H5. Paragraaf 3. Nederland na 1945

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

5. De wereld na 1945

3. Nederland na 1945

Planning

vrijdag 30 januari: paragraaf 1

donderdag 5 februari: paragraaf 2

vrijdag 6 februari: toets bespreken
paragraaf 3

donderdag 12 februari: paragraaf 3
toets bespreken

vrijdag 13 februari: paragraaf 4

vrijdag 27 februari (verkort): toets oefenen

donderdag 5 maart: paragraaf 5

vrijdag 6 maart: herhalen en oefenen

donderdag 12 maart: herhalen en oefenen

vrijdag 13 maart: start toetsweek

• uitleg 3A

• werken 3A

• uitleg 3B

• werken 3B

• uitleg 3C

• werken 3C
  

• LET OP: GEEL IS SCHRIJVEN
  
  

3A. Wederopbouw en groei, 1945-1960

Leerdoel:

Je kunt beschrijven wat er tussen 1945 en 1960 in Nederland veranderde op economisch en politiek gebied

Snelle wederopbouw

1950: wederopbouw voltooid, economie op niveau van voor WOII.

1. NL'se regering spreekt af met werkgevers/vakbonden om lonen laag te houden (en prijzen ook)

2. Marshallhulp vanaf 1948

Maar, veel emigratie (Canada, VS). Angst voor te weinig werk voor iedereen.

Verzorgingsstaat

Willem Drees wordt minister-president (sociaaldemocraat)

Verzorgingsstaat wordt opgebouwd: overheid zorgt dat burgers een inkomen hebben als ze dat nodig hebben.

1957: AOW (uitkering voor 65+)

Tekort arbeidskrachten

2 gevolgen:

1. Gastarbeiders: Italië, Spanje, Marokko, Turkije. (vaak zwaar en vies werk dat Nederlanders niet willen doen)

2. Begin 1960: loonafspraken worden losgelaten, NL wordt een consumptiemaatschappij

3B. Jongeren en vrouwen eisen veranderingen, 1960-1980

Leerdoel:

Je kunt beschrijven wat er in de jaren 1960 en 1970 in Nederland veranderde in de positie van jongeren en vrouwen

Na WOII veel kinderen geboren → welvaart → jongeren gaan langer naar school en meer geld om kleding te kopen/uit te gaan.

Amerikanisering zorgde ervoor dat de Nederlandse cultuur beïnvloed werd door de Amerikaanse cultuur (mode, muziek, films).

Jongeren gaan zich anders kleden, andere ideeën → jongerenculturen komen op

Nozems (vetkuiven, brommers, leren jasjes)

Provo’s (uitdagen van politie en overheid, samenleving veranderen)

Hippies (in verzet tegen consumptiemaatschappij, vrede)

Tweede feministische golf: jaren 1960 en 1970

Feministen voeren acties om bestaande rolpatronen te doorbreken en zorgen voor gelijke rechten voor vrouwen.

3C. Economie en politiek vanaf de jaren 1980

Leerdoel:

Je kunt beschrijven hoe Nederland vanaf 1980 veranderde op politiek en economisch gebied.

Economische crisis jaren 1970 - 1980

Twee oorzaken:

1. Lonen in NL zijn hoog → moeilijk concurreren met andere bedrijven

2. Verzorgingsstaat is duur

Uit de crisis (jaren 1980-1990)

Regering maakt afspraken met werkgevers en werknemers: poldermodel.

→ lonen worden weer verlaagd.

→ bezuinigen op verzorgingsstaat (uitkeringen omlaag, strengere regels)

Jaren 1990 → economie bloeit op, werkloosheid neemt af.

Populisme

Vanaf 1980 wordt de tegenstelling tussen liberalen en socialisten kleiner → werken meer samen in de regering.

Vanaf 1990 voelt een groeiende groep mensen zich niet gehoord in de politiek.

Politieke beweging die opkomt voor belangen van het 'volk' en die zich afzet tegen zittende politici, die niet naar het 'volk' luisteren.