EHBO
EHBO
Inhoud deze les
Inleiding acute aandoeningen
Hartstilstand, ademstilstand en verlies van bewustzijn
Verslikken, verstikken en vergiftiging
Verwondingen, onderkoeling en oververhitting
Allergie
Griep
EHBO skill
inleiding acute aandoeningen
Acute aandoeningen
Welke vijf vitale functies zijn er?
Vitale functies
De vitale functies zijn de belangrijkste functies van het lichaam. Er zijn vijf vitale functies:
Hartslag
Ademhaling
Bewustzijn
Bloeddruk
Lichaamstemperatuur
Als begeleider maatschappelijke zorg kun je drie van deze functies goed in de gaten houden: de hartslag, de ademhaling en het bewustzijn. Deze vitale functies zijn direct zichtbaar.
Hartstilstand, ademstilstand en verlies van bewustzijn
Wie heeft al eens gereanimeerd of een reanimatie meegemaakt?
Hartstilstand
Ademstilstand
Bewusteloosheid
Flauwte
is een acute situatie waarbij het hart geen bloed meer door het lichaam pompt.
is de ademhaling helemaal weggevallen.
Het slachtoffer ademt nog wel
is een kortdurende stoornis in het bewustzijn
Te weinig zuurstof
Door een zuurstoftekort raakt het lichaam onherstelbaar beschadigd. Alle organen hebben namelijk zuurstof nodig om te functioneren. De hersenen zijn het meest kwetsbaar. Zij kunnen maar drie minuten zonder zuurstof. Voor die drie minuten hebben de hersenen een noodvoorraad zuurstof. Daarna raken het geheugen en het denkvermogen als eerste aangetast. Hoe langer het zuurstoftekort duurt, hoe meer hersendelen afsterven. Onder normale omstandigheden is een slachtoffer na negen minuten hersendood.
Normale ademhaling
De borst en buik regelmatig op-en-neer gaan
De ademhaling rustig en zacht klinkt
Je geen rochelende of gierende geluiden hoort
Er ademlucht voelbaar is bij de mond
Het slachtoffer geen benauwde indruk maakt
Niet normale ademhaling
De borst en/of buik niet of nauwelijks op-en-neer gaan
Je rochelende of gierende geluiden hoort
Er geen ademlucht voelbaar is
Er slechts af en toe ademlucht voelbaar is
Wat te doen bij hartstilstand en ademstilstad?
Reanimeren
30 Borstcompressies
2 beademingen
Bewusteloosheid
Heeft het slachtoffer nog wel een normale ademhaling? Dan handel je zo:
Bel 112 (of laat iemand anders dit doen).
Til de kin omhoog om de luchtweg vrij te houden.
Leg het slachtoffer in de stabiele zijligging. Het slachtoffer ligt zo op de zij, waardoor hij niet kan stikken in braaksel, bloed of vocht in de mond.
Controleer continu het bewustzijn en de ademhaling.
Verslikken, verstikken en vergiftiging
Verschil lichte of ernstige verslikking/verstikking
Lichte
Het slachtoffer is bij bewustzijn
Het slachtoffer kan luid hoesten, huilen, kokhalzen, spreken of hoorbaar ademen
Soms: een stemverandering
Ernstige
Paniek of naar de keel grijpen
Niet kunnen spreken of ademen (wel soms piepende ademhaling)
Soms: zacht of stil hoesten
Verminderd bewustzijn krijgen of bewusteloos raken
De huidskleur verandert: iemand wordt bijvoorbeeld blauw
De lippen verkleuren, ook deze worden vaak blauw
Op welke drie manieren kan gif in het lichaam komen?
Hoe te handelen bij vergiftiging
Gif kan op drie manieren in het lichaam komen:
via de huid: de beet van een zeer giftig dier of een bijtende stof
via de mond en neus: inademen van giftige dampen
via de mond en slokdarm: eten of drinken van giftige stoffen.
Hoe te handelen bij vergiftiging
Je onderneemt direct actie wanneer je doorhebt dat iemand een giftige stof heeft ingeslikt.
Is het slachtoffer benauwd, niet-alert of bewusteloos? Bel dan 112.
In andere gevallen bel je het spoednummer van de huisarts of huisartsenpost.
Vertel om welke schadelijke stof het gaat en volg de instructies.
Neem de verpakking van de giftige stof mee wanneer het slachtoffer naar de huisarts of het ziekenhuis moet.
Bij bijtende stoffen kun je het slachtoffer zijn mond laten spoelen met water en dit laten uitspugen. Het slachtoffer mag het water niet doorslikken. Daardoor komt de stof nog dieper in het lichaam en kan deze meer schade aanrichten.
Heeft iemand rook, gas of een chemische stof ingeademd?
Bel 112.
Bij giftige dampen en gassen bel je voor de brandweer. Wanneer een slachtoffer rook, hete gassen of chemische stoffen heeft ingeademd, bel je ook voor een ambulance. Ook wanneer het slachtoffer niet benauwd is.
