EHBO Bewegingsapparaat

• EHBO
• MBO
• Studiejaar 2

EHBO Bewegingsapparaat

Lesdoelen deze week

Aan het einde van de les benoemt de student:

• wat het bewegingsapparaat is
• wat te doen bij kneuzing/verstuiking/botbreuken

Letsel aan het bewegingsapparaat

- Verstuiking:  (verrekking of verzwikking) weefsel van 
   het gewricht raakt beschadigd. banden zijn uitgerekt of gescheurd

- Kneuzing: weefsel beschadiging zachte weefsel. Door trauma raakt de onderhuid, de spieren of de pezen beschadigd. Blauwe plek

- Ontwrichting/Luxatie: 2 botuiteinden die samenkomen in een gewricht verschuiven ten opzichte van elkaar.

- Botbreuken: volledig of gedeeltelijk breken van een bot. (open botbreuk)

- Spierscheuringen of zweepslag: verrekking of spierscheuring

Lees

In Skills/Adl boek hoofdstuk 10.2

Eerste hulp bij problemen in het bewegingsapparaat

Zomaar een greep uit de aandoeningen

Osteoporose (botontkalking)      Osteomyelitis (botontsteking)

Fracturen (botbreuk)                       Scoliose (zijwaardse kromming wervelkolom)

Artrose (slijtage gewrichtskraakbeen)

Artritis (ontsteking van gewricht)

Osteosarcoom (botkanker)

Botbreuk

Letsel aan bewegingsapparaat

Wat is nou eigenlijk je bewegingsapparaat?

Ontwrichting en botbreuken

• Bij een ontwrichting is het gewricht uit de kom geraakt. 

Door een val of een harde ruk aan een ledemaat.

• De meeste botbreuken ontstaan bij ongelukken, tijdens het sporten of door een valpartij. Bij te veel kracht op een bot, kan deze doorbuigen en breken. 
• abnormale stand en/of beweeglijkheid

Botbreuken

• Open botbreuk
• Gesloten botbreuk 

Fracturen/Botbreuken

Oorzaken:

1. Trauma
2. Pathologisch
3. 'Spontaan'
4. Stressfractuur

Röntgenonderzoek 

Om een beeld te krijgen van bijvoorbeeld botbreuken worden röntgenfoto’s gemaakt. De röntgenstralen gaan door het lichaam heen en geven een soort schaduwbeeld van de organen en het skelet. 

Ook bij het vermoeden van hartfalen, een longontsteking of een longtumor kan een röntgenfoto meer duidelijkheid geven.

Gevolgen botbreuken  

Schade aan: 

• Spieren 
• Zenuwen 
• Bloedvaten 
• Huid

Wat doe je bij een botbreuk?

• Laat het slachtoffer niet onnodig bewegen.
• Zet een ledemaat nooit weer recht.
• Dek een huidwond losjes af.
• Bel 112 bij:

- Breuken aan het been, de heup en de bekken

- Verandering van de huidskleur, zoals blauwe of zeer bleke ledematen

- Hevige pijn

- Open botbreuken

Neem contact op met huisarts bij letsel aan de hand, arm, schouder, knie of voet.

Voorkom beweging van het getroffen lichaamsdeel.

Geef het getroffen lichaamsdeel rust.

Voorkom besmetting bij een open fractuur.

Botbreuken 

Fractuur - botbreuk

Vier soorten fracturen

Kruislingse fractuur 

fractuur staat loodrecht op lengte as bot

Verbrijzeling / meervoudige botbreuk

fractuur met 3 of meer botstukken

Greenstick fractuur 

Bot buigt maar breekt niet of nauwelijks (twijgje)

Groeischijfbreuk

Beschadiging van de groeischijf

Soorten botbreuken

Open botbreuk

Schuin en spiraal zijn vaak niet stabiel genoeg voor enkel rust+gips

Deze breuken moeten vaak gestabiliseerd worden met platen en of schroeven

Verbrijzelingen moeten vrijwel altijd geopereerd worden en soms zelfs extern gefixeerd worden (dwz platen en schroeven buiten het lichaam). Dit komt door de vele fragmenten. 

Hoe instabieler de breuk, hoe ingrijpender de behandeling

Spierscheuring en botbreuken

LESS 

Botbreuk 

Bij een botbreuk moet je naar het ziekenhuis.

Welk kenmerk zie je NIET bij een botbreuk?

1. lichaamsdeel kan actief bewogen worden
2. zwelling en verkleuring
3. lichaamsdeel niet willen bewegen i.v.m. te veel pijn
4. vreemde stand lichaamsdeel

Wat moet je niet doen bij botbreuken, meerdere antwoorden mogelijk.

1. Ledematen rechtzetten
2. Koelen
3. Slachtoffer verplaatsen
4. Drinken geven

Waarom moet je 112 bellen bij een open botbreuk?

1. Omdat het levensgevaarlijk is
2. Omdat de meldkamer dit zsm moet weten
3. Doordat de kans op extra beschadigen en infecties groter is
4. Alle bovenstaande antwoorden zijn juist

Hoe noem je deze botbreuk?

12. Een open botbreuk dek je af met een:

1. Ideaal zwachtel
2. eilandpleister
3. Niet verklevend kompres met kleefpleister
4. Snel verband

Wat zie je bij een botbreuk?

1. De huid is rood of blauw en gezwollen, abnormale stand van het lichaamsdeel
2. Een wond
3. Normale beweging is mogelijk maar het slachtoffer heeft veel pijn
4. Rood, gezwollen en normale stand van het lichaamsdeel

Wat zijn de meest voorkomende botbreuken?

1. Breuken in het arm
2. Breuken in je onderbeen
3. Breuken in je bovenbeen (heup)
4. breuken in je hand/voet

bij een open botbreuk is er een groter gevaar voor infecties

1. juist
2. onjuist

botbreuk

verstuiking 

kneuzing 

ontwrichting

scheuring

Bel 112 bij:

• Diepe wonden, zoals steekwonden of schotwonden
• Diepe wonden waar een voorwerp uitsteekt
• Wonden bij botbreuken

Kneuzing/Verstuiking

Wat denken jullie dat een kneuzing of verstuiking is?

Kneuzing en verstuiking

• inwendige kneuzing = verstuiking= verzwikking
• Beschadiging van spieren en bindweefsel
• Verdraaiing/verrekking
• Letsel aan gewrichtsbanden, enkelbanden

Behandeling kneuzing/verstuiking

PRICE methode

P=Protection (bescherm en immobiliseer lichaamsdeel)

R = rust

I = Ice (ijsklontje, coldpack)

C = compressie door steunverband

E = elevation = hoog leggen

Ontwrichting of luxatie

Ontwrichting = Luxatie

• Wat stel je vast bij ontwrichting?
• Wat doe je bij ontwrichting? 

Wat doe je bij een ontwrichting?

1. Bel 112
2. Koel tussen de tien tot twintig minuten.
   
3. Gebruik ijs of een coldpack en wikkel dit in een hoes, dunne theedoek of washand om te voorkomen dat de huid bevriest.
   
4. Koel niet als het slachtoffer overduidelijk een botbreuk heeft.
   
5. Stop met koelen als de pijn erger wordt.
   

Hoe ontstaan ontwrichtingen?

Vragen?

* Maak theoriestudie 1 t/m 7 op Malmberg

* Aanleggen van een steunverband bij een kneuzing, verzwikking of verstuiking

* Hoe geef je ondersteuning bij een botbreuk