Portret in stukken
vwo 2
2023-2024
Portret in stukken
vwo 2
2023-2024
Opdracht
Aan het eind van deze lessenserie heb je een expressief (zelf)portret geschilderd. In dit portret is een duidelijke emotie te zien.
Je geeft het portret vereenvoudigt (abstraheert) weer en plaatst het op een achtergrond. De achtergrond in combinatie met het portret moet de expressie versterken.
p
o
r
t
r
e
t
Werkwijze
Oriëntatie (stap 1)
Onderzoek en experiment (stap 2)
Uitwerking eindwerkstuk (stap 3)
Afronding en reflectie op eigen werk (stap 4)
Kunstbeschouwen (tijdens de verschillende lessen) o.a. bij de theoriewerkbladen
Verwerkingsopdracht theorie: beroemde portretten
Oriëntatie
stap 1
Welke expressies zijn er allemaal?
Expressie
Huiswerk week 7
Zoek 4 afbeeldingen van expressieve portretten die getekend / geschilderd zijn door andere (bekende) kunstenaars. Hierbij zoek je een portret in een realistische, expressieve, impressionistische en kubistische schilderstijl.
Zoek 4 expressieve portretfoto’s met verschillende expressies die je eventueel als voorbeeld voor je eindwerkstuk wilt gebruiken.
Eisen:
Deze portretten moeten duidelijk en verschillende emoties tonen.
De portretten moeten een vooraanzicht zijn.
De afbeeldingen/foto’s moeten niet te klein zijn.
Realistisch
kubistisch
expressief
impressionistisch
Opdracht b1
lineair
niet lineair
Opdracht b2
Opdracht b3
Huiswerk week 41
maak een foto van jezelf, en face (recht van voren), waarbij je duidelijk zijlicht kan zien. Dus ga voor een raam staan met een kant van je gezicht naar het licht toe.
Deze foto print je uit op A4 formaat in zwart-wit en neem je mee naar de les.
2. Zoek vier portretten met vier verschillende emoties
Eisen:
Deze portretten moeten duidelijk en verschillende emoties tonen.
De portretten moeten een vooraanzicht zijn.
De afbeeldingen/foto’s moeten niet te klein zijn.
Alle foto's in Wordbestand zetten en bewaren in mapje BV op je laptop
les week 9-10
Portret oefeningen afmaken:
uitleg portret tekenen basis: ogen, neus mond
Een lineair basisportret tekenen met hb-potlood op A4 formaat. Let op teken heel licht
Hulpmiddelen/bronnen:
instructieboekje portrettekenen
2. uitleg: schaduw tekenen- arceren- oefenen grijstonen- gebruik een 2b of 3b tekenpotlood
breng schaduw aan: werk laag over laag- om verschillende grijstonen te krijgen en een mooi verloop-
Huiswerk: 4 portretten met verschillende expressies, 4 portretten in verschillende stijlen
Basis van het portrettekenen
stap 1
basis portret
ei
hulplijnen: middenlijn (verticaal), ooglijn, neuslijn, mondlijn
ogen (ooglijn kun je verdelen in 5 stukjes)
neus
mond (twee hulplijnen vanuit het midden van de ogen naar beneden)
oren
haar
les 6 maart
Afmaken stap 1: oriëntatie
gezamenlijk doorlezen opdracht (zie lesbrief stap 1 et/m f) 5 minuten
uitleg over details in het portret en het aanbrengen van schaduw 10 minuten (gebruik ook het filmpje op dia 20)
het lineair zelfportret tekenen met hb-potlood op A4 formaat. Let op teken heel licht 15 minuten ( zelfstandig werken, geen vragen aan docent stellen, docent loopt rond om bij te sturen)
Portret uit werken met schaduw, gebruik een 2b potlood. 20 minuten (docent loopt rond om vragen te beantwoorden)
Hulpmiddelen/bronnen:
Gebruik een spiegel om je zelf goed te kunnen observeren.
gebruik je kopie van je eigen portret, geef met een pijltje aan waar het licht vandaan komt.