Zet ramen en deuren open. Draai de gaskraan van het fornuis, de gasboiler, geiser of cv-ketel dicht.
Breng het slachtoffer zo snel mogelijk naar buiten (als dat kan en veilig is).
Maak knellende kleding rond de hals, borst en buik los. Doe de kleren bij giftige gassen en dampen helemaal uit, omdat het gas er lang in kan blijven hangen.
Laat het slachtoffer in een halfzittende positie zitten. Laat hem vooral niet plat liggen, zodat hij gemakkelijk adem kan halen.
Verwondingen, onderkoeling en oververhitting
slagaderlijke bloeding
Aderlijke bloeding
Spataderbloeding
Bloeding van een haarvat
Het bloed komt vaak in stoten uit de wond. Er is veel bloedverlies in korte tijd. Dit is levensbedreigend.
Het bloed komt meestal gelijkmatig uit de wond. Ook bij ..... bloedingen kan er ernstig bloedverlies optreden, met ernstige gevolgen.
Een gesprongen spatader is meestal niet levensbedreigend, maar kan ook in korte tijd veel bloedverlies tot gevolg hebben.
Er is weinig bloedverlies en de bloeding stopt meestal binnen korte tijd.
Actieve bloedingen
Bij een actieve bloeding stroomt er bloed uit de wond; bijvoorbeeld bij een bloeding op de armen, benen, het hoofd of de hals. Het bloed kan gelijkmatig of in stoten uit de wond komen. Het moet zo snel mogelijk gestopt worden, om shock te voorkomen. Bij shock krijgen de organen steeds minder zuurstof en uiteindelijk helemaal geen zuurstof meer, wat kan leiden tot de dood.
Hoe te handelen bij brandwonden
Verwijder direct alle kleding die in de weg zit voor het koelen.
Koel de brandwond met lauw, zacht stromend kraanwater. Zorg ervoor dat het water een temperatuur heeft die prettig is voor het slachtoffer.
Koel de wond tien tot twintig minuten. Richt de waterstraal hierbij niet direct op de brandwond, maar iets erboven. Koel alleen de brandwond en voorkom onderkoeling.
Dek de brandwond af met plastic huishoudfolie, een steriel verband of een schone doek.
Hoe te handelen bij elektrocutie
Schat in of je het contact tussen het slachtoffer en de elektriciteit kunt verbreken. Kun je dit niet? Bel dan 112 en verleen verder geen hulp.
Zorg voor je eigen veiligheid: schakel de stroom uit. Trek de stekker uit het stopcontact of schakel de stroom uit in de meterkast.
Verleen eerste hulp zodra het slachtoffer niet meer onder stroom staat.
Is het slachtoffer bewusteloos? Bel 112 en start met reanimeren wanneer het slachtoffer niet ademhaalt.
Ga altijd naar de huisarts met het slachtoffer, ook wanneer het lijkt alsof er geen letsel is. Elektrocutie kan namelijk inwendig letsel veroorzaken, dat je niet aan de buitenkant kunt zien.
Onderkoeling
Onderkoeling
Iedereen heeft het weleens koud, maar bij onderkoeling is er echt sprake van een acute levensbedreigende situatie. Je spreekt van onderkoeling bij een lichaamstemperatuur onder de 35 °C.
Bij onderkoeling vernauwen de bloedvaten in de armen en benen zich. Daardoor is er nauwelijks een hartslag te voelen. Hierdoor zou je kunnen denken dat het slachtoffer is overleden. Maar dat hoeft dus niet het geval te zijn!
Oververhitting
Hitteberoerte
Wanneer iemand zijn warmte niet kwijt kan raken, ontstaat er oververhitting. Dit wordt ook wel een hitteberoerte genoemd. Hierbij is de lichaamstemperatuur hoger dan 41 °C. De hoge temperatuur en het verlies van vocht kunnen leiden tot bewustzijnsverlies en een ademhalingsstoornis.
Allergie
Welke allergieën ken jij?
Griep
Griep
Vooral ouderen en mensen met een chronische ziekte hebben kans op longontsteking en ernstige benauwdheid. Verder kunnen mensen met hart- en longklachten door griep meer last krijgen van hun aandoening.
Denk bij de begeleiding aan de volgende adviezen:
Laat iemand met griep rust nemen als hij zich ziek voelt en laat hem uitzieken.
Laat iemand met griep lichamelijke inspanning vermijden.
Houd het vocht op peil door veel te drinken. Door de koorts verliest iemand meer vocht dan normaal.
Voorkom bij koorts dat het lichaam afkoelt.
Houd er rekening mee dat degene met griep besmettelijk is voor de mensen in de buurt. Door goede hygiëne kan verdere verspreiding voorkomen worden.
Tegen verschijnselen als koorts en pijn kan paracetamol genomen worden.
Skill les
Aanleggen van een wondsnelverband
Aanleggen van een vingerverband
Aanleggen van drukverband
Toepassen 5 rugslagen en 5 buikstoten