Goedemorgen 2H3
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de nieuwe plattegrond
Leg je laptop + schrift voor Nederlands + leesboek op tafel
Startopdracht
Leg je boek open op blz. 228/229
Vandaag:
Paragraaf 12
Goedemorgen 2H3
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de nieuwe plattegrond
Leg je laptop + schrift voor Nederlands + leesboek op tafel
Startopdracht
Leg je boek open op blz. 228/229
Vandaag:
Paragraaf 12
Paragraaf 12
Huiswerk nakijken:
Opdracht 3 en 4 op blz. 228/229
Programma
Dinsdag 20 oktober - proeftoets
Woensdag 21 oktober - bespreken proeftoets
Vrijdag 23 oktober - PW Grammatica
Wat moet je leren?
Zie Google Classroom!
Terugblik
Enkelvoudige zinnen
Samengestelde zinnen
Hoofd- en bijzinnen
Voegwoorden
Zelfstandig, koppel- en hulpwerkwoord in een samengestelde zin
ZWW, KWW + HWW
Hoe pak je het aan?
Verdeel de samengestelde zin in enkelvoudige zinnen - zet evt. streepjes
Stel het gezegde vast: DOET of IS (dus WG of NG)
WG? + maar 1 werkwoord (= ook pv) -> zelfstandig werkwoord
NG? + maar 1 werkwoord (= ook pv) -> koppelwerkwoord, denk aan ZWBBELS
uitzondering: blijven (als ergens op een plaats) -> toch een ZWW
uitzondering 2: schijnen (als in 'licht geven') -> toch een KWW
In een samengestelde zin
Hulpwerkwoord
Hulpwerkwoorden komen voor in zinnen met meer dan 1 werkwoord. Ze 'helpen' het gezegde te maken en staan VOORAAN in de zin. Het koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord staan achteraan.
Hij ging (hww) vissen (zww) met zijn vrienden.
Je zou (hww) me best wel even kunnen (hww) helpen (zww)
Ook de ZWBBLS-werkwoorden kunnen hulpwerkwoorden zijn
Ruud is (hww) vroeger een geweldige voetballer geweest (kww)
Hij schijnt (hww) heel aardig te zijn (kww)
Aan de slag!
Maken in je boek: opdracht 3 en 4 op blz. 229
Klaar?
Schrijf op welk 'onderdeel' van de grammatica je nog lastig vindt
Heb je een vraag?
Steek je hand omhoog!
minute
second
Volgende les
vr. 9 okt, 3e uur
Proeftoets - wat weet je al / waar moet je nog voor leren
Materiaal: zorg dat je bij je hebt: ALLEEN JE LEESBOEK
Blijf zitten tot
de bel gaat
Schuif je stoel
netjes aan
Zo herken je het zelfstandig werkwoord en koppelwerkwoord
Als er in een zin maar 1 werkwoord in de zin staat (= pv), kan dat een zelfstandig werkwoord of een koppelwerkwoord zijn
Geeft dat ene werkwoord aan dat iets of iemand iets IS? Dan is het een koppelwerkwoord. Denk ook aan ZWBBLS.
Uitzondering 1: als blijft aangeeft dat iets of iemand ergens is
Uitzondering 2: als schijnt 'licht geven' betekent
Geeft dat ene werkwoord (de pv) aan dat iets of iemand iets DOET? Dan is het een zelfstandig werkwoord
Zelfstandig werkwoord / Koppelwerkwoord
Zelfstandig werkwoord zegt wat iets of iemand doet (of overkomt) -> hoort dus bij het werkwoordelijk gezegde. Het heeft een duidelijke betekenis.
------> Hij bakt graag een cake
Koppelwerkwoord -> een werkwoord dat een eigenschap koppelt aan het onderwerp -> hoort dus bij het naamwoordelijk gezegde. Denk ook aan ZWBBLS, dat zijn de koppelwerkwoorden
-----------> Hij is heel aardig (vervoeging van zijn)
-----------> Wij blijven rustig, ondanks de situatie
Schrijf in
je schrift!