Zie voor de instructie ook de lesbrief / lesson up les.
bekijk de filmpjes op dia 20 en 25
Overleg zachtjes met klasgenoten.
4. les afronden/ huiswerk opgeven (5 a 10 minuten)
Huiswerk voor 13 maart:
bekijk de instructiefilmpjes op dia 21
maak een foto van jezelf, en face (recht van voren), waarbij je duidelijk zijlicht kan zien. Dus ga voor een raam staan met een kant van je gezicht naar het licht toe.
Deze foto print je uit op A4 formaat in zwart-wit en neem je mee naar de les.
verhoudingen
oog
neus
mond
Hoe teken je de verschillende onderdelen van een gezicht?
lichtrichting
Welke lichtrichting zien we bij bovenstaande portretten?
Lesinhoud week 11
Inleveren voor beoordeling proces deel 1:
-Wordbestand met de expressieve portretten en portretten in 4 kunststijlen ( magister)
-3 portretoefeningetjes met oliepastelkrijt
-Basis portret met licht-schaduw- (deze les afmaken)
Uitleg proces deel 2: Beeldaspect Vorm en expressieve portretten in kleur
2 expressieve portretten kiezen - schetsen maken op A5
materiaal: potlood HB- foto's maken van je schetsen
Les week 11
Uitleg proces deel 2: Beeldaspect Vorm en expressieve portretten in kleur
2 expressieve portretten kiezen - schetsen maken op A5
materiaal: potlood HB- foto's maken van je schetsen
Huiswerk:
Maak een ppt. portretten: In de 1e dia zet je de twee voorbeelden van expressieve portretten
2e dia: foto's van je potloodschetsen van de expressieve portretten
Bewaar in je mapje BV op de laptop
les week 13
Uitleg proces deel 2:
2 verschillende expressieve portretten kiezen - schetsen maken op A5
materiaal: potlood HB- foto's maken van je schetsen voor je ppt. portretten.
Beeldaspect vorm: organische- geometrische vormen-voorbeelden vervorming
Beeldaspect Kleur: kleurcontrasten en materiaal gebruik: oliekrijt, waterverf
Beoordeling proces deel 1 : in groepjes-evaluatie basisportretten-
nodig: formulier evaluatie vragen/criteria
Lesdoelen: tekenen naar waarneming, toepassen vervorming- opbouwend feedback en complimenten geven+ beargumenteren
les week 15
Lesbrief stap 2: 2 schetsen in potlood- A5 papier- expressieve portretten- foto's maken voor in je ppt.
Beeldaspecten-lesdoelen:
Toepassen van vervreemding door overdrijving en vervorming:
Toepassen van expressie: kies kleuren die passen bij de emotie
Materiaal: oliekrijt, aquarel verf, kleurpotlood
toelichting op: studieplanner na meivakantie
Huiswerk: foto's portretten in ppt.+ opslaan
les 20 maart
inleveren: zelfportret met schaduw
In de les:
10 minuten: uitleg over stap 2 onderzoek en experiment (lees mee in de lesbrief)
30 minuten: zelfstandig werken aan stap 2.3 (werk met hb-potlood op A5 formaat)
20 minuten: bespreken schetsen/ uitleg stap 2.5
Huiswerk: afmaken twee schetsen in lijn van 2 portretten met verschillende emoties
volgende les: twee portretten uitwerken met verf in kleur.
Onderzoek en experiment
stap 2
Welke lichtrichting zien we bij bovenstaande portretten?
Lesinhoud 13 november
Vorige les: Stap 2 in je lesbrief: twee portretten schetsen in lijn met potlood op A5
Kies hiervoor 2 voorbeelden portretten met verschillende emoties-
Onderzoek en experiment
Doen: Schetsen uitwerken in expressieve kleuren: licht-donker en complementair contrast ( oliepastelkrijt)
Uitleg: kleurcontrasten
HW: foto's maken van potloodschetsen en portrettekeningen in kleur, in ppt. in zetten- inleveren via magister
Beoordeling proces deel 1:
thuis afmaken en inleveren-potlood portret met schaduw volgens boekje
Wordbestand met voorbeelden emoties + kunststijlen
les 10 april
Maak een foto van beide portretten en upload thuis de twee potloodschetsen in Magister.
