, boeren en partij verheerlijken.
Vernieuwers werden vervolgd of vluchtten, en de experimenten stopten voorgoed.
Communisme elders in de wereld
Het communisme was een internationale beweging. Al in de 19e eeuw kwamen communisten uit heel Europa bijeen. Ze gingen ervan uit dat arbeiders in alle industrielanden één gezamenlijk doel hadden: de omverwerping van het kapitalisme. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleek dat niet te kloppen: Franse en Duitse arbeiders streden tegen elkaar, niet tegen de ondernemersklasse.
Toch was er vanaf 1917 hoop voor de communisten. Voor het eerst was er een land waar communisten aan de macht waren. Met steun van de Russen zou de revolutie zich over de hele wereld kunnen verspreiden. Direct na de Eerste Wereldoorlog leek dat zelfs te lukken. In Duitsland braken enkele revoluties uit, maar die werden snel onderdrukt. Toch lieten communisten zich niet ontmoedigen: overal ter wereld waren communistische partijen actief. De meeste gehoorzaamden aan de richtlijnen vanuit Moskou. Ook nogal wat schrijvers, kunstenaars en journalisten lieten zich inspireren door de ideeën van Lenin en Stalin. Maar echt sterk werd het communisme nergens: tot 1940 bleef de Sovjet-Unie het enige communistische land ter wereld.