Voegwoorden
Een voegwoord verbindt:
twee woorden
twee woordgroepen
twee zinnen
NS.VGW -> verbindt meestal twee woorden, twee woordengroepen of twee hoofdzinnen
OS.VGW -> verbindt een bijzin met een hoofdzin, of andersom
Check alle voegwoorden in je boek!
Enkelvoudige en samengestelde zinnen
Enkelvoudige zin: een zin met maar 1 pv
Samengestelde zin: een zin met meer dan 1 pv
Hij geeft zijn moeder bloemen
De jongen geeft zijn moeder bloemen, want hij vindt haar aardig
Hoofd- en bijzinnen
Hoofdzin
-> onderwerp en pv staan naast elkaar (er past geen ander zinsdeel tussen)
Hij zwemt in zee.
Bijzin
-> tussen onderwerp en pv kunnen wel andere zinsdelen staan
Hij ziet dat het meisje in zee zwemt
Een samengestelde zin kan bestaan uit:
Hoofdzin + hoofdzin
Hoofdzin + bijzin
Terugblik
Je kunt een bijvoeglijke bepaling in een zin herkennen
Hulpwerkwoord
Hulpwerkwoorden komen voor in zinnen met meer dan 1 werkwoord. Ze 'helpen' het gezegde te maken.
Ook de ZWBBLS-werkwoorden kunnen hulpwerkwoorden zijn
In zinnen met meerdere werkwoorden staat het zelfstandig werkwoord of het koppelwerkwoord ergens achter in de zin. Het koppelwerkwoord staat meer aan het begin.
Hij ging (hww) vissen (zww) met zijn vrienden.
Je zou (hww) me best wel even kunnen (hww) helpen (zww)
Ruud is (hww) vroeger een geweldige voetballer geweest (kww)
Geeft dat ene werkwoord (de pv) aan dat iets of iemand iets DOET? Dan is het een zelfstandig werkwoord
Wat kun je na deze paragraaf?
Je kunt het zelfstandig werkwoord, koppelwerkwoord en hulpwerkwoord in een zin herkennen
Pak je boek en ga naar blz. 216
Naamwoordelijk gezegde
Naamwoordelijk gezegde (is/wordt) Werkwoordelijk gezegde (actie/locatie)
Zijn "Wij zijn blij." "Wij zijn in Amsterdam." (locatie)
Worden "Zij wordt leraar." "De brief wordt geschreven." (actie)
Schijnen "Het schijnt waar." "De lamp schijnt fel." (actie: licht geven)
Blijven "Het blijft koud." "Ik blijf thuis." (locatie/niet weggaan)
Zo herken je het naamwoordelijk gezegde
Stap 1: Stel vast of het onderwerp iets doet of iets is
Stap 2: Als het onderwerp iets is of wordt (dus ng), stel dan de vraag WAT + persoonsvorm + onderwerp + overige werkwoorden
Stap 3: Het antwoord bij stap 2 is het naamwoordelijk gezegde
Let op: in zinnen met een naamwoordelijk gezegde zit nooit een lijdend voorwerp en meerwerkend voorwerp. Een bijwoordelijke bepaling (reden, plaats, tijd) kan wel!
Voor boven je bed!
Het belangrijkste werkwoord in een naamwoordelijk gezegde is altijd een koppelwerkwoord:
Zijn
Worden
Blijven
Blijken
Lijken
Schijnen
Denk aan ZWBBLS
Wat kun je na deze les?
Je kunt bepalen of een zin een werkwoordelijk of een naamwoordelijk gezegde bevat
Pak je boek en ga naar blz. 214
Aan de slag!
Pak je boek -> blz. 215
Maken: opdracht 1, 2, 3, 4, 5 en 7
Tijd: 10 minuten
Hoe? Individueel
Klaar?
Opdracht 1 en 2
op blz. 215
minute
second