Hierna telefoon wegstoppen!!!
groep 1
a) Kies één van twee ideeschetsen uit. (stap 2)
b) Teken het portret nogmaals, maar dan op A3-formaat. (heel licht met Hb-potlood)
Gebruik het gehele blad.
let op: dit is voor de uitwerking van je eindwerkstuk, zorg dat de emotie heel overdreven wordt weergegeven. Versterk dit door vervreemding en door het beeldaspect vorm.
groep 2
a) Werk je schetsen uit in verf.
b) Kies 3 kleuren, in verschillende toonwaarden uit die jij passend vindt bij de emotie. Bijvoorbeeld door geel, oranje en rood te gebruiken.
c) Begin met de donkerste kleur en zet hier alle kernschaduws mee op. Pak dan een steeds lichtere kleur om de halfschaduw en meest lichte vlekken aan te brengen.
Julie docent zal een demonstratie geven.
Een kleur maak je donker door de kleur te mengen met de complementaire kleur.
Groep 1: tekenen
Thijs
Jelte
Merel
Boris
Swastika
Boris
Maurits
Daim
Linde
Felix
Anthonie
Groep 2: schilderen op ezel
Grace
Kane
Anne
Anne S
Alex
Anouar
Anne K
Puck
Guus
Evi
Timo
groep 2
a) Kies één van twee ideeschetsen uit. (stap 2)
b) Teken het portret nogmaals, maar dan op A3-formaat. (heel licht met Hb-potlood)
Gebruik het gehele blad.
let op: dit is voor de uitwerking van je eindwerkstuk, zorg dat de emotie heel overdreven wordt weergegeven. Versterk dit door vervreemding en door het beeldaspect vorm.
groep 1
a) Werk je schetsen uit in verf.
b) Kies 3 kleuren, in verschillende toonwaarden uit die jij passend vindt bij de emotie. Bijvoorbeeld door geel, oranje en rood te gebruiken.
c) Begin met de donkerste kleur en zet hier alle kernschaduws mee op. Pak dan een steeds lichtere kleur om de halfschaduw en meest lichte vlekken aan te brengen.
Julie docent zal een demonstratie geven.
Een kleur maak je donker door de kleur te mengen met de complementaire kleur.
Groep 2: tekenen
Kane
Anne S
Alex
Anouar
Anne K
Puck
Guus
Evi
Timo
Grace
Groep 1: schilderen op ezel
Thijs
Jelte
Pim
Merel
Boris
Swastika
Maurits
Daim
Linde
Felix
Anthonie
Dyanne
V2A les 4 juni- week 23
Evaluatie en Beoordeling 2 expressieve portretjes
Uitwerken expressief portret naar keuze op A3:
schets in potloodlijnen, overdrijf de expressie door vervorming
Schilderen: plakkaatverf, contrastrijk kleurgebruik, passend bij de expressie
Uitleg: verftoets- nat in nat schilderen kleurgebruik en kleurcontrast
Lesdoelen: uitvergroten portrettekening, expressie door vervorming en toepassen kleur- en licht-donkercontrast in verftoetsen
les 21-5
Stap 3 : uitwerking portret
Teken het portret op A3-formaat. (heel licht met Hb-potlood) (stap 3a)
Gebruik het gehele blad.
let op: dit is voor de uitwerking van je eindwerkstuk,
zorg dat de emotie heel overdreven wordt weergegeven.
Versterk de emotie door vervreemding en door het beeldaspect vorm.
2.Klaar: maak je twee schilderoefeningen af
a) Werk je 2 schetsen uit in verf.
b) Kies 3 kleuren, in verschillende toonwaarden uit die jij passend vindt bij de emotie. Bijvoorbeeld door geel, oranje en rood te gebruiken.
c) Begin met de donkerste kleur en zet hier alle kernschaduws mee op. Pak dan een steeds lichtere kleur om de halfschaduw en meest lichte vlekken aan te brengen.
