lijdend voorwerp / meewerkend voorwerp / bijwoordelijke bepaling

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Grammatica

lijdend voorwerp

meewerkend voorwerp

Leerdoelen

Aan het eind van deze les...

• weet ik wat een lijdend voorwerp is

• weet ik wat een meewerkend voorwerp is 

• Ik kan de woorden in een zin  herkennen en benoemen.

Uitleg

1. Persoonsvorm: zin vragend maken / in een andere tijd zetten

2. Werkwoordelijk gezegde: pv + alle andere ww

3. Onderwerp: Wie / wat + werkwoordelijk gezegde

4. Lijdend voorwerp: wie / wat + werkwoordelijk gezegde + onderwerp

Voorbeeld

Hij heeft een voetbal gevonden. 

pv = heeft

wwg = heeft gevonden

ond = hij

lv = wie/wat heeft hij gevonden?

De postbode | gaf | het pakketje | aan de buren. Wat is het lijdend voorwerp?

A

gaf

B

de postbode

C

het pakketje

D

aan de buren

Laura | heeft | haar huiswerk | toch | gemaakt. Wat is het lijdend voorwerp?

A

Laura

B

haar huiswerk

C

toch

D

heeft gemaakt

Hebben | jullie buren | ook | een dure vakantie | geboekt | via die site? Wat is het lijdend voorwerp?

A

jullie buren

B

via die site

C

een dure vakantie

D

hebben geboekt

Klopt dit?

In een zin zit altijd een lijdend voorwerp. 

A

Ja

B

Nee

C

D

Klopt dit?

Een lijdend voorwerp begint altijd met een voorzetsel (zoals op, in, aan, met, voor e.d.).

A

Klopt

B

Klopt niet

C

D

Meewerkend voorwerp

aan (voor) wie/wat + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp

Check daarna of je aan (voor) kunt weglaten of toevoegen.

Soms moet je hiervoor de woordvolgorde aanpassen

Is dit een meewerkend voorwerp? Hij laat al zijn geld na [aan goede doelen].

A

Wel een meewerkend voorwerp

B

Geen meewerkend voorwerp

C

D

Wat is het meewerkend voorwerp? Sophie doet jou de groeten

A

Geen meewerkend voorwerp

B

jou

C

Sophie

D

de groeten

Wie heeft mijn scooter gerepareerd? mijn scooter =

A

onderwerp

B

meewerkend voorwerp

C

lijdend voorwerp

D

werkwoordelijk gezegde

Wat is het meewerkend voorwerp? Hij geeft zijn zus een knuffel.

Het meewerkend voorwerp is: De ober heeft eindelijk een glas cola voor Meindert ingeschonken.

Ober, breng mij eens een glas water, alsjeblieft. Mij =

A

een bijwoordelijke bepaling

B

een meewerkend voorwerp

C

een lijdend voorwerp

D

een onderwerp

Aan jou kan ik geen geheim vertellen. Aan jou =

A

een bijwoordelijke bepaling

B

een meewerkend voorwerp

C

een onderwerp

D

een lijdend voorwerp

Ik zal de anderen heus niets vertellen. de anderen =

A

een bijwoordelijke bepaling

B

een meewerkend voorwerp

C

een lijdend voorwerp

D

een onderwerp