3. Klaar: Maak een foto van de twee geschilderde portretten en upload deze in magister
Schilder het portret op een expressieve manier. (Bekijk de gegeven voorbeelden). Het mag dus geen realistisch portret worden!
Dat wil zeggen:
- schilder op een wat losse, schetsmatige manier (met een verftoets)
- werk met drie of vier kleuren (dat mogen onrealistische kleuren zijn).
Kies kleuren die passen bij de emotie.
les 28-5
Stap 3: uitwerking portret
4. Klaar: werk je portret uit in verf. (stap 3 b)
voorstelling: De emotie is duidelijk zichtbaar in het portret
vormgeving:
Het portret is geabstraheerd.
Er is vervreemding toegepast
Vorm: De gebruikte vormen passen bij de gekozen emotie
Kleur; De gebruikte kleuren passen bij de gekozen emotie
Licht: Er is plasticiteit aangebracht in het portret d.m.v. schaduw (geef lichtrichting aan met pijltje)
Schilder het portret op een expressieve manier. (Bekijk de gegeven voorbeelden). Het mag dus geen realistisch portret worden! Dat wil zeggen: schilder op een wat losse, schetsmatige manier (met een verftoets) die past bij de emotie
les 4-6
nog twee lessen om je werkstuk af te maken
afmaken portret, check of jouw portret voldoet aan de beoordelingscriteria.
klaar: maak een abstracte achtergrond voor jouw portret (stap 3b)
stap 3b achtergrond maken
Maak een passende, abstracte achtergrond bij het expressieve portret. Bedenk dus ook goed welke kleuren en vormen passen bij de emotie.
Je kunt voor je achtergrond verschillende technieken gebruiken. .
de achtergrond maak je op een A3 formaat en met plakkaat of acryl verf
zorg dat je dekkend schildert, dus geen wit van het papier te zien is.
technieken die je kunt toepassen in de achtergrond
collage (tijdschrift, krant, gekleurd papier/inpakpapier)
stempelen
sjabloneren
spatten/druppen/lekken/vlekken
scheuren
les 11-6
nog 1 les om je werkstuk af te maken
afmaken portret, check of jouw portret voldoet aan de beoordelingscriteria.
klaar: maak een abstracte achtergrond voor jouw portret (stap 3b)
les 18-6: portret in stukken knippen- uitleg compositie- opplakken
Evaluatie en beoordeling.
Beoordelingscriteria
Inhoud:
- De emotie is duidelijk zichtbaar in het portret
- De achtergrond versterkt de gekozen emotie
Vormgeving beeldaspecten
- Het portret is geabstraheerd.
- Er is vervreemding toegepast
- Vorm: De gebruikte vormen passen bij de gekozen emotie
- Kleur; De gebruikte kleuren passen bij de gekozen emotie
- Licht: Er is plasticiteit aangebracht in het portret d.m.v. schaduw
- Er is een compositie gebruikt, die past bij de gekozen emotie
Vormgeving: Materiaal en techniek
- Er is met een verftoets geschilderd die past bij de emotie
- Er is netjes gewerkt
Algemene indruk van het totaalbeeld
- Het werk straalt eenheid uit.
- Het werk is eigen.
Thuis: stap 3c achtergrond maken
a) Plak het portret op de achtergrond. Verdeel het portret bijvoorbeeld in verschillende fragmenten (knip het in stukken, waarbij je let op herkenbaarheid van onderdelen zoals ogen, neus, mond; die houd je een beetje ‘heel’) of zorg dat de achtergrond mooi contrasteert met de achtergrond of laat het portret opgaan in de achtergrond door delen van de achtergrond over het portret heen te plakken. (zie voorbeelden lesson-up)
b) Schik het portret op de achtergrond en schuif totdat je een mooie passende compositie hebt gevonden. Plak de onderdelen vast.
c) Zorg dat het portret en de achtergrond één geheel vormen.